ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
27 sonuç · toplam 27 · “Kudüm” · 1/2
01Kudüm
Tekke musikisi enstrümanlarından biri de, kudûm’dür. Gövdesi bakır veya pirinçten yapılmış olup, yanyana iki tane birden olarak kullanılır. Kudüm çanağı, eskiden dut ağacından yapılırmış. Birisinin üzerine deve, diğerininkine de merkep deri…
kudüm tavafı
Hac ibadetin yapmak üzere Mekke’ye ulaşa kimselerin ilk iş olarak abdes ahp Kâbe’yi tavaf etme işlemi
Kudümzenbaşı Zekai Dede Efendi el-Mevlevi Türbesi
İstanbul · Türkiye · Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “KUDÜMZENBAŞI ZEKAİ DEDE EFENDİ EL-MEVLEVİ” adıyla, MEVLEVİYYE çevresinde, EYÜPSULTAN/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi EYÜPSULTAN KABRİSTANLIĞI'NDA, İDRİS KÖŞKÜ CD. ÜZERİ…
Tavâf-I Kudûm
Mekke-i mükerremeye varınca, yapılan ilk tavâf. Buna tahiyye, likâ (kavuşma) tavâfı da denir. Tavâf-ı Kudûm, Âfâkîler için yâni dışardan gelenler için sünnettir. (M. Zihni Efendi)
Ser-Kudûmî
Mevlevî tabiri olup, kudüm çalan (Kudum-zen) larm başına, “Ser-Kudûmî” denir. Mevlevî ayinini idare eden kişi. Bu görevi yapanlar, Mevlevî erkanına dahildir. Bir kısım erkan evlenemediği halde, bunlar evlenebilirdi.
Abdürrahim Künhî Dede
Abdürrahim Künhî Dede (1183/1769–1247/1831), Yenikapı Mevlevîhânesi’nde yetişen; Hicaz Mevlevî âyini ve Anberefşan makamıyla klasik mûsikiye katkıda bulunan, kudümzenbaşılıktan dergâh meşihatına yükselen Mevlevî şeyhi ve şairdir.
Divanı ve şiirleri
Şeyh Îsâ Mahvî · Haric-i türbede Emirü'l-Hac Isa Paşa'nın kabri yanında medfün oldu ğunu Hadikatü'l-Cevami"de okudum. Müretteb Divan'ı ve Müfidü'l-İ'rab isminde eseri ve daha ba'zı te'lifleri vardır. Şu na't-ı şerif müşarünileyhindir: Derd…
Eserleri ve metinleri
Şeyh Zuhûrî-i Uşşâkî · ŞEYH ZUHÜRi-i UŞŞAKi Ahmed Ziyaeddin Efendi'nin Gülzar-ı Suleha nam eserinde okudum ki: Bu zat ya'ni Zuhuri Efendi Bursa'nın Keşiş Dağı (Uludağ) karyelerinden birinden neş'et et miştir. Sinn-i baliğ oldukda lstanbul'…
Divanı ve şiirleri 1
Şeyh Îsâ Mahvî · Haric-i türbede Emirü'l-Hac Isa Paşa'nın kabri yanında medfün oldu ğunu Hadikatü'l-Cevami"de okudum. Müretteb Divan'ı ve Müfidü'l-İ'rab isminde eseri ve daha ba'zı te'lifleri vardır. Şu na't-ı şerif müşarünileyhindir: Derd…
Eserleri ve metinleri 1
Şeyh Zuhûrî-i Uşşâkî · ŞEYH ZUHÜRi-i UŞŞAKi Ahmed Ziyaeddin Efendi'nin Gülzar-ı Suleha nam eserinde okudum ki: Bu zat ya'ni Zuhuri Efendi Bursa'nın Keşiş Dağı (Uludağ) karyelerinden birinden neş'et et miştir. Sinn-i baliğ oldukda lstanbul'…
Âyin-i cem
İ) Cem veya Cemşid ayini. Efsaneye göre şarabın mucidi olan eski Iran hükümdarlarından Cem veya Cemşid adına yapılan tören. tas. Bektaşiler'in ve Alevi zümrelerin çeşitli vesilelerle düzenledikleri müzikli ve içki- Ayin-i serif li toplantı.…
Âyin-i şerif
oy İ)1. Mevlevilikte semâa ve mukabeleye verilen diğer isim. 2. Mevlevilerde mukabele ve semâ esnasında okunan besteli şiirler, Mevlevi ilahileri. Semâ meclislerinde okunmak üzere çoğu, Mevlânâ'nın gazel ve rubaileri bestelenerek yapılır. N…
Garâmet
غر | مة) Berc, ceza. tas. İhvandan birine karşı hatalı davranan bir müridin, ondan af ve özür dilemesinden sonra uygun görülen ölçüde bir ceza ödemesi. Seferden dönen ehlullahın tekke sakinlerine verdikleri yemek; hakk-ı kudüm (sp).
