HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Filibe'de doğumu ve ailesi
Mehmed Dede Çelebi 10 Muharrem 1048/1638'de Filibe'de doğdu. Babası, Filibe'deki Şeyh İsmail Zâviyesi şeyhi Mustafa Efendi; dedesi ise daha önce aynı çevrede anılan Şeyh İsmail Efendi'dir.
Gafûrî ve Cennet Efendi çevresi
İstanbul'a gelerek Gafûrî Şeyh Mahmud Efendi'ye intisap etti ve yaklaşık sekiz yıl onun yanında yetişti. Daha sonra Üsküdar'daki Hüdâyî Âsitânesi şeyhi Cennet Efendi'ye gönderildi ve hilâfet duası aldı.
Filibe, Üçpınar ve Düğüncüler
Filibe'deki aile zâviyesinde on bir yıl postnişinlik yaptı; bu sırada tefsir ve hadis nakli için icazet aldı. İstanbul'a döndükten sonra Üsküdar Bulgurlu yakınındaki Üçpınar'da bulunan Gafûrî Zâviyesi'nde görev yaptı. Kazasker Kadrî Efendi'nin Edirnekapı içindeki Düğüncüler semtinde yaptırdığı mescid ve zâviyenin meşihatı ile imameti de ona verildi.
Hüdâyî Âsitânesi ve vefatı
1123/1711'de Üsküdar'daki Aziz Mahmud Hüdâyî Âsitânesi meşihatına geçti. 15 Muharrem 1130/1718'de vefat ederek Gafûrî Efendi'nin yanına defnedildi. Kaynak seksen üç yaşında olduğunu söyler. Sefîne aktarımındaki 1052/1642 doğum ve 1135 ölüm ibareleri bu ana kaydın kronolojisiyle uyuşmaz; burada Vekāyi‘ metni esas alınmıştır.
Sabûrî mahlası
Sabûrî mahlasıyla ilâhiler yazdı. Cuma gününün dinî ve manevî anlamını işleyen beş beyitlik ilâhisi Vekāyi‘u’l-Fuzalâ'da korunmuştur.
