ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
121 sonuç · toplam 452 · “Rücû‘” · 3/6
01Alâeddin Ali Ahmed Sâbir
Alâeddin Ali Ahmed Sâbir Kalyerî (1196-1291), Baba Ferîd Genc-i Şeker’in halifesi ve Çiştiyye’nin Kalyar merkezli Sâbiriyye koluna adını veren pîrdir.
Arslan Baba
Arslan Baba, tarihleri bilinmeyen; Yesevî geleneğinde Ahmed Yesevî’nin ilk mürşidi, Mansûr Ata’nın babası ve peygamberî emanet menkıbesinin taşıyıcısı olarak anılan Türkistan sûfîsidir.
Aziz Mahmud Hüdâyî
Aziz Mahmud Hüdâyî (1541-1628), Üftâde’nin irfanını Üsküdar merkezli ilim, vaaz, şiir, vakıf ve irşad ağına dönüştüren; Celvetiyye’yi teşkilâtlandırıp Anadolu ve Balkanlara taşıyan mutasavvıf, âlim ve şairdir.
Baba Zâkir
Baba Zâkir (ö. 1407 veya 1417), kaynaklarda Ali, mezar taşında Alâaddin adıyla anılan; Emîr Sultan’ın zâkirbaşısı ve halifesi olarak Bursa Namazgâh çevresinde mescid ve zâviye kuran sûfîdir.
Basrıkî İbrâhim Efendi
Basrıkî İbrâhim Efendi (ö. 1070/1659-60), Öziçeli Muslihuddin Efendi’nin yanında Halvetî terbiyesini tamamlayan; Saraybosna’da zâviye kuran, Ayasofya’da vaaz eden ve Saraybosna dışındaki Bosna eyaletinin fetva görevini üstlenen şeyhtir.
Basrıklı İbrâhim Efendi
Basrıkî İbrâhim Efendi (ö. 1070/1659-60), Öziçeli Muslihuddin Efendi’nin yanında Halvetî terbiyesini tamamlayan; Saraybosna’da zâviye kuran, Ayasofya’da vaaz eden ve Saraybosna dışındaki Bosna eyaletinin fetva görevini üstlenen şeyhtir.
Başmakçı Ali Dede
Başmakçı Ali Dede, Hâşimî Emîr Osman Efendi’nin halifesi olan; Kasımpaşa Küçükpiyale’de kendi adıyla anılan tekkeyi kuran ve Bayramî-Melâmî irşadını sürdüren şeyhtir.
Dede Osman Avnî er-Ruhâvî
Dede Osman Avnî er-Ruhâvî (ö. 1300/1883), Ziyâeddin Abdurrahman Hâlis et-Tâlebânî’nin yanında seyrüsülûkünü tamamlayıp Urfa’ya halife tayin edilen ve Dergâh Camii Zâviyesi’nde yaklaşık yetmiş yıl hizmet eden Hâlisî-Kādirî şeyhidir.
Dizdâr-zâde Ahmed Efendi
Lârendeli Dizdâr-zâde Ahmed Efendi (ö. 1623), müderrislikten tasavvufa yönelerek Aziz Mahmud Hüdâyî’den hilâfet alan, İzmir’de irşada başlayıp Edirne’de cami ve hankâh kuran Celvetî şeyhidir.
Ebû Bekir b. Dâvûd el-Kādirî
Ebû Bekir b. Dâvûd (ö. 806/1403), Şam’da Kādirî Dâvûdiyye koluna adını veren, Kāsiyûn eteğindeki zâviyeyi kuran ve toplumsal arabuluculuğuyla tanınan sûfî şeyhidir.
Ebû Medyen Şuayb el-Ensârî
Ebû Medyen Şuayb el-Ensârî (ö. 594/1198), Endülüs’ten Fas ve Bicâye’ye uzanan ilim–irşad yolculuğuyla Medyeniyye çevresini kuran; Şâzeliyye, İbnü’l-Arabî ve bütün Mağrib tasavvufu üzerinde kalıcı tesir bırakan sûfîdir.
