ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
26 sonuç · “Lahat”
01Nev‘îzâde Atâullâh Atâyî
Nev‘îzâde Atâullâh Atâyî (1583–1636/37 [?]), Rumeli kadılıklarında edindiği gözlem ve belge tecrübesini 1135 biyografili Hadâ’iku’l-Hakā’ik'e taşıyan Osmanlı şairi, âlimi ve tabakat yazarıdır.
Osman b. Fûdî
Osman b. Fûdî (29 Safer 1168 / 15 Aralık 1754, Maratta – 3 Cemâziyelâhir 1232 / 20 Nisan 1817, Sokoto); Nijerya Fûlânî Devleti'nin kurucusu ve ilk halifesi . Islahatçı âlim, devlet adamı ve mutasavvıf.
Seyyid Mustafa Râsim Efendi
Seyyid Mustafa Râsim Efendi, XVIII. yüzyıl sonu ile XIX. yüzyıl başında yaşayan; Nakşibendî şeyhi Muhammed Said Efendi'nin teşvikiyle geniş Istılâhât-ı İnsân-ı Kâmil sözlüğünü tamamlayan Ekberî yönelimli derleyicidir.
Lahat
ت) yay) Esyaya sirayet eden bir hayat olup bunun mahalli nâsüttur. Saf vahdete de lâhüt denir (TK 11:1312(. Bir gülün bin hârı, bir yârın nice ağyârı var Âlem-i lahata baksın Ozge seyran isteyen Hanif Lahz i. ar (لحظ) 1. Göz ucuyla bakma, atf-1 nazar etme; gamze, 2, tas. Kendisine aşikâr olsun diye kalbin gaybla ilgili hususlara yönelmesi (s1 431). Lahzı (bakışı) faydalı olmayanın lafzı da (Söz) faydalı olmaz. Bkz. Nazar,
Melahat
حة) »u) 1, Güzellik, şirinlik, 2. tas. Sonsuz olan ilahi kemal. Hiçbir kimse bu kemalin sonuna varamadığından itminan bulmamıştır (us).
maslahat
fık. Sözlük anlamı “İyi, uygun, elverişli, maksada uygun olan, yararlı.” olan bu söz, şeriat hükümlerine uygun, akıl ve tecrübe yoluyla belirlenen değerlere uyumlu olan yararh işler ve konular anlamında kullanılan fıkıh terimi, “fesâd” (bk. bu madde) ın zıddı.
Islâhât
İyi hâle, işe yarar hâle getirmek için yapılan çalışmalar, düzenlemeler. Endülüs müslümanlarının Avrupalılara tuttukları ışık ile, Avrupa'da bir rönesans, ıslâhât hareketi başlamıştı. Aklî ilimleri öğrenen birçok ilim adamı, akıl ve mantık dışı olan hıristiyanlığa karşı isyân ettiler. Hıristiyanlığa karşı yapılmış olan hücumlar, İslâmiyet'e karşı yapılamadı. Çünkü İslâm dîni, tebliğ edildiği, bildirildiği günden beri, bütün temizliği ve sâfiyeti ile durmaktadır. İçinde akla mantığa ve ilme ters düşecek hiçbir bilgi yoktur. Kur'ân-ı kerîm indirildiğinden beri, bir noktası bile değiştirilmeden aynen muhâfaza edilmiştir, korunmuştur. (Harputlu İshak Efendi)
Lâleli Camii Türbesi
İstanbul · Türkiye · 28 Temmuz 1808'de şehid edilmesinin ardından, geniş bir halk kitlesinin katılımı ve esef nidâları arasında babası III. Mustafa'nın yaptırdığı caminin türbesine, babasının yanına gömüldü. İlişkili kişi dosyası III. Selim : III. Selim, Nizâm-ı Cedîd ıslahatları kadar şiir, musiki ve Mevlevîhânelerle kurduğu yakın ilişkiyle de XVIII. yüzyıl sonu kültür hayatının merkezî şahsiyetidir. Mevlevî şeyhi değil, Mevlevî çevrelerini himaye eden bir muhib ve bestekârdır.
Yenikapı Mevlevîhânesi
İstanbul · Türkiye · Şeyhleri Ali Nutkî Dede ile Abdülbâki Nâsır Dede'ye teveccüh gösterdiği mevlevîhâne; terkip ettiği makamların listesi Abdülbâki Nâsır Dede'nin Tedkīk u Tahkīk'inden gelir. İlişkili kişi dosyası III. Selim : III. Selim, Nizâm-ı Cedîd ıslahatları kadar şiir, musiki ve Mevlevîhânelerle kurduğu yakın ilişkiyle de XVIII. yüzyıl sonu kültür hayatının merkezî şahsiyetidir. Mevlevî şeyhi değil, Mevlevî çevrelerini himaye eden bir muhib ve bestekârdır.
