Şeyh Ahmed Hayâli Efendi

Hayatı ve irşad çevresi

ŞEYH AHMED HAYALI EFENDİ

Şeyh Tal' at Efendi-zadedir. Hafız Sırri Efendi merhumun biraderidir. Pek liya katli, ağır başlı, kamil bir zattır. Amcası Şeyh Şerefeddin Efendi hazretlerinden ter biye-i tarikat görmüşlerdir ve ondan müstahlef olmuşlardır. Edirne'de tarik-ı Halve ti'den Saçlı İ brahim Efendi Dergahı meşlhati münhal oldukta müş3.rünileyh İ brahim Efendi'nin işaret-i ma'neviyyeleri üzerine İ stanbul'a gelip, Asitane-i Hüdayi'de post nişin bulunan Şeyh Gülşeni Efendi merhumdan tac-ı Hüdayi giyip, icazet-name ile Edirne'ye avdetinde meşlhat-i mezkGre kendilerine tevcih olunmuştur.

Elyevm ora da icra-yı ayin-i tarikat eylemektedir. Edirne'de mekteb muallimliğinde de bulunmaktadır. Gençliğiyle beraber tuttu ğu meslek kendilerini her halde Şerefeddin-i sanı denilecek bir raddeye isal edeceği ne şübhem yoktur. Bir zata yazdıkları mektup, meşreblerini ve emr-i tahkikta dikkatlerini gösterir bir beyyine olmağla kısmen dere olunur: "Bir zatı mürdcaatında heman müstahlef kılmak mümkin olamaz. ZaH reşadetleri nizce de müsellem olduğu üzere , tarlkımızın erkan u &J.abı olmakla beraber , makamat i' tibarıyla esma-i şerffenin tecelliyyatı ve zevkı görülmedikçe , her kim olursa olsun isilfa kes-!

liy, ed;,ı'},e bi, buna Hz. Plr-i dest-gfr efendimiz de razı değildir. (41'> 1 Jl_ ..:.ı li L.\ı ı I J.:ı y .:.ı ı r5' .J'"4 ..UI .:.ıl) 144 emr-i ilahisi ortadadır. Taleb-i nisbet eden olur sa, talib: i Hakk'ı bila-red kabUl ederiz. Hz. P"ır efendimizin rUhaniyyeti ile nasibi mikdii rınca hidayet-i ilahiyye ne yolda tecelli ederse , bizler o zaman ma'neviyyatın tecelli ve zu hUruna göre muamele ederiz . Yoksa biri gelse de , "Selamün aleyküm. Ben müstahlefim, bana teberrüken tarlk-ı Gülşen!' den de icaze veriniz. " dese , tabü bu olamaz. Yoluyla sü lük lazım. Sülüku varsa yoklanır, seviye-i irfanı anlaşılır.

Ona göre hareket olunur. Hz. P"ır kabU1 buyururlarsa, bizlerin buhl asarı göstermekliWmiz hatadır . Tarik , tarlk-ı Muhammedidir; Sünbü.11 , Gülşen!, Kiidin mecazen teferruk ederse de , hakikatte yine birdir. Tarlk-ı Sünbüu' den layıkıyla naslb ve feyzini alan tarlk-ı Gülşen!'den de alır. Her talibin nasibi mütefavittir. Bu yol tarlk-ı hidayettir. Dergah-ı şenfin meşthati için ne kadar talib ve muilrızln zuhur ederse etsin, müveccih-i hakiki kime tevcih buyurur ise , onun hakkında esbab-ı mfiıldiyyesi de zuhur eder. Hz.

Pır efendimizin rfıhaniyyetinden istimdaden Cenab-ı Feyyô.z-ı Mutlak'tan muvaffakıyyet temen ni eylemeli . İhsô.n-ı ila}(ıde buhl yoktur, "Gani" ism-i şenfiyle tecelli buyurur. Azizim , ev rô.d-ı şenfede , (ı:.L... \ıı_, ) JI ı.s' ô .Juı _r-l lJ _;ı..Uı J ı J...>.o li ..ı,,.. Jç- j... ı ..:.ıu..,.J IJ) denilmiştir. Hz. Şeyh Şerefeddln-i Gülşen!, Hasan eş-Şô.zell (kw:ldise sırruhu'l-ô.U) efendimizin ati deki makô.le-i müntfesine istinaden salavat-ı şerlfeyi tashih buyunnuşlardır. Arz ediyorum, sizler de tashih buyurunuz: .:.l .J4J r-1-- J j... r-f1J I . L:...A.i J ..UI J J j Ll..1 1 .:_,-ı.

