Osman b. Fûdî

İlim ve icazetler

1754'te Maratta yakınında doğdu. Hocası Cibrîl b. Ömer'den Halvetiyye, Kādiriyye ve Şâzeliyye icazetleri aldı; özellikle Kādirîliğin Hevsâ ve Fûlânî coğrafyasında yayılmasında etkili oldu.

Islah ve siyaset

Kur'an ve Sünnet öğretimi, kırsal topluluklarda eğitim ve yerel yönetim eleştirileri zamanla siyasî çatışmaya dönüştü. 1812'de Sokoto Halifeliği'ni ilân etti; idarî görevleri kardeşi Abdullah ve oğlu Muhammed Bello arasında paylaştırdı.

Tarikat ile devleti ayırmak

Osman b. Fûdî'nin Kādirî nispeti tarihîdir; fakat Sokoto devletinin bütün siyasî kararları Kādiriyye'nin evrensel programı değildir. Tasavvufî icazet, eğitim hareketi ve devlet kuruluşu ayrı katmanlarda okunur.