ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
83 sonuç · toplam 83 · “Hayal” · 1/4
01Hayal
ل) >) Masiva, Allah'tan maada. tas. Mutasavvıflar, Hak hariç diğer tüm varlıkların gerçek bir varlığı bulunmadığı, bunların birer hayal, akis ve gölge varlıklar olduğunu söylerler. Özellikle vahdet-i vücut anlayışına bağlı olanlar bu görüşt…
Hayâlî-i Gülşenî (Emîr Ahmed)
Hayâlî-i Gülşenî (Emîr Ahmed, 1485–1570), İbrâhim Gülşenî’nin oğlu ve Kahire âsitânesindeki otuz yedi yıllık post halefi; üç nüshalı, 377 gazelli Dîvân sahibi şeyh ve şairdir.
Hayâlî mahlası ve Leylâ vü Mecnûn manzumesi
Abdülkerîmzâde Mehmed Efendi · Şiirlerinde “Hayâlî” mahlasını kullandığı ve Makāmât-ı Harîrî'ye naziresinin yanında bir de Leylâ vü Mecnûn manzumesi bulunduğu kaydedilir.
hayâl-i mutlak
Tasavvuf dünyasında rü ha ya âleminin aslı
MOLLA HAYÂLÎ HAZRETLERİ
MOLLA HAYÂLÎ HAZRETLERİ Ricâl-i Zeyniyye’den olup, ism-i şerîfleri Ahmed’dir. İzniklidir. 875/(1470) senesinde otuzüç yaşında iken irtihâl-ı dâr-ı bakâ eylediler. Bursa’da, Molla Hüsrev civârında, Zeynîler yakınındadır. Türbelerinin üstü aç…
Şeyh Ahmed Hayâlî Efendi
Ahmed Hayâlî Efendi, Şerefeddin Efendi’den Halvetî terbiyesi alan, Üsküdar Hüdâyî Âsitânesi’nde icâzeti teyit edilerek Edirne Saçlı İbrâhim Dergâhı’na tayin edilen ve Rifâiyye’den de icâzet taşıyan son devir şeyhlerindendir.
Şeyh Ebü’s-Safâ Şemseddin Ahmed Hayâlî
Ebü’s-Safâ Şemseddin Ahmed Hayâlî (ö. 977/1569-70), babası İbrâhim Gülşenî’nin ardından Kahire Gülşenî Âsitânesi’nde otuz yedi yıl postnişinlik yapan, silsileyi oğlu Ali Safvetî’ye aktaran şair ve şeyhtir.
Şebistân-ı Hayâl
Akşehirli Abdurrahman Gubârî · Farsça mesnevi tasavvufî aşkı ve kelimelerdeki harflerin remizlerini işler; 1561-62’de hapis ile Mekke arasında tamamlandı.
Hab u hayal
Uyku ve rüya. 2. tas. Dünya, mâsivâ. Haci. ar. (>) 1. Ziyaret. 2. Bir Müslümanın Belli kurallara uyarak zilhicce ayında Kâbe'yi ziyaret etmesi. 3. tas. Hakk’a ermek için yapılan manevi ve ruhsal yolculuk (11s). Allah'ın inayetine güvenen sâ…
âlem-i hayâl
Rüya veya istiğrak âlemi ya da öteki dünya
Lâihî Mustafa Çelebi
Sirozlu Lâihî Mustafa Çelebi (ö. 973/1565-66), Kahire'de Ahmed Hayâlî'nin yanında Gülşenî terbiyesini tamamlayan; üç dilde şiir yazan ve geniş bir mecmua derleyen sûfî müelliftir.
Seyyid Ali Safvetî Efendi
Seyyid Ali Safvetî Efendi (ö. 1005/1597), İbrâhim Gülşenî’nin torunu ve Ahmed Hayâlî’nin oğlu; Kahire’deki Gülşenî Âsitânesi’nde postnişinlik yapmış divan sahibi sûfî şairdir.
Kaybolan eserleri
Ârifî Fethullah Çelebi · Sanemü'l-hayâl'den Hint Seferi'ne.
