tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
92 sonuç · toplam 92 · “millet” · 1/4
01Millet hakkında risale
Miftâhîzâde Ahmed Efendi · Uşşâkīzâde, millet kavramı hakkında bir risalesinin tanındığını bildirir.
millet-i mu'azzama
Osmanh toplumu için kullanılan terim. 2. İslâm cemaati. milletü’l-İslâmiyye a. ( <1«WI oh) bk. millet-i İs mi lâm milletüT-Muhammediyye a. (^jkJI oL) bk. millet-i İslâm milletü’l-Nasrâniyye a. (^1^1 d.) bk. millet-i mesîhiyye milletü’l-Yehû…
Eserleri ve metinleri
Ya'küb Han Hazretleri · Atideki mektGb, müşarünileyhin hatt-ı destiyle muharrer olan ve Millet Kütüphanesi'nde mahfGz bulunan aslından yazılmıştır: " Eyyühe 'H.alibü' z-zek1! Ma'lumun olsun ki, vücCı.d-ı Hak sübhanehu ve tealanın eseri a'yi…
Tarikat âdâbına dair risâle
Hâce Yûsuf el-Hemedânî · Millet Ktp. Ali Emîrî Farsça 1028’de kayıtlıdır.
Üç nüshalı, 377 gazelli Dîvân
Hayâlî-i Gülşenî (Emîr Ahmed) · Millet, Süleymaniye ve Millî Kütüphane nüshaları bilinen kesin eseridir.
Dildar
Gönüle malik ve hâkim olan gönül sultanı, sevgili. 2. tas. Bast sıfatı ve neşe hali ki, kalpteki sevinç ve sevgiden ibarettir (us), Bkz. Azra, Dilenmek/Dilenci Çeşitli sebeplerle dilenerek geçinen dilenci dervişlere rastlanmıştır. Özellikle…
Kü-yi harabat
Harâbât köyü. 2. tas. Kendinden geçme ve fani olma makamı, küyi meykede (meyhane köyü) ve kü-yi mugân (keşişler köyü) de aynı anlamda kullanılır. Kü-yi yâr Sevgilinin bulunduğu semt. Küfr-i tarikat Şatahat; bütün dinlere ve yetmiş iki buçuk…
Kutbu'Lirşat
Rehber kutup. 2. tas. Her üç terim de halkı irşat etmek ve hidayete birlik (vahid erdirmek işiyle görevli veli anlamına gelir. Bu veli arştan ferşe kadar tasarrufta “İsim ve sıfa bulunur. Kül a MM al a la 2 RT cutup i, ar. (LS) veya Kutb 1.…
Sefidi
Beyazlık, tas. Tam bir yöneliş ve mâsivâdan ilgiyi keserek erişilen tek renklilik (Is), yetmisiki millete bir gözle bakma makamı. Bkz. Renk, Bi-reng. Seher Uyumama, kullet-i menâm.
edebiyat
Bir milletin, hbir coğrafyanm, bir dönemin, nbir sanat veya estetik ekolün yaük rattığı edebî ürünlerin bütünüine verilen ad. Batı dünyasmm v “literatür” veya “belles letres” i, terimlerinin karşılığı olarak 18. i, yüzyılın ikinci yarısında…
esâtîr
Gerçek olana uymayan, asılsız, düzensiz, boş ve bâtıl sözler. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de “esâtîrü’l-evvelîn” (.ilkel topluluklar / geçmiş milletler) biçimiyle dokuz ayette geçmektedir.
