Câbîzâde Halil Fâiz Efendi

Tahsili

1085 Zilkadesinde/1674-75'te İstanbul'da doğdu. Bostan Sâlih Efendi, Kara Halil Efendi, Mestcizâde Abdullah Efendi ve Mutavvelci Efendi'nin derslerine devam etti; Neşâtî Dede'den Farsça öğrendi.

İlim alanları

Arapça, Farsça ve Türkçeye hâkimdi. Tefsir, astronomi, astrolojik hesap geleneği, cedel ve âdâb, akaid ve usul meseleleri üzerine çalıştı. Bu ilmî hoca ağı tarikat silsilesi değildir; kaynak açık bir yol aidiyeti vermediği için kişi herhangi bir tarikata bağlanmadı.

Eserleri

Yûnus sûresinin 90. âyeti üzerine bir risale; Fütûh-ı Alâiyye, Fezleketü'l-hisâb, Şerhu Kelimât-ı Şerîfe fi'l-Âdâb, Şerh-i Âdâb-ı Hüseyniyye, Hızır Bey'in Nûniyye'sine şerh, es-Savletü'l-hizebriyye fi'l-mesâili'l-cebriyye ve tütün meselesine dair usul risalesi kaynakta sayılan çalışmalarındandır.

Şiiri ve ölümü

Fâiz mahlasıyla Türkçe ve Farsça şiirler yazdı. 11 Cemâziyelevvel 1134/27 Şubat 1722 gecesi Yedikule'deki evinde hayatına son verdi ve Kirişhâne Mezarlığı'nda babasının yanına defnedildi. Kaynağın “sevdâ galebesi” ifadesi dönemin dili olarak aktarılmış; modern bir tıbbî teşhise dönüştürülmemiştir.