Ara
Menü

Gafûrî Şeyh Mahmud Efendi

Gafûrî Mahmud Efendi (ö. Cemâziyelevvel 1078/1667), Muk‘ad Ahmed Efendi'ye intisap eden; Gelibolu, Zeyrek, Üsküdar, Fatih ve Hüdâyî Âsitânesi hattında görev yapan Celvetî şeyhi ve şairdir.

Vefat
1667
Unvan
Celvetî şeyhi, vaiz ve şair

İlmiye yolundan tasavvufa

Gelibolu'da doğdu; memleketinde ve İstanbul'da ilim tahsil ederek mülâzemet ve kırk akçeli medrese derecesine ulaştı. Üsküdar'da Aziz Mahmud Hüdâyî Âsitânesi postnişini Muk‘ad Ahmed Efendi'nin sohbetinden etkilenince ilmiye tezkiresini denize atarak ona intisap etti.

Gelibolu ve İstanbul hizmetleri

Bir müddet terbiyeden sonra Gelibolu'ya halife gönderildi. İstanbul'a dönünce Zeyrek Camii ve Üsküdar Vâlide Sultan Camii'nde vaaz etti; 1070/1659-60'ta Fatih Camii kürsüsüne geçti. Cennet Efendi'nin 1075/1665'teki vefatı üzerine Hüdâyî Âsitânesi postuna getirildi.

Vefatı ve halefi

Cemâziyelevvel 1078/1667'de vefat etti; Muk‘ad Ahmed Efendi'nin yanına defnedildi. Âsitâne postu Divitçizâde Şeyh Mehmed Efendi'ye geçti.

Gafûrî mahlası

İlâhi ve gazeller söyleyen şairin kaynakta aktarılan şiirleri tevhid, aşk ve nazar temalarını işler.

Dil zevrakını cürm ü hatâ bahrine saldık
Girdâb-ı belâda nice dem bî-hûde kaldık

Hem-rikāb olmak gerektir rehber-i tevhîd ile
Dil sarâyın kıl müzeyyen zîver-i tevhîd ile

Celvetiyye on üç terkli tâc-ı şerifi
BAĞLI YOLUN MADDÎ HAFIZASICelvetiyye on üç terkli tâc-ı şerifi

On üç terkli Celvetî tâcı. Kubbe merkezindeki düğme, Cüneydî destar ve üstten sarkan taylasanla tanımlanır.

Ağ ve yol

Eserleri ve metinleri

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

İlâhiler, gazeller ve Dîvân kaydı

Uşşâkīzâde ilâhi ve gazellerini, sonraki kaynaklar ise Dîvân'ını kaydeder.

Metni gösterMetni daralt

O hat kim safha-i pâk-i ruh-ı cânâna yazmışlar
Duhân âyetleridir kim gümüş fincâna yazmışlar

Değil ebrû, o bir tuğrâ-yı garrâdır ki çekmişler
Cemâli emridir kim âşık-ı nâlâna yazmışlar

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Uşşâkīzâde İbrahim Hasîb, Zeyl-i Şakāik, s. 834-840; Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ, ilgili tercemeler.

Şeyh, halife, aile ve post ağı

TALEBESİ / HALİFESİTophaneli Şeyh Velî EfendiGafûrî Mahmud Efendi → Tophaneli Velî Efendi: Gelibolu'da tarikat terbiyesi