Teveccüh

1. Yönelme, öz alaka.
2. tas. a Şeyhin Hakk’a, müridin mürşide yönelmesi, gönlünü ona bağlaması. b Nakşilikte muhabbet râbıtasının bir şekli. Mürit, şeyhin ruhaniyetine muhabbet yoluyla teveccüh eder, teveccüh esnasında öyle bir istiğrak (trans) haline geçer ki, beşeri ve bedeni varlığından haberdar olmaz. Bu durumda şeyhin ruhaniyeti müridin bâtınında faaliyete geçip onun beşeri vasıflarını ortadan kaldırır, tedricen mürit, mürşidinin ruhani vasıflarıyla sıfatlanır. Alâiye usülüyle meşgul olan şeyhinin suretini hayaline getirip ona teveccüh eder. Sonra bütün ruhi ve hissi kuvvetleriyle kalbine, sonra kalbin hakikatine teveccüh eder. Hakdik-i câmia denilen Zat, sıfat ve isimlerin mazharına bütünüyle yönelerek buradaki ilâhî tecellileri seyreder (KRE 79, 80). Nakşbendiye'nin tuttuğu üç yoldan biri teveccüh-i kalbi yoludur. Lafzâ-i Celal zikrine devam eden sâlik bunun anlamını düşünüp ve bu manayı hafızasında tutup bütün idrak vasıtalarıyla tam olarak kalbine teveccüh eder. Sonuçta meleküt âlemi ona tecelli eder, kendi sıfatından fani olan zâkir mezkürün sıfatıyla baki kalır (im 446) (Hadtkatu’l-evliya, 90). Şeyhin müridine teveccühü, bütün manevi gücünü ve ruhani tesirini müridin kalbi üzerine yoğunlaştırarak ona feyz akıtması, onu büyük bir manevi değişime uğratması. Bkz. Vukuf-i kalbi.

tas. Tas vuf inancında, şeyhin irşat i manevî manada müridine nelmesi, müridin de şeyhind 657 tevessül istifade etmesi için gönlünü ona bağlaması konusu veya durumu. Ar