fezâ'il
Sözlük anlamı “Artmak, fazlalaşmak.” olan “fazl” kökünden gelen bu söz, îslâm literatüründe, zamanları, şahsiyetlerin, kabilelerin, milletlerin, ülke ve şehirlerin en üstün vasıflarını anlatan eserlere verilen bir ad olarak terim niteliği k…
dîn
“Allah'ın hükmü ve yönee timi” anlamındaki bu söz zaman u içinde “Allah’a inanma ve ibadet etme konusunda herkesin veya r her milletin tuttuğu yol. ” biçie minde terimleşmiştir. Kur’ân-ı - Kerîm’de bu söz doksan iki yern de geçmektedir. Bu…
mektup, -bu
mektup, -bu a. U^) [< Ar. ketb] “Yazılan şey. ” anlamındaki bu söz, eski dönemlerden beri insanlarm birbirleriyle haberleşme vasıtası olarak başvurduğu yazı türü olarak terim niteliği kazanmıştır. Arap edebiyatında bu yazı türü için “risale…
ef âl
“İşler, eylemler.” anlamındaki bu söz, başka kelime ve terkiplerle yeni terimler oluşturur. § tam. efâl-i ibâd ç.a. (jU Jl*jl) İnsan için iradeye dayanan ve bireye sorumluluklar yükleyen iş ve eylemler. efâl-i mükellefin ç.a. (jjâL JLûl) “M…
ak milel ve nihai
[< Ar. mış milel “millet” in ç. b.; nihai “nihle” nin ç. b.] İslâmî edebiyatta cit dinler ve mezhepler tarihini komenu edinen eserler için kullanılan an ortak ad. illet 470
Cû‘
1.1.3. C û‘ Nefis terbiyesi ve mücâhedenin üç temel esası az yemek, az uyumak ve az konuşmaktır. Bu üç ilkeyi daha ilk dönemlerden itibaren zâhid ve sûfîlerin dile getirdikleri bilinmektedir. Söz gelimi Hasan el-Kazzâz bunu “Tasavvuf üç şey…
Ahkâf Sûresi
Kur'ân-ı kerîmin kırk altıncı sûresi. Ahkâf sûresi, Mekke-i mükerremede nâzil olmuştur (inmiştir). Otuz beş âyettir. Yirmi birinci âyet-i kerîmede geçen Ahkâf kelimesi sûreye isim olmuştur. Ahkâf, uzun ve yüksek kum yığınları demektir. Sûre…
Kâr Haddi
Bir malı satarken, alış fiyatına veya mâliyeti üzerine eklenen fazlalığa, kâra konulan sınır. Enes bin Mâlik radıyallahü anh buyurdu ki: "Medîne-i münevverede pahalılık oldu. Yâ Resûlallah! Fiyatlar yükseliyor. Bize kâr haddi koyunuz denild…
Milliyetçilik (milliyet)
Aynı vatanda aynı toprakta doğup yetişenlerin din, örf-âdet ve menfeat birliği. İslâmiyet "posa ırkçılığını" ve ırk ve kavim üstünlüğü iddiâlarını câhiliyye devri âdetleri olarak reddetmekle birlikte, aslâ, müslümanları, soyunu, kavmini ve…
Arâzi-İ Mîriyye
Mîrî yâni devlete âit topraklar. Harp ile alınarak, gâziler arasında taksim edilmeyip, beytülmâle (devlet hazînesine) bırakılan veya uşr yâhut harac toprağı iken sâhibi ölüp, hiç mîrasçısı bulunmayan topraklar. Arâzi-i Memleket, Arâzi-i Emî…
Fâhiş Fiyat
Piyasa fiyatının üstündeki fiyat. (Bkz. Gaben-i Fâhiş) Esnâfın hepsi fiyatları, fâhiş olarak arttırdığı, millet zarar ve zulüm görür hâle geldiği zaman, hükûmetin, tüccârlara danışarak uygun bir narh yâni kâr haddi koyması câiz olur. (İbn-i…
Yâsîn Sûresi
Kur'ân-ı kerîmin otuz altıncı sûresi. Yâsîn sûresi, Mekke-i mükerremede nâzil olmuştur (inmiştir). Seksen üç âyet-i kerîmedir. Yâsîn diye başladığı için,sûre bu ismi almıştır. Bâzı âlimler, Yâsîn ile murâdın; ey insan veya ey insanların efe…
Zuhruf Sûresi
Kur'ân-ı kerîmin kırk üçüncü sûresi. Zuhrûf sûresi Mekke'de nâzil oldu (indi). Seksen dokuz âyet-i kerîmedir. Otuz beşinci âyet-i kerîmede geçen altın ve mücevher mânâsına gelen Zuhruf kelimesi sûreye isim olmuştur. Sûrede insanların rızıkl…