tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
53 sonuç · toplam 53 · “Mâtem” · 1/3
01Mâtem
Ölünün arkasından ağlama; yas tutma. Mâtem tutan kimse, ölmeden tövbe etmezse, kıyâmet günü şiddetli azâb görecektir. (Hadîs-i şerîf-Müslim) İnsanı küfre sürükleyen iki şey vardır. Birisi, bir kimsenin soyuna sövmek, ikincisi, ölü için mâte…
câme-i mâtem
Yas tutma sırasında giyilen elbise
Bakkālzâde Mehmed Efendi
Bakkālzâde Mehmed Efendi (ö. 18 Rebîülâhir 1004 / 21 Aralık 1595), tıp ile matematiksel astronomiyi birleştiren; yaklaşık 1585–1595 arasında müneccimbaşılık, ayrıca hassa tabipliği ve reîsületıbbâlık yapan Osmanlı âlimidir.
Hanbelîzâde Mehmed el-Halebî
Hanbelîzâde Mehmed el-Halebî (ö. 972/1564-65), Halep'te tefsir, hadis, fıkıh, kelâm, edebiyat, matematik ve geometri okutan; yaklaşık altmış eser ve risale kaleme alan âlimdir.
İbnü’n-Nakīb el-Halebî (Garsüddin Halil)
İbnü’n-Nakīb el-Halebî, Garsüddin Halil b. Şihâbeddin Ahmed (1494-1563), Memlük ve Osmanlı ilim çevrelerinde yetişen; uygulamalı matematik, astronomi, mîkāt ve tıp alanlarında eser veren Halepli âlimdir.
Kavalalızâde Abdülvehhâb Efendi
Kavalalızâde Abdülvehhâb Efendi (ö. 1010/1601), medrese ve Haremeyn kadılıklarının yanında matematik, astronomi, geometri ve hesap ilimlerindeki yetkinliğiyle tanınmış Osmanlı âlimidir.
Müneccimbaşı Ahmed Dede (Âşık)
Müneccimbaşı Ahmed Dede (yaklaşık 1630-1702), Selânik'te yetişen; Mevlevî terbiyesiyle tefsir, hadis, matematik ve astronomi tahsilini birleştiren Osmanlı müneccimbaşısı, tarihçisi, müellifi ve şairidir.
Reîsü'l-etıbbâ Mehmed Efendi
Reîsü'l-etıbbâ Mehmed Efendi (ö. 1723), tıp, matematik ve aklî ilimlerde yetişmiş; saray hekimliğinden Osmanlı hekimbaşılığına yükselmiş âlim ve tabiptir.
Şemseddin Mehmed Garseddinzâde
Şemseddin Mehmed Garseddinzâde (ö. Zilhicce 982/Mart-Nisan 1575), Garseddin Ahmed Şihâbeddin'in oğlu; saray hekimlerinin başına yükselmiş matematik ve astronomi âlimidir.
Seyyid Nizamoğlu Dîvânı
Seyyid Seyfullah Nizamoğlu · Üç yazma temelinde hazırlanan tenkitli metin; şiir, manzum silsile, Ehl-i beyt hafızası ve Sinâniyye kavram dili için ana kaynaktır.
Reşkî'nin gazeli
İstanbullu Halil Reşkî Çelebi · Aşk, matem ve nevruz imgelerini bir araya getiren gazelinden üç beyit korunmuştur.
Derd ehli libâsını aşk ile giyen gelsün
Âdem Dede · Beş kıtalık ilâhi, fakr, sabır, mürşide uyma ve dünyaya aldanmama temalarını işler.
Cebir ve astronomi risaleleri
Câbîzâde Halil Fâiz Efendi · es-Savletü’l-hizebriyye ve Fevâid fi’l-hey’e ve’n-nücûm matematik ve astronomi birikimini gösterir.
Tevhîd-i zât
tevhîd-i zât a. GJj ^ji) tas. Tasavvuf inancma göre, Allah’ın birliğini ifade eden terim. Bunun karşıhğı “Lâ mevcûde illallah” tır. tevhîdât ç. a. [Ar. tevhîd ç. b. ] Tevhitler, bk. tevhîd tevhîdhâne a. [< Ar. tevh + F. hâne] tas. Bağımsız…
Ayin-i niyaz
uy 1) Niyaz ayini. Bektaşiler Babaya gelip hayır ve himmet istemek için onun huzurunda yüz ve gözlerini yerlere sürerek yalvarırlar, buna niyaz etme ve niyaz ayini adı verilir (AM 220). 2. Mevlevilikte mukabele ayini bittikten sonra istek ü…
Niyâha
Ölünün ardından yüksek sesle ağlama, ağıt yakma ve matem sözleri söyleme. Fıkıh kaynaklarında câhiliye âdetlerini sürdüren taşkın yas davranışları bağlamında ele alınır; sessizce üzülmek ve gözyaşı dökmekle aynı hükümde değerlendirilmez.
âşûrâ
Değişik din ve u mezheplerce kutsal sayılan muiharrem ayının onuncu günü. r Arapça “on” sayısı ile ilgili “aşr” âveya “âşir” kökünden bir söz rolduğunu savunanlar yanmda n, bu dilde “fâ'ûlâ” vezninin buü lunmadığmı, bundan dolayı da ü bu sö…
hibe
fık. Sözlüklerde, “Bağışlamak, karşılıksız vermek.” anlamında geçen bu söz, İslâm hukukunda bir malm bedelsiz veya karşılıksız bir başkasma temliki için kullanılan bir terimdir.
Hüseyniyye (I)
Hüseyniyye (I) a. [Ar.] Şî’a grubunun muharrem aymda toplu matem törenlerini yaptıkları yer.
hesâp, -bı (II)
UM Ar.hisâb] İslâmî bilimlerde, s yıların değişik matematik işlem lerinde kullanımmı inceleyen b lim dalı
Kerbelânâme
Kerbelâ Vak‘ası’nı, Hz. Hüseyin’in şehadetini ve Ehl-i beyt’in mâtemini anlatan manzum veya mensur eserlerin ortak adı. Muharrem ve mersiye geleneğinde okunur.
câme-i katrân
Peygamber soyundan gelenlerin Muharrem ayınm onuncu günü gidikleri matem elbisesi
Cerbeze
İşleri incelemek, anlamak kuvvetini, lüzumsuz yerlerde kullanmak, ukalâlık etmek, gereksiz aklî yorumlarda bulunmak. Hikmetin aşırısı. Cerbeze sâhiblerinin ilim meclislerindeki yerleri herkesten geri olup, belki de kapıdan dışarı olması lâz…
Cem‘
2.3.2. Cem‘ ve Fark Tasavvufta kulun, mahlûkât ve rabbi ile olan ilişkisini anlatmak için kullanılan kavramlardan cem‘ ( ع مجلا) ve fark (ق رفلا) tasavvuf klasiklerinin ekseriyetinde yer almaktadır. Bunlardan Serrâc, Kelâbâzî, Kuşeyrî ve Hü…