Ebû Muhammed İzzüddîn Abdülazîz ed-Dîrînî
Abdülazîz ed-Dîrînî (612 veya 613/1215-1216–694/1295), İzzeddin b. Abdüsselâm’dan ilim tahsil eden, Rifâî hırkasını Ebü’l-Feth el-Baltacî’den giyen; fıkıh, kelâm, tefsir ve tasavvufu birleştirerek Azîziyye-Dîrîniyye kolunu meydana getiren M…
Ebû Necîb Ziyâüddin Abdülkāhir es-Sühreverdî
Ebû Necîb es-Sühreverdî (490–563/1097–1168), Şâfiî fıkhını ribât terbiyesiyle birleştiren; Âdâbü’l-mürîdîn, Bağdat’taki Dicle ribâtı ve yeğeni Ebû Hafs Ömer üzerinden Sühreverdiyye’nin kurumsal temelini atan âlim–mürşiddir.
Ebü’l-Abbâs Şihâbüddin Ahmed el-Mürsî
Ebü’l-Abbas el-Mürsî (616-685/1219-1287), Mürsiye’den Tunus’a ve İskenderiye’ye uzanan hayatında Ebü’l-Hasan eş-Şâzelî’nin halefi olan; İbn Atâullah, Bûsîrî ve Yâkūt el-Arşî’yi yetiştiren Şâzelî şeyhidir.
Emîr Ahmed Buhârî
Emîr Ahmed Buhârî (ö. 922/1516), Abdullah-ı İlâhî’nin İstanbul’daki halifesi; Fatih ve Ayvansaray çevresindeki tekkeleri, yetiştirdiği halifeler ve metin ağıyla erken Osmanlı Nakşibendîliğini kalıcı kuruma dönüştüren sûfîdir.
Ferîdüddin Mes‘ûd Genc-i Şeker
Baba Ferîd Genc-i Şeker (ö. 664/1265), Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî’nin halifesi; Hânsî ve Pâkpattan’daki hankahları, riyâzet ve semâ terbiyesi, Nizâmeddin Evliyâ ile Alâeddin Sâbir’e uzanan halife ağıyla Çiştiyye’yi Pencap ve Kuzey Hindistan’da…
Gözlüklü Şeyh Ahmed Hakkı Efendi
Ahmed Hakkı b. Ali (1800/01-1905), Anadolu Kavağı Sütlüce’de gemicilerin devam ettiği Şâbânî tekkesini kuran ve “Boğaz Muhafızı” diye anılan Halvetî şeyhidir.
Hacı Hüseyin Dede
Hacı Hüseyin Dede (ö. 1759), Üsküdar'daki Hacı Dede Tekkesi'nin ilk şeyhi; çok sayıda halife yetiştiren Nakşibendî postnişinidir.
Hâfız Muhammed Berhûrdâr Nevşâhî
Hâfız Muhammed Berhûrdâr Nevşâhî, Hâci Muhammed Nevşâh Gencbahş’ın oğlu ve Nevşâhiyye silsilesini aile içinde sürdüren iki isimden biridir.
Hasîrîzâde Hacı Mustafa İzzî Efendi
Hacı Mustafa İzzî Efendi, Şeyh Halîl ed‑Demenhûrî’nin oğlu; Süleyman es‑Sıdkî’nin damadı ve halifesi olarak 1783’te Sütlüce Hasîrîzâde Dergâhı’nı kuran Sa‘dî şeyhidir.
Hekim Çelebi
Hekim Çelebi Mehmed b. Seyyid Ahmed (ö. 9 Zilhicce 974/17 Haziran 1567), İzmit geçidinde doğup Seyyid Ahmed-i Buhârî çevresinde yetişen; tıp tahsil eden ve Rüstem Paşa'nın desteğiyle kendi tekkesini kuran şeyhtir.
Hoca Ahmed Yesevî
Ahmed Yesevî (ö. 562/1166), Türkistan bozkırlarında hece vezniyle söylediği “hikmet”lerle İslâm'ı Türklere kendi dilinde anlatan Yeseviyye pîri; tarihî şahsiyetine dair vesikalar az, buna karşılık tesiri Orta Asya Türk dünyasında eşsizdir.
Hocazâde Muhammed Tâhir Paşa Baba
Hocazâde Muhammed Tâhir Efendi (ö. 1227/1812), Paşa Baba adıyla tanınan; Şeyh Yâsin’den hilâfet alıp Üsküdar Rifâî Âsitânesi postuna geçen, Tophane’deki Paşa Baba Tekkesi’ni kuran Rifâî şeyhidir.
Hurrem Çelebi Sâhib-i Medrese
Hurrem Çelebi (ö. 970/1562-63), Sofya, Şam ve çevresinde görev yapmış; Nakşibendî şeyhlerine intisabı, Tophane'deki Hurremiyye Medresesi ve Şam çevresindeki vakıflarıyla tanınmıştır.