ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
44 sonuç · toplam 87 · “Enbiyâ” · 1/2
01Enbiyâ
Nebîler, peygamberler. Yeni din ile gönderilmeyip, insanları önceki dîne dâvet eden peygamberler Nebî kelimesinin çoğulu. Yeni bir din ile gönderilen peygambere ise, resûl denir. (Bkz. Nebî, Peygamber) Allahü teâlâ âyet-i kerîmede meâlen bu…
Enbiyâ Sûresi
Kur'ân-ı kerîmin yirmi birinci sûresi. Mekke'de nâzil oldu (indi). Yüz on iki âyet-i kerîmedir. Sûre, bâzı peygamberlerden (İbrâhim, İshâk, Lût, Süleymân, Dâvûd, Eyyûb, Yûnus ve Zekeriyyâ aleyhimüsselâm) ve bunların kavimlerini îmâna dâvet…
imâmüT-enbiyâ
GLiyi f. LJ) Nebilerin, peygamberlerin imâmı olan Hz. Muhammed.
hatmü’l-enbiyâ
“Peygamberlerin sonuncusu.” anlamında Hz. Peygamber için kullanılan terim.
kısas-ı enbiyâ
GL uA^i) İslâmî edebiyatta pe gamberlerin hayat hikâye rini ve peygamberlik faaliy lerini anlatan eserler iç kullanılan ortak ad
hâtemü’l-enbiyâ
Muhammed. hâtemü’n-nebiyyîn a. (Peygamberlerin sonuncusu) Hz. Muhammed
Server-i enbiyâ
“Peygamberlerin önderi” anlamında Hz. Muhammed için kullanılan unvan. İslâmî edebiyatta onun son peygamber ve örnek rehber oluşunu ifade eder.
bürhân
Sözlük anlamı “açıklığa kavuşturmak, berraklaştırmak, delil getirmek’ olan bu söz, “Hak ile batılı birbirinden ayıran kesin delil” olarak tanımlanmış ve Kur’ân-ı Kerîm’de “Bakara suresi”, “Enbiya suresi”, “Mü'min suresi” nde ise “delil” anl…
Çün ü çera
جون و جرا) Neden, niçin. Tasavvufta soru sorulmaz; zira Allah Lâ'yus'el'dir, sorumsuzdur; teslimiyet şarttır (Enbiya Suresi, 23). Şeyhine niçin diye soran mürit asla iflah bulmaz (KR 634).
Feth
Açmak, açılmak, açılış. 2. tas. a Sâlike zuhur eden kemal halleri. Bu haller onun çeşitli menzillere ulaşmasını ve üstün makamlara yükselmesini sağlar. Nefsteki feth tam bir ilim, ruhtaki feth marifet verir. Ber şeyin fetholmasına “kalp müş…
Hatem
Çı. Mühür, yüzük, son. tas. Sâlikin bütün makamları katetmesi ve nihayete ermesi (sr). Hâtemü'lenbiya Son peygamber. Hatm-ı nübüvvet zamanla sınırlı olup Hz. Peygamber'le sona erdiği halde, hatm-ı velayet zamanüstüdür; ezelden ebede kadar s…
İstihsan
Taliplerin yararını ve müritlerin iyiliğini düşünen muta- | savvıfların, bu maksadı gerçekleştirmek için kendi içtihat ve kanaatlariyle ortaya | koydukları, güzel gördükleri için savundukları hususlar. Hırka giydirmek, çile çıkarmak, tekke…
Muharremiye
Kerbela olayını lanetlemek için yazılan makteller, mersiyeler.; Düştü Hüseyin atından sahra-yı Kerbela'ya Cebrail var haber ver sultan-ı enbiyaya Kazim pasa
Veladet
(65 (ولاد >. Doğum. 2. tas. Talibin mürşide intisap etmesi ve tarikate girmesi. Buna çoğu zaman velâdet-i sâniye, velâdet-i maneviye, velâdet-i ruhiye (ikinci doğum, manevi doğum, ruhun doğuşu) gibi isimler verilir. Şeyh ile müridi arasında…
fâ'il
OU) [< Ar.fi'l] (ç. b. fa'ale) I “Yapan, yerine getiren, işleyen” anlamında Allah'ın sıfatı olan bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’de b. “Enbiyâ suresi” nde degeçmektedir. enini
elif lâm râ
elif lâm râ a. [Ar.] Kur’ân-ı l Kerîm’de beş sure (“Yûnus su 2. resi”; “Hûd suresi”; a “Yûsuf suresi”; “İbrâhim suresi”; “Hicir suresi” n nin başmda bulunan ve a kendi adlarıyla okunan harfler (bk. hurûf-ı mukatta’a). < elif-nâme a. i< Ar.e…
da'vâ
O^j) [Ar.] huk. Sözlük anlamı, “Seslenmek, çağırmak, dua etmek.” olan bu söz, mahkeme yoluyla bir haklan talep edilmesidir. Bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’de sözlük anlamına uygun olarak üç ayette geçmektedir (A'râf suresi, 7 15-, Yunus suresi, 1…
blîs
G-Jul) [Ar. ] bk. şeytan ibn a. [Ar. ] Oğul, erkek çocuk. ibniyye a. [Ar. ] Bir kimseni oğlunun kızı. ibnülvakt a. [< Ar. ibn vakt] tas. Tasavvuf ehlinin he zamanı içinde bulunduğu anı e uygun ibadet ve taatle geçirme anlamında bir terim. i…
akâ'id
Uü) [Ar.akîde’nin ç. b.] İslâm dininin temel ilkeleri, inanılması ve öğrenilmesi zarurî olan kaideler. Kur’ân-ı Kerîm’e göre (Enbiyâ suresi, 21 / 25) bütün peygamberlerin tebliğ ettiği akaidin temelini “tevhid” inancı oluşturmuştur. Yine Ku…
kâtib
UlS) [Ar.] “Kullarının amellerini yazan.” anlamında Allah’ın sıfatı. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de “Enbiyâ suresi” nde geçmektedir.
hat, -ttı
îslâm’m doğu şu ile birlikte Arap harflerini yazılış sisteminden kaynaklana ve bütün İslâm kültür ve mede niyetinde önemli bir yer edine güzel yazı sanatı için kullanıla bir terim. “Hüsn-i hat” olara da adlandırılan bu yazı sanat Emevî, Abb…
ibnüssebîl
İslâm’ın beş şartında biri olan “zekât” {bk. bu madd m verildiği yerlerden biri olara Kur’ân-ı Kerîm’in “Tevbe sur si, 9 / 60”nde ifade edilen v yolculuk sırasında muhtaç d ruma düşenleri anlatan bir t rim. Pek çok fakih, bu durum düşenleri…
ismet
1. İ lâmî inanca göre, peygamberle rin günahtan uzak ve korunmu olduğunu ifade eden bir terim. fık. Dinî ve hukukî koruma v dokunulmazlık anlamında fıkı terimi. § tam. ismetü’l-enbiyâ a G Li^ Icnr) Peygamberleri günahtan uzak ve korunmu old…
tahzîb
Kur'â Kerîm’in günlük ve düze okunması sırasında surele uzunluklarına göre tasnif ed mesi işi. Bu bölümlemede y alan sureler şunlardır: Biri bölüm, “Bakara, Âl-i İmrâ Nisâ” surelerinden, ikinci b lüm “Mâ'ide, En'âm, A'r Enfâl, Tevbe” surele…