ı ı..sl\ı ı.$' J _; 1..UI .J l ..::. ö.:ıL. J .:ı .J"!" _,ıı cta. ...; \ı ı ö.:ıL.'Y.ı J t.u ....u ı .;.6:- ô..uı ..uı ..:.ı ı.> .JY ôi , .;ı..uı Jı J...>.o li..ı,,.. Jç ôi , }L. ı.s' ô}ll ô İ , ô J Ll l , I ...W. _r-l lJ ..r. »- ı.s' r ..AA; L.S" .:ı .J"!" .J"" j5:J ...w. ı .:.ı ._;b..l L>İ , ..:.ı u...J ı J ı.+;t.,... ) 4 ._;.l;lı ,,.t... i ôi , ,,.t... \ıı /20 1/ ı:.L... µ ı .b.,.p ..; ) ol;,... J ..,;\...i.p J ....U ı ,,.L... İ .:ıl)I .:.ıi J \...i.p J ')l.;L.ı ..:.ı l J.) ı .y ı y. \ı) Jl.u ..,;\...i.p .y ...., _, Jl.u ..U I ,,.L... İ .y r-- 1 .y ')l,j ..:.. u...ı ı J 1 44.

"Allah, emanetleri ehline vermenizi emreder. . . " 4. Nisa suresi, 58. ( H ) Şeyh Şuayb Şereteddin Elendi Hazretleri 285 I .ıJ) . .c,b..,. l_,ı ı..> ? IJ L,;.) l..i.,.:ı J Jl:l l ..:.ı\ J .) .u r-:-=1 1 JJ "J ıJ 1 4 5 .,,;l..i.,.:ı J .Jl l ç ı...,. "J . * * * Ahmed Hayali Efendi, tarik-ı Rufai'den de mücazdır.

Silsile-i tarikatı her-vech i atidir: Şeyh Emin Efendi (Uzunköprü'de Rufai şeyhi}, Şeyh Şuayb Şerefeddin Efendi hazretleri, Şeyh Ö mer Efendi, Şeyh Muhammed Nazif Efendi, Şeyh Muhammed Ta hir Şevki Efendi, Şeyh Muhammed Feridüddin Efendi, Şeyh Muhammed Ferhad Efendi, Şeyh Ahmed Sırri Efendi, Şeyh Mustafa KabUli l bnü'l-Ma'nevi, Muhammed Sa'di müfti-zade el-mütemekkin bi-medineti'l-Cisr-i Ergene, l bn-i İ brahim el-Ecel l bnü'l-Ma'nevi, eş-Şeyh Ali eş-Şeybani el-Basri. (kaddesa '!Wıu esrdrahüm) Şeyh Şerefeddin Efendi merhumun damadı Şeyh Hafız Mustafa Efendi'yi tarik-ı Rufai'den istihlaf eylemişlerdir.

Mustafa Efendi'nin terceme-i hali gelecektir. Edime' de Hz. Sezdi damadı Nımed Müsellem Efendi hazretlerinin Gülşen! Veli Dede Dergahı'nda kain tür besidir. Azizim Şeyh Şerefeddin Efendi merhUm da burada medffmdur. Dest-ber-slne-i ta'iım olan zat Şeyh Nımed Hayali Efendi' dir. 1 45. "Salat-ı Nur-ı lati, Ebu'l-Hasan eş-Şazeli'ye ainir. Allah ondan razı olsun ve bu salat (dua) ile bi zi faydalandırsın. Ey Allah'ım! Salat ü selam, nur-ı zati olan efendimiz Muhammed (aleyhi's-se/iim )'a olsun. Niir-ı :ciit, yani hiç bir madde olmadan kainatı yaratan Allah'ın nurudur.

Çünkü O, bütün yaratılmaşla rın maddesi ve varlık aleminin anahtarı durumundadır. Nitekim bu konu Cabir hadisinde geçmiş tir: es-Sır, cehrin zıddıdır. es-Sdri, bütün seyirleri geçip yol kat edendir, yani diğer bütün varlık larda geçerli demektir. el-Esma, yani müsemma ve sıfatları itibariyle varlıkların isimleri demek tir. es-Sıfat da yine mahlukatın sıfatlarıdır. Bu durumda mana şöyle olur: el-Mııhamed, yani varlıkların bizzat kendilerini ve bütün sıfathmm içinde bulundurandır. Burada, muhtemeldir ki, Allah'ın isimleri ve sıfatları kasdedilir. Böylece mana isimlerin ve sıfatların tecelli ettiği yer de mek olur.

Allah'ın isimlerinden ve sıfatlarından hiç bir isim yoktur ki, Hz. Peygamber vatısasıyla elde edilmiş olmasın. Her iki mana da sahihtir; ancak tercih edilen umumu ifade etmesidir. O, dünyevi olsun uhrevi olsun, mahlükatın bütün zat ve sıfatlarına ulaşan demektir. Çünkü o, Al lah'ın isim ve sıfatlarının tecelli ettiği zattır." ( H )