tarikat.orgKöken ve kullanım
i. ar.
حقيقة
Kaynaklardaki ortak açıklama
- Gerçek; var olduğu kesin ve açık olarak bilinen şey, bir şeyi a Hakka'l-yakin o şey yapan husus, mahiyet. 2. tas. a Hakk'ın sâlikten vasıflarını alarak yerine kendi vasıflarını koyması (ittisaf bi-evsafillâh). Zira kul ile kulda ve kuldan faali- 5 yette bulunan O'dur (im). Ondan başka hakiki fail yoktur (TK 1:305). b Tasavvuf. Hakikat, ilm-i tasavvuf; şeriat ise ilm-i fıkıhur. Hakikate şeriat bir paranın iki yüzü gibidir. Hakikatsiz (özsüz, anlamsız) şeriat makbul değil, şeriatsız hakikat ise bâtıldır. İkisi arasında tam bir uyum vardır. Şeriat, tarikat, hakikat, marifet dört kapıdır. Şeriat bir ağaç, hakikat onun meyvesidir. c Hz. Âdem'den kıyamete kadar değişmeyen hükümler. Hakikat-i Muhammediye (4 (حقيقة محبد 1. Muhammedi gerçek. 2. tas. Bütün güzel isimleri kendinde barındıran ve bulunduran ilk taayyünle birlikte olan Zat. Zat, ism-i azam (kı; cr). Her şey bu hakikatten ve bu hakikat için yaratılmıştır.
- Muhammedi gerçek. 2. tas. Bütün güzel isimleri kendinde barındıran ve bulunduran ilk taayyünle birlikte olan Zat. Zat, ism-i azam (kı; cr). Her şey bu hakikatten ve bu hakikat için yaratılmıştır.
Açıklamalı İslâmî Terimler Sözlüğü
- tas. Dış dünyanın ardındaki gizli mana veya dinî hayatın en üst düzeyde yaşanılarak İlâhî sırlara erişilmesi anlamında bir tasavvuf terimi. Ehl-i tasavvuf, hakikat ile şerîat arasmda farklı değerlendirmelerde bulunmuştur. Bununla birlikte hakikatin özünde ilmin ve şeraitin bulunması gerekitiği konusunda görüş birliği içinde olmuşlardır.
- tas. Tasavvuf inancında Hz. Peygamber’in manevî şahsiyetini ifade etme, ayrıca dış dünyayı müşahede etme. § tam. hakîkat-i Muhammediyye a. (₺jk« cik) tas. Tasavvuf dünyasında Hz. Peygamber’in manevî şahsiyetini ifade eden terim. Bu inancm özünde, Allah’tan başka hiçbir varlık veya nesne yokken “hakîkat-i Muhammediyye”nin var oluşu ve kâinatın var olma sebebinin buna dayanması yatmaktadır. Bir başka inanç da “Sen olmasaydın ben kâinatı yaratmazdım.” İlâhî sözünün kutsalhğma bağlanmadır. hakîkatü’l-hakâyık a. (jjlUI c^k) tas. Tasavvuf inancma göre, bütün eşyanm yaratıhş gerçekliği, yani İlâhî zattır. hakîkatü’l-insân a. (jUıll cik) tas. Tasavvuf inancma göre, insaıun benliğidir.