TARİHİ VE İLİŞKİLERİ

Hârizmşah Alâeddin Muhammed'in son yıllarındaki merkezlerinden; Cengiz Han ile yapılan savaşta yenilmesiyle hânedan tarihe karışmıştır. Menkıbe bu sonu şeyhin bedduasına bağlar.

İlişkili kişi dosyası

Mecdüddin Bağdâdî: Necmeddîn-i Kübrâ'nın önde gelen halifelerinden Mecdüddin el-Bağdâdî, Hârizm'deki irşad çevresi, seyrüsülûk risâleleri ve tartışmalı ölümüyle Kübreviyye tarihinin temel şahsiyetlerindendir.

Mekân türü: tarihî bağlam
Dönem: XII. yüzyıl
Bugünkü durum: Kişi kartı araştırmasında doğrulanan tarihî bağlantı
Konum güveni: Yaklaşık tarihî çevre

KAYIT DAYANAĞIKişi kartı kaynak paketi — Mecdüddin Bağdâdî

Koordinat hassasiyeti: city Bağlantılı kişi kartının temel kaynakları: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Mecdüddin el-Bağdâdî”, c. 28; TDV İslâm Ansiklopedisi, “Mecdüddin el-Bağdâdî”, c. 28 (Hamdullah el-Müstevfî'den); TDV İslâm Ansiklopedisi, “Mecdüddin el-Bağdâdî”, c. 28 (Câmî ve Hândmîr'den). Mekân ilişkisi bu kaynak paketinden hazırlanan kişi biyografisinin coğrafya çıkarımıdır; her ayrıntının tek tek aynı kaynakta geçtiği ileri sürülmez.

BAĞLI ŞAHSİYETMecdüddin BağdâdîMecdüddin el-Bağdâdî (556/1161, Bağdat – 616/1219 [ihtilâflı], Hârizm); Necmeddîn-i Kübrâ'nın en meşhur halifesi, hekim ve müellif. Hârizmşah Alâeddin Muhammed'in emriyle nehirde boğdurularak öldürülmüştür ; kaynaklar öldürülme sebebinde ayrılır.

AYNI MEKÂNIN DİĞER KİŞİ BAĞLANTILARI

15 mekân kaydı ve 15 kaynak bağlamı bu dosyada birleştirilmiştir.

BU DOSYADA BİRLEŞEN KAYITLAR

SemerkantBahâeddin VeledBelh'ten ayrıldıktan sonra 1212'den önce gittiği ve kuşatma sırasında oğlu Mevlânâ ile birlikte bulunduğu şehir; Hârizmşah'ın eline geçince muhtemelen Belh'e döndü. İlişkili kişi d

SemerkantAbdullah-ı İlâhîUbeydullah Ahrâr'a intisap edip seyrüsülûkünü tamamladığı ve icâzet aldığı şehir; mürşidi görev alanı olarak burada Anadolu'yu gösterdi. İlişkili kişi dosyası Abdullah-ı İlâhî : Si

SemerkantMevlânâ Celâleddîn-i RûmîFîhi mâ fîh 'ten, Hârizmşah'ın kuşatması sırasında burada bulundukları anlaşılır — yolculuğun ilk yönünü gösteren kayıt. İlişkili kişi dosyası Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî : Mevlânâ C

SemerkantHoca Ahmed YesevîTimur'un başkenti; Yesi'deki külliyeyi yaptıran gücün merkezi. Kendisini onun neslinden sayanlardan Şeyh Zekeriyyâ da Semerkantlıdır. İlişkili kişi dosyası Hoca Ahmed Yesevî : Hoca

SemerkantMecdüddin BağdâdîHârizmşah Alâeddin Muhammed'in son yıllarındaki merkezlerinden; Cengiz Han ile yapılan savaşta yenilmesiyle hânedan tarihe karışmıştır. Menkıbe bu sonu şeyhin bedduasına bağlar. İl

SemerkantBahâeddin NakşibendHalifesi Ya'kūb-i Çerhî'nin yetiştirdiği Ubeydullah Ahrâr'ın merkezi; Nakşibendiyye'nin Orta Asya'daki hâkim tarikat hâline gelmesi buradan yürümüştür. İlişkili kişi dosyası Bahâed

SemerkantHasan Hüsâmeddin UşşâkîMürşidi Seyyid Ahmed-i Semerkandî'nin nisbesini aldığı şehir; Kübreviyye ve Nûrbahşiyye icâzetleri ondan gelmiştir. İlişkili kişi dosyası Hasan Hüsâmeddin Uşşâkî : Hasan Hüsâmeddin

SemerkantBâyezîd-i BistâmîEtrafına toplananları dağıtmak için Firavun'un sözünü tekrarladığı rivayet edilen şehir. İlişkili kişi dosyası Bâyezîd-i Bistâmî : Ebû Yezîd Tayfûr b. Îsâ b. Sürûşân el-Bistâmî, er

SemerkantSeyyid Ahmed-i BuhâriDevrin en meşhur mutasavvıfı Ubeydullah Ahrâr'a intisap ettiği ve Abdullah-ı İlâhî ile tanıştığı şehir. İlişkili kişi dosyası Seyyid Ahmed-i Buhârî : Seyyid Ahmed-i Buhârî (ö. 994/

SemerkantHâce Abdülhâlik GucdüvânîBazı kaynaklara göre Yûsuf el-Hemedânî ile burada karşılaşıp intisap etmiştir; Buhara rivayetiyle çelişir. İlişkili kişi dosyası Hâce Abdülhâlik Gucdüvânî : Abdülhâlik Gucdüvânî, Y

SemerkantSeyyid Emîr KülâlTimur'un başşehri; torununun oğlunun kaydına göre Emîr Külâl burada Timur'u ziyaret etmeyi reddetmiştir. İlişkili kişi dosyası Seyyid Emîr Külâl : Seyyid Emîr Külâl (1284–1370), Mu

SemerkantSa‘deddîn-i KâşgarîŞeyhi Nizâmeddin Hâmûş'un çoğunlukla yaşadığı ve dolayısıyla ona burada intisap etmiş olması gereken şehir; Buhara ile birlikte Nakşibendîliğin ilk iki merkezidir. İlişkili kişi do

SemerkantMuhammed PârsâUluğ Bey'in çağırmasıyla geldiği ve İbnü'l-Cezerî ile hadis meclisinin kurulduğu başşehir; Mirza Halîl'in onu Buhara'dan uzaklaştırma teşebbüsü de buradan gelmiştir. İlişkili kişi

SemerkantZengi AtaBirinci halifesi Uzun (Usullük) Hasan Ata'ya nisbet edilen bir mezarın bulunduğu şehir. İlişkili kişi dosyası Zengi Ata : Asıl adının Ay Hoca olduğu nakledilen Zengi Ata, Hakîm Ata

SemerkantSultan VeledAnnesi Gevher Hatun'un babası Lala Şerefeddin'in memleketi. İlişkili kişi dosyası Sultan Veled : Sultan Veled (1226–1312), Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin oğlu; Hüsâmeddin Çelebi’nin