Topkapı Sarayı (Şimşirlik Dairesi)
İstanbul · Türkiye · Şehzadeliğinde on beş yıl kapalı kaldığı, tahttan indirildikten sonra da geri döndüğü daire; en güzel bestelerini ve İlhâmî mahlaslı şiirlerini burada yazmıştır. Arz Odası önünde şehid edilmiştir. İlişkili kişi dosyası III. Selim : III. Selim, Nizâm-ı Cedîd ıslahatları kadar şiir, musiki ve Mevlevîhânelerle kurduğu yakın ilişkiyle de XVIII. yüzyıl sonu kültür hayatının merkezî şahsiyetidir. Mevlevî şeyhi değil, Mevlevî çevrelerini himaye eden bir muhib ve bestekârdır.
Selimiye Camii ve Külliyesi
İstanbul · Türkiye · Üsküdar Harem İskelesi arkasında kurduğu semt; kışla, cami, tekke, hamam, zâbit evleri ve iş yerleriyle mâmur hâle getirmiş, Mühendishâne Matbaası'nı 1802'de buraya taşımıştır. İlişkili kişi dosyası III. Selim : III. Selim, Nizâm-ı Cedîd ıslahatları kadar şiir, musiki ve Mevlevîhânelerle kurduğu yakın ilişkiyle de XVIII. yüzyıl sonu kültür hayatının merkezî şahsiyetidir. Mevlevî şeyhi değil, Mevlevî çevrelerini himaye eden bir muhib ve bestekârdır.
Agâdes
Agadez · Nijer · En çok etkisinde kaldığı ıslahatçı âlim Cibrîl b. Ömer'in yanında bir yıl kaldığı ve onun aracılığıyla tasavvufa intisap ettiği şehir; Halvetiyye, Kādiriyye ve Şâzeliyye icâzetlerini ondan almıştır. İlişkili kişi dosyası Osman b. Fûdî : Osman b. Fûdî (1754–1817), Batı Afrika’da eğitim ve ıslah hareketi yürüten Kādirî âlim ve sûfî; Sokoto Halifeliği’nin kurucusudur.
Eyüp Sultan Camii ve Türbesi
İstanbul · Türkiye · İhya ettiği, türbenin şebekelerini som gümüşten döktürüp altın avizeler taktırdığı külliye. İlişkili kişi dosyası III. Selim : III. Selim, Nizâm-ı Cedîd ıslahatları kadar şiir, musiki ve Mevlevîhânelerle kurduğu yakın ilişkiyle de XVIII. yüzyıl sonu kültür hayatının merkezî şahsiyetidir. Mevlevî şeyhi değil, Mevlevî çevrelerini himaye eden bir muhib ve bestekârdır.
Beşiktaş Mevlevîhânesi
İstanbul · Türkiye · Kasımpaşa ve Galata ile birlikte onarttığı üç mevlevîhâneden biri. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası III. Selim : III. Selim, Nizâm-ı Cedîd ıslahatları kadar şiir, musiki ve Mevlevîhânelerle kurduğu yakın ilişkiyle de XVIII. yüzyıl sonu kültür hayatının merkezî şahsiyetidir. Mevlevî şeyhi değil, Mevlevî çevrelerini himaye eden bir muhib ve bestekârdır.
Kasımpaşa Mevlevîhânesi
İstanbul · Türkiye · Onarttığı mevlevîhânelerden; Okmeydanı çevresindeki tekke ve köşkleri de tamir ettirdiğine dair bilgiler vardır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası III. Selim : III. Selim, Nizâm-ı Cedîd ıslahatları kadar şiir, musiki ve Mevlevîhânelerle kurduğu yakın ilişkiyle de XVIII. yüzyıl sonu kültür hayatının merkezî şahsiyetidir. Mevlevî şeyhi değil, Mevlevî çevrelerini himaye eden bir muhib ve bestekârdır.
