ŞAHSİYET DOSYASI

Seyyid Ali Safvetî Efendi

Seyyid Ali Safvetî Efendi (ö. 1005/1597), İbrâhim Gülşenî’nin torunu ve Ahmed Hayâlî’nin oğlu; Kahire’deki Gülşenî Âsitânesi’nde postnişinlik yapmış divan sahibi sûfî şairdir.

Vefat: 1597
Unvan: Kahire Gülşenî Âsitânesi şeyhi ve divan şairi

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

Gülşenî ailesi

İbrâhim Gülşenî’nin torunu, Seyyid Ahmed Hayâlî’nin oğluydu. Aile içindeki ilim ve irşad terbiyesiyle yetişti.

Kahire âsitânesi postu

Babası Ahmed Hayâlî 977/1569-70’te vefat ettiğinde onun vasiyeti üzerine Kahire’deki Gülşenî Âsitânesi postuna geçti. Yaklaşık beş yıl irşad görevini sürdürdü.

Şiir ve divanı

“Safvetî” mahlasıyla tasavvufî şiirler söyledi. Kaynak, dervişler arasında dolaşan bir divanı bulunduğunu açıkça kaydeder. Divanın nüsha ve şiir sayısı doğrulanmadan nicelik bilgisi eklenmemiştir.

Vefatı ve post devamı

5 Ramazan 1005/22 Nisan 1597’de vefat etti; İbrâhim Gülşenî’nin türbesine defnedildi. Yerine kardeşi Seyyid Hasan Efendi geçti.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

YOL BAĞLAMIHalvetiyyeYol dosyasını aç →Kişi kaydındaki tarihî yol bağlantısı; sıralı silsilede halka olduğunu tek başına göstermez.Yolun irşad atlasını aç →

KİŞİLER AĞIBağlantılarını aç4 doğrudan bağlantıAğda gör →

YOL ATLASISilsiledeki yerini açÖnceki ve sonraki halkalarla birlikte

GELENEK İÇİ ANLATI

Menkıbeler

Gelenek içinde aktarılan hatıra ve anlatılar

1 kayıt

İlk 1 kayıt gösteriliyor

MENKIBE · GELENEK İÇİ

Nil kıtlığında yağmur duası

Nil’in yükselmediği ve kıtlık işaretlerinin belirdiği bir yılda Seyyid Ali Safvetî’nin yağmur duasına katılması; dergâha varır varmaz şiddetli yağmurun başlaması anlatılır.

Tam anlatıyı okuAnlatıyı daralt

Menâkıbnâme’de tam metni aç →

Atâyî’nin nakline göre bir yıl Nil nehri Mısır topraklarını sulayacak kadar yükselmedi ve kıtlıkla pahalılık işaretleri belirdi. O sırada Mısır valisi olan Hâfız Ahmed Paşa, Seyyid Ali Safvetî Efendi’nin yağmur duasına katılmasını ısrarla istedi.

Safvetî Efendi belirlenen yerde ellerini duaya kaldırdı. Duasını tamamlayıp ellerini yüzüne sürdükten sonra paşayla vedalaştı. Atına binerken dervişlerine, “Dedeler, acele edelim; ıslanmayalım” dedi.

Kaynağa göre dergâha yağmurun ilk damlalarıyla birlikte ulaştılar. Ardından bulutlar öylesine şiddetli yağmur bıraktı ki kısa zamanda vadiler suyla doldu, kırlar ve ovalar suya kandı. Atâyî, o yılın bereketinin sonraki yıllara da yayıldığının anlatıldığını kaydeder. Bu rivayet Safvetî’nin divanı ve şiirleri anıldıktan sonra, gelenek içi bir kabul kaydı olarak aktarılır.

Bu anlatı gelenek hafızasına aittir; doğrulanabilir tarihî olayla aynı kesinlikte sunulmaz. Kaynak: Nev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakā’ik fî Tekmileti’ş-Şakā’ik, c. II, s. 1238-1243.

ESER / METİN

Eserleri ve metinleri

Yazılı miras, şiirler ve bağlı metinler

1 kayıt

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Safvetî Divanı

Gülşenî çevresinde okunan tasavvufî şiirler.

