Ara
Menü

Hasîrîzâde Hacı Mustafa İzzî Efendi

Hacı Mustafa İzzî Efendi, Şeyh Halîl ed‑Demenhûrî’nin oğlu; Süleyman es‑Sıdkî’nin damadı ve halifesi olarak 1783’te Sütlüce Hasîrîzâde Dergâhı’nı kuran Sa‘dî şeyhidir.

Vefat
1824
Unvan
Sütlüce Hasîrîzâde Dergâhı’nın kurucu şeyhi

Ailesi ve Hasîrîzâde nispeti

Mustafa İzzî Efendi, Halîl ed‑Demenhûrî el‑Mısrî’nin oğluydu. Babası, diğer oğlu Hasırcıbaşı Emîn Ağa’nın ticarethanesinde çokça bulunduğu için “Hasırcı Şeyh Halîl” diye tanındı; Mustafa İzzî de buradan gelen Hasîrîzâde nispetiyle şöhret buldu.

Süleyman es‑Sıdkî’nin halifesi

Ticaret yerine fakr ve tecerrüt yolunu seçti. Şeyh Süleyman es‑Sıdkî’nin irfan halkasına girdi; uzlet, riyazet ve mücahedeyle sülûkünü tamamlayıp hilâfet aldı. Şeyhinin damadı da oldu. Esas Sa‘dî nispeti, Süleyman es‑Sıdkî ve Abdurrahman el‑Halebî üzerinden ilerler.

Sütlüce Hasîrîzâde Dergâhı

Şeyhinin emriyle Sütlüce’de bir zâviye kurmakla görevlendirildi ve 1197/1783 yılında daha sonra Hasîrîzâde Dergâhı diye tanınacak merkezde hizmete başladı. Kaynak onu cömert, gönlü zengin ve güçlü irşad sahibi bir şeyh olarak tasvir eder.

Diğer icazet hatları

Sefîne, Sa‘dî nispetinin üç ayrı yolla pîre ulaştığını kaydeder. Esas hat Süleyman es‑Sıdkî–Abdurrahman el‑Halebî çizgisidir. İkinci hat Haydar el‑Hûrânî ve Gālib Behcetüddin üzerinden Abdüsselâm eş‑Şeybânî’ye ulaşır; diğer hatlar, dönemin çoklu icazet kültürü içinde değerlendirilmelidir.

Hac yolculuğu anlatısı

Hac ve Medine ziyaretinden Mısır üzerinden dönerken parasının tükendiği; Tanta’da Ahmed el‑Bedevî’nin makamını ziyaret ettiği sırada tanımadığı birinin kendisine yol parası verdiği aktarılır. Bu rivayet tarihî biyografiden ayrı bir gelenek anlatısı olarak korunmuştur.

Vefatı

1239/1824 yılında vefat etti ve dergâh türbesine defnedildi. Kaynakta kırk yıl post hizmetinde bulunduğu belirtilir.

Ağ ve yol

Menkıbeler

İlk 1 kayıt gösteriliyor

MENKIBE · GELENEK İÇİ

Tanta’da verilen yol parası

Hac dönüşünde parası tükenen Mustafa İzzî Efendi’ye Ahmed el‑Bedevî’nin makamında tanımadığı bir kişinin yardım ettiğini anlatan rivayet.

Tam anlatıyı okuAnlatıyı daralt
Menâkıbnâme’de tam metni aç

Mustafa İzzî Efendi hac ve Medine ziyaretinden sonra Mısır üzerinden İstanbul’a dönmek istedi; fakat yol parasının tükendiği anlatılır. O sırada Tanta’da Seyyid Ahmed el‑Bedevî’nin ziyaret ve mevlid günleri vardı. Mustafa İzzî, Tanta’ya giderek pîrin makamında hâlini arz etti; üzüntü ve niyaz içinde kaldı.

Rivayete göre kalabalık arasında hiç tanımadığı bir kişi omzuna dokunup onun Hasırcıoğlu Şeyh Mustafa olup olmadığını sordu. Olumlu cevap alınca bir kese para verdi; İstanbul’da karşılaşırlarsa geri alacağını söyledi ve kalabalığa karıştı. Mustafa İzzî bu kişiyi ne orada ne de daha sonra İstanbul’da gördü.

Kayıt, yolculuk masrafının muhasebe belgesi olarak değil, ziyaret, dua ve beklenmedik yardım temasını taşıyan Sa‘dî–Bedevî hafızası olarak okunmalıdır.

Bu anlatı gelenek hafızasına aittir; doğrulanabilir tarihî olayla aynı kesinlikte sunulmaz. Kaynak: Osmanzâde Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ, I.

Şeyh, halife, aile ve post ağı

HOCASI / ŞEYHİŞeyh Süleyman es‑SıdkîMustafa İzzî Efendi Süleyman es‑Sıdkî’nin sülûk halkasında yetişip hilâfet aldı.AİLE BAĞIŞeyh Süleyman es‑SıdkîKayınpeder–damat ilişkisi.AİLE BAĞIHasîrîzâde Şeyh Süleyman Sıdkî EfendiBabası ve Sütlüce’deki Hasîrîzâde Tekkesi’nin bânisidir (ö. 1239/1823-24).GELEN BAĞLANTIHasîrîzâde Şeyh Süleyman Sıdkî EfendiBabasının ölümünden sonra Hasîrîzâde Tekkesi’nin şeyhlik makamına geçerek tekkenin ikinci postnişini olmuştur.TALEBESİ / HALİFESİHasîrîzâde Şeyh Süleyman Sıdkî EfendiSüleyman Sıdkî Sa‘dî hilâfetini babası Mustafa İzzî’den aldı.AİLE BAĞIHasîrîzâde Şeyh Süleyman Sıdkî EfendiBaba–oğul ilişkisi.DEVAM EDEN BAĞLANTIHasîrîzâde Şeyh Süleyman Sıdkî EfendiMustafa İzzî’nin ardından Sütlüce meşihatını sürdürdü.