Okmeydanı
İstanbul · Türkiye · Etrafını yeniden düzenletip buradaki tekke ve köşkleri tamir ettirdiği mevki. İlişkili kişi dosyası III. Selim : III. Selim, Nizâm-ı Cedîd ıslahatları kadar şiir, musiki ve Mevlevîhânelerle kurduğu yakın ilişkiyle de XVIII. yüzyıl sonu kültür hayatının merkezî şahsiyetidir. Mevlevî şeyhi değil, Mevlevî çevrelerini himaye eden bir muhib ve bestekârdır.
Salih Efendi En-Nakşibendi Türbesi
İstanbul · Türkiye · Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH SALİH EFENDİ EN-NAKŞİBENDİ” adıyla, NAKŞİBENDİYYE çevresinde, ÜSKÜDAR/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi BESTEKAR SELAHATTİN PINAR SK. NO:71 Bağlı yol Kaynak bu mekânı Nakşibendiyye çevresiyle ilişkilendirir. Hâcegân geleneğinden doğan, tarih boyunca Orta Asya'dan Anadolu'ya ve geniş bir coğrafyaya yayılan tasavvuf yolu. Bu nispet mekân dosyasının gelenek bağını gösterir; kişi kimliği ayrıca doğrulanmadıkça belirli bir şeyh adına dönüştürülmez.
XIX. Yüzyıl Anadolu Tasavvuf Haritası
On dokuzuncu yüzyıl Anadolu tasavvufunu yalnız tekke sayılarıyla değil; tarikat kolları, şehir ağları, göçler, cami ve hâne tekkeleri, Meclis-i Meşâyih, ulema, mûsiki ve gündelik hizmet kurumları üzerinden okuyan kapsamlı dönem dosyası.
Tekke Kurumunun Tarihi ve İşlevleri
İlk zâviye anlatılarından Osmanlı tekke düzenine, ıslahat tartışmalarına ve 1925 sonrasına uzanan kurumsal çerçeve
BEY’AT-HIRKA VE İRŞÂD
Avârifü’l-Maârif · 12. bölüm · Hırka giymek; mürşid ile mürid arasında bir bağlantı ve müridin nefsi ile kendi arasında mürşidinin hakemliğini kabul etmesidir. Şeriatta dünyevî bir maslahat ve iş için bir başkas
SEMÂ HAKKINDA SÛFİLERİN GÖRÜŞÜ
Avârifü’l-Maârif · 22. bölüm · Allahu Teâlâ buyurmuştur ki "Sözü dinleyip de en güzeline uyan kullarımı müjdele! Onlar Allah’ın hidâyete ulaştırdığı kimselerdir. Ve onlar, gerçek akıl sahipleridir.” (Zümer (39),
SEMÂA İHTİYAÇ DUYMAYANLARIN HÂLİ
Avârifü’l-Maârif · 24. bölüm · Bil ki vecd, daha önce kaybedilen bir şeyin bulunduğunu gösterir. Kaybetmeyen bulamaz. Kulun kalbindeki İlâhî neşe ve aşkı kaybetmesi; rûhî varlığının, beşerî ve nefsî sıfatlarla s
SÛFİLERİN GİYİM-KUŞAMDAKİ EDEBLERİ
Avârifü’l-Maârif · 44. bölüm · Yemek, açlığı gidermek için nefsin bir ihtiyacı olduğu gibi, giyecek de vücudun sıcak ve soğuktan korunması için zarûri ihtiyaçlarındandır. Nefis, kendisine yetecek yiyeceğe kanaat
MÜRŞİDİN RİÂYET EDECEĞİ ÂDÂB
Avârifü’l-Maârif · 52. bölüm · Bir mürşid-i kâmilin müridlerine karşı dikkat ve riâyet edeceği pek çok edebler vardır. Biz burada en önemlilerini zikredeceğiz: 391- Bkz: Beğâvi, Meâlimü’t-Tenzil, VIII, 60;Taberî
MAKÂMLAR HAKKINDA SÛFİLERİN GÖRÜŞLERİ
Avârifü’l-Maârif · 60. bölüm · 1-TEVBE HAKKINDAKİ SÖZLERİ Ruveym demiştir ki: “Gerçek tevbe; kulun tevbesinden tevbe etmesidir.” Denilmiştir ki, bu sözün mânası, Râbiatü’l-Adeviyye’nin şu sözü ile aynı manadadır
Sayfalar 309–314
Muzaffer Ozak Külliyatı · Hüreyre şu hadisi şerifi naklediyor: «Kıyamette, huzuru halika harpte ölen birini getirirler. Allah, bu kişiyi nâra atmalanul, meleklere emr eder. O zat: «Yarabbi! Ben senin yolund