Başlıca eserleri
Behiştî Ramazan b. Abdülmuhsin el-Vizevî · Hayâlî’nin Şerḥu’l-ʿAḳāʾid hâşiyesine hâşiye Mes‘ûd-ı Rûmî’nin âdâbü’l-bahs metnine hâşiye Miftâḥ şerhleri üzerine ta‘lîkāt Molla Câmî üzerine kenar notları Cemşâh u Âlemşâh mesnevisi Mürettep diva…
Başlıca eserleri
Behiştî Ramazan b. Abdülmuhsin el-Vizevî · Hayâlî’nin Şerḥu’l-ʿAḳāʾid hâşiyesine hâşiye Mes‘ûd-ı Rûmî’nin âdâbü’l-bahs metnine hâşiye Miftâḥ şerhleri üzerine ta‘lîkāt Molla Câmî üzerine kenar notları Cemşâh u Âlemşâh mesnevisi Mürettep diva…
Mektupları
Şeyh Hâfız Sırrı Efendi · Fakat menfa.da aldığı illetin pençe-i kahrında zebun oldu. Biraderleri Hayali Efendi bir mektubunda diyor ki: 142. Bu manzumenin vezninde çok bozukluklar vardır. (Hl
İcâzet ve ehliyet üzerine mektubu
Şeyh Ahmed Hayâlî Efendi · Ahmed Hayâlî’nin mektubu, bir talibin yalnız müracaatla halife sayılamayacağını; erkân, âdâb, sülûk ve irfan seviyesinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini anlatır.
Adem
م) 46) Yokluk, hiç. tas. Mâsivâ, zulmet, şer, bâtl, çirkin. Mutlak adem, adem-i muhal: Bu anlamda adem yoktur, var olması da mümkün değildir. Mutlak adem halis şer ve sırf karanlıktır (zulmet). Nitekim buna karşılık gelen vücut da halis hay…
Âdet
(عا د ة) thlassiz ibadet; âdet ve şekilden ibaret olan ibadet Âdet ve ananelere uymanın insanı edilginleştirdiğini ve Hak'tan uzaklaştırdığını ileri süren Melamiler, âdetlere aykırı davranmayı (tahrib-i âdâ0 bir esas olarak kabul ederler (C…
Ahlâm
Rüya, düş. 2. tas. a Hayal mertebesi, misal mertebesi. İnsan uyurken, nefs maddi âlemle ilişkisini tamamen keserse, o nefse misal âleminin suretleri yansır, tıpkı bir şeyin aynaya yansıması gibi. Sadık rüya ve ahlâm bu durumda ortaya çıkar…
Âlem
Kâinat; Allah dışında yaratılmış bütün varlıklar. Kelime ayrıca ortak bir niteliğe sahip varlıkların meydana getirdiği topluluk için kullanılır: insanlar âlemi, ruhlar âlemi ve hayvanlar âlemi gibi. Âlem, yaratıcısına işaret eden bir eser v…
Baş kesmek
Eğilmek. tas. Mevlevilikte dervişlerin, canların ve semazenlerin | şeyhlerinin önünde özel bir şekilde durup baş eğmeleri. Baş kesmek teslimiyetin | — simgesidir. Bkz. İnhina, Secde. Baş okutmak Bektaşilikte her yıl muharrem ayında mürşidin…
Berzah
Farklı iki ortam arasında yer alan ve bu iki ortama tamamen benzemediği gibi tam olarak onlardan farklı da olmayan ara ortam; iki şeyi birbirinden ayıran üçüncü şey, ara bölge. 2. Ölümle başlayıp kıyamete kadar süren zaman, bu zaman içinde…
Büt
Put, sanem. tas. a Nefs, nefs-i, emmare. Herkesin putu kendi nefsidir. Hakikati idrak etmek için Hz. İbrahim'in putu kırması Büt vahdet Ye me ———.. N gibi nefs putunu kırmak gerekir. Fütüvvet ehli fetâyı (yiğit), put kıncı (biit-siken) olar…