tarikat.org
Ara ⌕TR
Ara
Menü

ŞAHSİYET DOSYASI

Muk‘ad Ahmed Efendi

Muk‘ad Ahmed Efendi (ö. 1049/1639-40), Balıkesir’den İstanbul’a gelerek Aziz Mahmud Hüdâyî’ye bağlanan; Bulgurlu ve Bursa hizmetlerinden sonra Üsküdar’daki âsitâne postuna geçen Celvetî şeyhidir.

Vefat
1640
Unvan
Celvetî şeyhi ve Üsküdar Âsitânesi postnişini

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

Balıkesir’den İstanbul’a

Balıkesir’de doğdu ve ilk ilim tahsilini burada yaptı. Kâmil bir mürşid arzusuyla İstanbul’a geldi; Üsküdarlı Aziz Mahmud Hüdâyî’ye bağlanarak tarikat terbiyesini tamamladı.

Bulgurlu ve Bursa hizmeti

Hüdâyî tarafından Bulgurlu’daki tekkeye gönderildi. Tekke binasının içinde kalmaya yatkın olmadığını söyleyerek dört yıl boyunca kapı dışında, açık havada ibadet ettiği aktarılır. Bursa’daki halife Eyyûb Efendi’nin vefatından sonra onun yerine Bursa zâviyesine tayin edildi.

Üsküdar Âsitânesi

Aziz Mahmud Hüdâyî’nin 1038/1628’deki vefatından sonra Üsküdar’daki merkez posta geçti; Bursa zâviyesi Arab Yahyâ Efendi’ye verildi. 1049/1639-40 sonlarında vefat etti ve âsitâne yakınındaki türbeye defnedildi. Yerine Hüdâyî ailesinden Mesud Efendi geçti.

COĞRAFÎ HAFIZA2 coğrafî bağlantı
Koordinatlı mekânŞehir düzeyi2 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

KİŞİLER AĞIBağlantılarını aç2 doğrudan bağlantıAğda gör →

GELENEK İÇİ ANLATI

Menkıbeler

Gelenek içinde aktarılan hatıra ve anlatılar

1 kayıt

İlk 1 kayıt gösteriliyor

MENKIBE · GELENEK İÇİ

Bursa’dan Üsküdar’a çağrılış

Muk‘ad Ahmed Efendi’nin Bursa’daki vazifesinden görünür bir haberci olmaksızın Üsküdar’a gelmesi ve Aziz Mahmud Hüdâyî’nin kendisini bir süre sonra makamına hazırlaması anlatılır.

Tam anlatıyı okuAnlatıyı daraltMenâkıbnâme’de tam metni aç →

Uşşâkîzâde’nin keramet başlığı altında aktardığına göre Muk‘ad Ahmed Efendi, Bursa’daki Celvetî zâviyesinde postnişin bulunduğu sırada görünürde hiçbir çağrı ve haber yokken pîri Aziz Mahmud Hüdâyî’yi ziyaret etmek üzere Üsküdar’a geldi. Zâviyedeki dervişler onu ansızın karşılarında görünce şaşırdılar ve niçin geldiğini sordular. Ahmed Efendi, “Beni Hazret-i Aziz çağırdı” cevabını verdi.

Hüdâyî’nin huzuruna çıktığında şeyhi ona, “Sen bu makamda bulunsan olmaz mı?” diye sordu. Ahmed Efendi de “Emir sizindir” diyerek teslimiyet gösterdi. Fakat Hüdâyî o anda kendisine Bursa’daki yerine dönmesi için izin verdi; Ahmed Efendi yeniden vazifesinin başına gitti.

Kısa bir müddet sonra Aziz Mahmud Hüdâyî vefat etti. Üsküdar’daki makam önce İsmail Efendi’ye teklif edildi. İsmail Efendi, bu makama kendi çevrelerinden layık kimse bulunmadığını ve hazırlıksız birinin geçmesi hâlinde sıkıntıya düşeceğini söyleyerek görevi kabul etmedi. Yapılan istişarenin ardından post Muk‘ad Ahmed Efendi’ye verildi.

Kaynak, böylece Hüdâyî’nin daha önce Ahmed Efendi’ye yönelttiği sözün gerçekleştiğini belirtir. Rivayet, Bursa’dan Üsküdar’a gelişini görünür bir haberleşmeden ziyade şeyhinin mânevî çağrısını duyması şeklinde anlatan gelenek içi bir aktarım olarak sunulur.

Bu anlatı gelenek hafızasına aittir; doğrulanabilir tarihî olayla aynı kesinlikte sunulmaz. Kaynak: Uşşâkīzâde İbrahim Hasîb, Zeyl-i Şakāik, s. 350-355.

BAĞLANTILAR · VERİTABANI

Şeyh, halife, aile ve post ağı

SAYFA KAYNAKÇASI

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

  1. [1]Uşşâkīzâde İbrahim Hasîb, Zeyl-i Şakāik, s. 350-355
  2. [2]Uşşâkīzâde İbrahim Hasîb, Zeyl-i Şakāik, ilgili terceme; Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-fuzalâ, II, s. 1368-1371; Hasan Kâmil Yılmaz, Aziz Mahmud Hüdâyî ve Celvetiyye Tarikatı, Hüdâyî Âsitânesi postnişinleri bölümü.
  3. [3]Uşşâkīzâde İbrahim Hasîb, Zeyl-i Şakāik, s. 351-354
Ortak kaynak kataloğunu aç →