tarikat.orgKöken ve kullanım
i. ar.
تعين
Süleyman Uludağ, Tasavvuf Terimleri Sözlüğü
- Belirme, belirlenme, belli olma, ortaya çıkma. 2. tas. Müşahhas hale gelme, birbirinden seçilme, ayırt edilme, ayn olarak ortaya çıkma. Ilk taayyün, vahdet mertebesi; ikinci taayyün ise vahidiyet mertebesidir. Süfilere göre Hakk'ın zatında her şey vardır, ama belirsiz olarak vardır. Şeylerin ondan zuhur ve tecelli yoluyla çıkışları bir taayyün (belirme) şeklinde kendini gösterir (ir (Affifi), 291). Taayyünler biri külli, diğeri cüzi olmak üzere iki türlüdür. Cins ve türlerin taayyünleri küllidir. Bunların ruhlar âleminde mücerret manevi mahiyetleri vardır. Cüzi taayyünler ise küllilere bağlı olan sonsuz sayıdaki ferdi taayyünlerdir. Sâlik için taayyünler birer perdedir. Hakk’a yükseliş halinde bulunan sâlik bu taayyünleri kaldırır, perdeleri açar, en sonunda hakiki varlığa ulaşıp yek olur, sır olur, yoklukta var olur. Ettik ol kadar ref'i taayyün ki Neşâti Ayine-i pür tâb-ı mücellâda nihaniz Tabib-i ruhani/Tabib-i kulüb Tabib-i dil, gönül doktoru, kalp doktoru, yani mürşit, pir, kâmil insan (x1). Taç — Tâc-ı serif i. fars (تاج - اتاج شر يف) 1. Serpus, külah; asalet, kudret, ihtişam ve saltanat simgesi olarak başa giyilen süslü ve değerli başlık. 2. tas. a Tarikat şeyhlerinin, ruhani saltanat ve manevi devlet simgesi olarak giydikleri külah. Her tarikat şeyhinin, diğerlerinden ayrı ve farklı bir tacı vardır (smT 517-19). Taç giymenin belli birtakım şartları ve usülü vardır. Bektaşilerde taç giyerken okunan bazı tercemanlar da vardır (AM 212, 219) Mevlevilikte taca sikke denir. b Sonsuzluk. Sonsuz olan Zatın mahiyeti. Bkz. Serir. Taçname Tacı tasvir eden ve taç geleneği hakkında bilgi veren nesir ve nazım yazilar, sözler. Tâc marifet tacıdır sanma gayri tâc ola Taklid ile tok olan hakikatte ac ola Gaybi eo Takdis Tac u destâr ile tefâhur eden Açamaz başını keli görünür Nef'i Ümmi Sinan yol iyan olubtur her şey beyan Dervişlik yolu heman tac u hırkası değil Tahakkuk /
- Serpus, külah; asalet, kudret, ihtişam ve saltanat simgesi olarak başa giyilen süslü ve değerli başlık. 2. tas. a Tarikat şeyhlerinin, ruhani saltanat ve manevi devlet simgesi olarak giydikleri külah. Her tarikat şeyhinin, diğerlerinden ayrı ve farklı bir tacı vardır (smT 517-19). Taç giymenin belli birtakım şartları ve usülü vardır. Bektaşilerde taç giyerken okunan bazı tercemanlar da vardır (AM 212, 219) Mevlevilikte taca sikke denir. b Sonsuzluk. Sonsuz olan Zatın mahiyeti. Bkz. Serir. Taçname Tacı tasvir eden ve taç geleneği hakkında bilgi veren nesir ve nazım yazilar, sözler. Tâc marifet tacıdır sanma gayri tâc ola Taklid ile tok olan hakikatte ac ola Gaybi eo Takdis Tac u destâr ile tefâhur eden Açamaz başını keli görünür Nef'i Ümmi Sinan yol iyan olubtur her şey beyan Dervişlik yolu heman tac u hırkası değil Tahakkuk /