tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
115 sonuç · toplam 115 · “Ruhani” · 3/5
01Miraç
Hz. Peygamber'in Allah'la görüşmesi olayı. 2. tas. Bâyezid Bistâmi'den itibaren süfiler de miraç yaşadıklarını söylemişlerdir. Attâr, Tezkiretu'-evliya'da Bâyezid Bistâmi'nin miracını anlatır (ATE 202). İbn Arabi de benzeri bir miraçtan bah…
Misal âlemi
مثا ل عا لمى) Beş tanedir: gayb-ı mutlak; hazret-i ukal; hazret-i ervâh; | hazret-i misal; hazret-i his. Bu âlemlerden dördüncüsüne misal ve hayal âlemi de- | nir. Eşyanın suretlerinin ve örneklerinin (modellerinin) bulunduğu bu âlem gerçek…
Mutalaa
Use) İstek üzerine veya herhangi bir istek olmadan ariflere Hak'tan gelen başarılar (tevfikat). Hilafet yükünü omuzlarında taşıyan ariflere Hakk'ın bahşettiği muvaffakiyet; müşahede, temaşa. Mutehakkik- Ehl-i tahkik— Ehli hakâik اهل تحقيق -…
Nefs
veya Nefis. ع Nüfus Can, benlik, ruh; aşağı duygular. tas. a Kulun kötü huyları ve çirkin vasıfları, kötü his ve huyların mahalli olan latife, cism-i latif. Bu anlamdaki nefs kişinin en büyük düşmanı olduğundan onu ezmek, kırmak ve mücâhede…
Rabıta
Bağ, ilişki. 2. tas. Müridin, ruhaniyetinden feyz alacağına inanarak kâmil şeyhinin suretini (şeklini) zihninde tasavvur etmesi. Müridin ilk hedefi şeyhinde fani olmaktır (fena fi’s-seyh); zira şeyhte fani olmak Allah'ta fani olmanın (fena…
Riyazet
5) İdman, eğitme, terbiye ve ıslah etme, boyun eğdirme, çekici ama zararlı şeylerden uzak kalmaya, zor ama faydalı şeyleri yapmaya kendini alıştırma. Süfiler az yemeye, az konuşmaya az uyumaya, yalnız kalmaya, sürekli zikr ve tefekkür etmey…
Saba
r. Seher yeli, gül ve çiçeklerin açmasını sağlayan ferahlatıcı rüzgâr, tas. Ruhani âlemin doğusundan esen ve hayra vesile olan nefhalar, manevi esintiler (Kı; TK 1:868, 953). Sabak / Sebek iar. (Sm) Vird, ders, Sâbıka (a5, Usarı, Geçmişteki…
Sahrâ
Geniş kır, ova veya çöl. Tasavvufî sembolizmde sınırsızlık ve maddî kayıtlardan sıyrılmış ruhânî âlem için mecaz olabilir. Şiirde yolculuk, gurbet ve tecelli mekânı anlamları da taşır.
Taayyün
Belirme, belirlenme, belli olma, ortaya çıkma. 2. tas. Müşahhas hale gelme, birbirinden seçilme, ayırt edilme, ayn olarak ortaya çıkma. Ilk taayyün, vahdet mertebesi; ikinci taayyün ise vahidiyet mertebesidir. Süfilere göre Hakk'ın zatında…
Tedelli-Tedani
لى — 5 | نى) 5) Sarkma — Yaklaşma. tas. a Tedâni ruhani miraçtır, mukarreplerin miracı; tedellâ yollarının sonuna kadar yükselen mukarreplerin bu miraçtan dönüşleri (Necm Suresi, 8), sahv halindeki inişleridir (nüzül). Bunların miracı asale…
Tersâ
1, Hıristiyan, papaz. 2. (as, Kötü huyları iyileriyle değiştiren ruhani, ince manalar ve hakikatlar (us),
Teveccüh
Yönelme, öz alaka. tas. a Şeyhin Hakk’a, müridin mürşide yönelmesi, gönlünü ona bağlaması. b Nakşilikte muhabbet râbıtasının bir şekli. Mürit, şeyhin ruhaniyetine muhabbet yoluyla teveccüh eder, teveccüh esnasında öyle bir istiğrak (trans)…
Tezkiye
Temizlenme. tas. Nefsi, ona bulasan kir ve pastan temizleyerek onu nefs-i emmâre mertebesinden nefs-i mutmainne mertebesine çıkarmak, ruhu manevi kirlerden arındırmak. “Nefsini kirleten hüsrana uğrar, tezkiye eden felâh bulur” (Şems Suresi,…
Üveysîlik
Bir kişinin yaşayan bir mürşidle fiziksel olarak görüşmeden, Hz. Peygamber’in veya daha önce yaşamış bir velinin ruhaniyetinden terbiye ve feyiz aldığına inanılan mânevî intisap biçimi. Adını, Hz. Peygamber’i görmediği hâlde ona derin bağlı…
re'îs
“Başkan, baş, amir, lider.” anlamındaki bu söz, başka kelime veya terkiplerle yeni terim oluşturmayı sağlar. § re'îs-i rûhânî a. (^L ^fi Azmlıklarm dinî re başrahip. re'îsü’l-kurrâ a. (J>il ^ İslâmî bilimler arasmda, raat ilminde icazeti ol…
havâs-ı nâs
havâs-ı nâs ç.a. tas. Evliyaullah için kullanılan tasavvuf! terim. havâs-ı ruhâniyyet ç.a. tas. Şevk, muhabbet, kerem, gerçek takvayı içeren yüksek duygular.
ukûl-i müfârika
ukûl-i müfârika a. Maddenin dışında ruhlar, ruhânî varlıklar ya da maddî olmayan, ancak kendilerinde maddeyi meydana getirme iktidarı olan ruhânî güçler.
seb'a
Gu^) [Ar.] (yedi kitap) Ruhânî ve kutsal sayılan üç sa sı ile cismânî sayılan dört sa smm birleşmesinin ifadesi ol yedi sayısı. 2. Hadis bilim de, Buhârî ile Müslim’in “ Câmi'ü’s-Sahîh” adlı kitapl ile Ebû Dâvûd, Nesâ'î, Tirmizî nda İbn Mâc…
nüfûs-ı hayvâniyye
Hayvanlar âleminin n ruhaniyeti veya bütün cardılar için canlılık maddesi, hayvani ruh, yani can
Nüfûs-ı nâtıka
Akıl ve düşünme yetisine sahip nefisler. Klasik felsefede insan ruhlarını; bazı kozmoloji metinlerinde ayrık akıllarla ilişkili ruhânî varlıkları anlatabilir.
Sırr-ı lâhûtî
İlâhî âleme ilişkin derin ve gizli hakikat. Tasavvufî metinlerde insanın ruhânî özü veya ilâhî tecellinin bâtınî yönü için kullanılabilir.
Kavs-i suûd
Yükseliş yayı. Tasavvufî kozmolojide varlığın maddî çokluktan ruhânî ve ilâhî yakınlık mertebelerine dönüşünü anlatır; kavs-i nüzûlün karşılığıdır.
Âlem-i kudsî
Maddî eksikliklerden arınmış kabul edilen kutsal ve ruhânî âlem. Tasavvufî kozmolojide melekût, ruhlar veya ilâhî yakınlık mertebeleriyle ilişkili kullanılabilir; kesin sınırı metnin kavram sistemine göre değişir.
Âlem-i a‘lâ
Yüce ve ulvî âlem. Klasik kozmoloji ve tasavvuf dilinde ruhânî, semavî veya ilâhî yakınlık mertebelerini anlatabilir.