Nevbe
Nevbe , bazı Rifâî, Kādirî, Bedevî ve Sa‘dî tekke çevrelerinde mukabele, hilâfet merasimi, kandil ve bayramlarda vurmalı sazların topluca icra edilmesine ve bu icrada kullanılan deri gerili özel ritim sazına verilen addır. Nevbe çıkarmak Ku…
Sema
Dinleme, işitme, kulak verme. 2. tas. a İlahileri dinleme, dini musikiyi dinleme. b Makam ve nagmeyle okunan dini metinleri dinleme. c Raksetme, devran etme, dinlenen dini musikinin tesiriyle coşup dönme. Dinleyene, söyleyene, maksada ve gu…
Seb
Gece. tas. a Gayb âlemi, cebergt âlemi, yokluk karanlığından ibaret olmaşı sebebiyle alyan-1 sabite. b Nurlar, ç Beseriyet (kesret-i taayyünata rz, gündüz de denir). Sebangeh ji Sars. Geceleyin; hallere hâkim olma (115). Şeb-i ards / Seb-j…
Zikir
veya Zikr Anmak, hatırlamak, yâd etmek. 2. tas. a Allah'ı anmak ve hatırlamak; onu unutmamak ve gaflet halinde olmamak. b Allah kelimesini veya lâilahe illallah cümlesini söylemek ve tekrarlamak, İlkine lafza-i celal zikri, ikincisine kelim…
tavâf
Uljl») [Ar.] fık. İslâmî iba detlerden “hac” (.bk. bu madde ın rükünleri arasmda yer alan ve Kâbe’nin sol tarafından “Hacerü’l-esved” (bk. bu mad de) hizasmdan başlayarak dönü len ve aynı notada tamamlanan dönüş işlemine “şavt” (bk. bu madd…
tahiyyetü’l-mescid tavafı
tahiyyetü’l-mescid tavafı a. Hac eni ibadeti veya kudüm, ziyaret, umre, veda ve nezir tavafının dışında Mescid-i Haram’a her a. gidildiğinde yapılan tavaf. az
Hâlisiyye
Kadirî tasavvuf okulu kollarından biridir. Kurucusu, Ziyâüddin Abdurrahman Hâlisü’t-Talebânî (1 797-1 858-9)’dir. Kadiriyye usulüne yenilik getiren bu zat, manevî olgunlaşmada zikir olarak, sadece “Allah” ve “La ilahe illallah”‘ı esas alara…
Kalenderiyye
Cemaleddin Savî (630/1232) tarafından tesis edilmiş bir tasavvuf okulu. Sonradan bazı sapmalar görülen bu tarikatı, şu özgün yönleriyle hülasa edebiliriz: Kalenderîlerde aşırı (hatta ölçüsüz) bir ehl-i beyt sevgisi vardır. Kemaleddin Efendi…
Mutrib-Hâne
Mevlevî tabiri. Ney, kudüm çalan ve ayin okuyan (ayinhan)ların bulunduğu özel yer (mahfil)e mutrib-hâne denir.
Zahm
Farsça, yara, bere demektir. Kudüm çalınan iki karış uzunluğundaki çubuklara, zahme denir. Erenlerin aleyhinde konuşan kişi, eğer bir kaza belaya uğrarsa, “erenlerin zahmine uğradı” veya “zahm yedi” denir.
Bahariye Mevlevîhânesi
Eyüp, İstanbul · Türkiye · Kudümzenbaşı Ârif Dede'nin ölümünün ardından 18 Haziran 1885'te buranın kudümzenbaşılığına getirildi ve görevi vefatına kadar sürdürdü. 1870'te Mustafa Fâzıl Paşa'nın isteğiyle bestelediği sûzidil âyin ancak 1892'…