Metni gösterMetni daralt

Nev‘îzâde, Safvetî’nin “muhakkıkāne” şiirleri ve dervişlerin elinde bulunan divanından söz eder. Eserin tam metni veya güvenilir nüsha künyesi görülmeden şiir kataloğu üretilmemiştir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Nev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakā’ik fî Tekmileti’ş-Şakā’ik, c. II, s. 1238-1243.

BAĞLANTILAR · VERİTABANI

Şeyh, halife, aile ve post ağı

AİLE BAĞIŞeyh Ahmed Hayâlî EfendiSeyyid Ali Safvetî, Ahmed Hayâlî’nin oğlu ve post halefidir.

Bu bağın kanıt fişi

İlişki kimliği: 413
Yön: 269 → 1568
Tür: Aile
Hat / varyant: gulseniyye
Eser / belge: Nev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakā’ik fî Tekmileti’ş-Şakā’ik
Baskı / nüsha: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt: II
Sayfa: 1238-1243
Varak: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama: Konum aktarılmış; özgün nüsha karşılaştırması bekliyor

Kaynakta aktarılan künye: Nev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakā’ik fî Tekmileti’ş-Şakā’ik, c. II, s. 1238-1243

İlişki / dönem açıklaması: Seyyid Ali Safvetî, Ahmed Hayâlî’nin oğlu ve post halefidir.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

AİLE BAĞIİbrâhim GülşenîSeyyid Ali Safvetî, İbrâhim Gülşenî’nin torunudur.

Bu bağın kanıt fişi

İlişki kimliği: 414
Yön: 127 → 1568
Tür: Aile
Hat / varyant: gulseniyye
Eser / belge: Nev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakā’ik fî Tekmileti’ş-Şakā’ik
Baskı / nüsha: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt: II
Sayfa: 1238-1243
Varak: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama: Konum aktarılmış; özgün nüsha karşılaştırması bekliyor

Kaynakta aktarılan künye: Nev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakā’ik fî Tekmileti’ş-Şakā’ik, c. II, s. 1238-1243

İlişki / dönem açıklaması: Seyyid Ali Safvetî, İbrâhim Gülşenî’nin torunudur.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

HOCASI / ŞEYHİŞeyh Ebü’s-Safâ Şemseddin Ahmed HayâlîAhmed Hayâlî’den sonra oğlu Seyyid Ali Safvetî Gülşenî postuna geçti.

Bu bağın kanıt fişi

İlişki kimliği: 793
Yön: 317 → 1568
Tür: Hoca-talebe
Hat / varyant: gulseniye
Eser / belge: Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ
Baskı / nüsha: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt: III
Sayfa: 187-188
Varak: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama: Konum aktarılmış; özgün nüsha karşılaştırması bekliyor

Kaynakta aktarılan künye: Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ, c. III, s. 187-188; Bursalı Mehmed Tâhir, Osmanlı Müellifleri, c. I, s. 113; Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmânî, c. I, s. 193, 200; Sâdık Vicdânî, Tomâr-ı Turuk-ı Aliyye: Halvetiyye, Gülşeniyye silsilesi

İlişki / dönem açıklaması: Ahmed Hayâlî’den sonra oğlu Seyyid Ali Safvetî Gülşenî postuna geçti.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

ÖNCEKİ HALKAHayâlî-i Gülşenî (Emîr Ahmed)Lemezât'taki Gülşenî silsilesinde Ahmed Hayâlî'den sonraki halka Ali Safvetî'dir.

Bu bağın kanıt fişi

İlişki kimliği: 1249
Yön: 1302 → 1568
Tür: Silsile
Hat / varyant: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Eser / belge: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Baskı / nüsha: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama: Kaynak belirtilmemiş

İlişki / dönem açıklaması: Lemezât'taki Gülşenî silsilesinde Ahmed Hayâlî'den sonraki halka Ali Safvetî'dir.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

SAYFA KAYNAKÇASI

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

[1]Nev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakā’ik fî Tekmileti’ş-Şakā’ik, c. II, s. 1238-1243
[2]Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ, c. III, s. 187-188; Bursalı Mehmed Tâhir, Osmanlı Müellifleri, c. I, s. 113; Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmânî, c. I, s. 193, 200; Sâdık Vicdânî, Tomâr-ı Turuk-ı Aliyye: Halvetiyye, Gülşeniyye silsilesi

Ortak kaynak kataloğunu aç →