ŞAHSİYET DOSYASI

Şeyh Mehmed Dede Çelebi Sabûrî

Filibeli Mehmed Dede Çelebi Sabûrî (1638-1718), Gafûrî Mahmud Efendi'den yetişen; Filibe, Üsküdar ve İstanbul'da irşad eden Celvetî şeyhidir.

Doğum: 1638
Vefat: 1718
Unvan: Celvetî şeyhi, vaiz ve ilâhi şairi

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

Filibe'de doğumu ve ailesi

Mehmed Dede Çelebi 10 Muharrem 1048/1638'de Filibe'de doğdu. Babası, Filibe'deki Şeyh İsmail Zâviyesi şeyhi Mustafa Efendi; dedesi ise daha önce aynı çevrede anılan Şeyh İsmail Efendi'dir.

Gafûrî ve Cennet Efendi çevresi

İstanbul'a gelerek Gafûrî Şeyh Mahmud Efendi'ye intisap etti ve yaklaşık sekiz yıl onun yanında yetişti. Daha sonra Üsküdar'daki Hüdâyî Âsitânesi şeyhi Cennet Efendi'ye gönderildi ve hilâfet duası aldı.

Filibe, Üçpınar ve Düğüncüler

Filibe'deki aile zâviyesinde on bir yıl postnişinlik yaptı; bu sırada tefsir ve hadis nakli için icazet aldı. İstanbul'a döndükten sonra Üsküdar Bulgurlu yakınındaki Üçpınar'da bulunan Gafûrî Zâviyesi'nde görev yaptı. Kazasker Kadrî Efendi'nin Edirnekapı içindeki Düğüncüler semtinde yaptırdığı mescid ve zâviyenin meşihatı ile imameti de ona verildi.

Hüdâyî Âsitânesi ve vefatı

1123/1711'de Üsküdar'daki Aziz Mahmud Hüdâyî Âsitânesi meşihatına geçti. 15 Muharrem 1130/1718'de vefat ederek Gafûrî Efendi'nin yanına defnedildi. Kaynak seksen üç yaşında olduğunu söyler. Sefîne aktarımındaki 1052/1642 doğum ve 1135 ölüm ibareleri bu ana kaydın kronolojisiyle uyuşmaz; burada Vekāyi‘ metni esas alınmıştır.

Sabûrî mahlası

Sabûrî mahlasıyla ilâhiler yazdı. Cuma gününün dinî ve manevî anlamını işleyen beş beyitlik ilâhisi Vekāyi‘u’l-Fuzalâ'da korunmuştur.

COĞRAFÎ HAFIZA2 coğrafî bağlantı

Koordinatlı mekânŞehir düzeyi2 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

YOL BAĞLAMICelvetiyyeYol dosyasını aç →Kişi kaydındaki tarihî yol bağlantısı; sıralı silsilede halka olduğunu tek başına göstermez.Yolun irşad atlasını aç →

KİŞİLER AĞIBağlantılarını aç1 doğrudan bağlantıAğda gör →

ESER / METİN

Eserleri ve metinleri

Yazılı miras, şiirler ve bağlı metinler

1 kayıt

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Cümle iman ehlinin cisminde canı Cuma'dır

Sabûrî'nin Cuma gününü konu alan beş beyitlik ilâhisi.

Metni gösterMetni daralt

Çün mübarek günlerin âlemde varı Cuma'dır
Cümle iman ehlinin cisminde canı Cuma'dır

Gecesi Kadr-i mübarek gündüzü îd-i şerîf
Lâ-cerem rahmet berâtının nişânı Cuma'dır

Uçmağa uçmak dilersen olma hâlî Cuma'dan
Cennete girmek dilersen olma hâlî Cuma'dır

Rûz-ı mahşerde halâyık dürlere gark olıcak
Ol kıyamet ıssısının sâyebânı Cuma'dır

Ey Sabûrî azm edip cennet diyârına giden
Her gününde îd eder îdeynin îdi Cuma'dır

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 3, s. 2756-2759.

KAVRAM

Kavram dünyası

Bu şahsiyetle birlikte öne çıkan düşünceler

1 kayıt

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Tekke ve irşad mekânı 1

Kazasker Kadri Efendi, Düğüncü ler'de bir zaviye bina ile, bunu meşihatine me'mGr etti. Otuzsekiz sene mürurunda Asitane-i Hüdayi'ye nakl olunup yedi sene hizmette kaim oldu. Seksenüç yaşında irtihal eyledikte, Gaflıri Efendi merhumun yanında defo olundu.

Metni gösterMetni daralt

Kazasker Kadri Efendi, Düğüncü ler'de bir zaviye bina ile, bunu meşihatine me'mGr etti. Otuzsekiz sene mürurunda Asitane-i Hüdayi'ye nakl olunup yedi sene hizmette kaim oldu. Seksenüç yaşında irtihal eyledikte, Gaflıri Efendi merhumun yanında defo olundu.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 3.

BAĞLANTILAR · VERİTABANI

Şeyh, halife, aile ve post ağı

HOCASI / ŞEYHİGafûrî Mahmud EfendiMehmed Dede Çelebi Sabûrî, yaklaşık sekiz yıl Gafûrî Mahmud Efendi’nin hizmetinde yetişti.

Bu bağın kanıt fişi

İlişki kimliği: 819
Yön: 413 → 449
Tür: Hoca-talebe
Hat / varyant: celvetiyye
Eser / belge: Uşşâkīzâde İbrahim Hasîb, Zeyl-i Şakāik, ilgili terceme
Baskı / nüsha: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa: 1368-1371
Varak: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama: Konum aktarılmış; özgün nüsha karşılaştırması bekliyor

Kaynakta aktarılan künye: Uşşâkīzâde İbrahim Hasîb, Zeyl-i Şakāik, ilgili terceme; Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-fuzalâ, II, s. 1368-1371; Hasan Kâmil Yılmaz, Aziz Mahmud Hüdâyî ve Celvetiyye Tarikatı, Hüdâyî Âsitânesi postnişinleri bölümü.

İlişki / dönem açıklaması: Mehmed Dede Çelebi Sabûrî, yaklaşık sekiz yıl Gafûrî Mahmud Efendi’nin hizmetinde yetişti.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

SAYFA KAYNAKÇASI

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

[1]Sefîne-i Evliyâ - Cilt 3
[2]Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 3, s. 2756-2759
[3]Uşşâkīzâde İbrahim Hasîb, Zeyl-i Şakāik, ilgili terceme; Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-fuzalâ, II, s. 1368-1371; Hasan Kâmil Yılmaz, Aziz Mahmud Hüdâyî ve Celvetiyye Tarikatı, Hüdâyî Âsitânesi postnişinleri bölümü.

Ortak kaynak kataloğunu aç →