akâ'id

Uü) [Ar.akîde’nin ç. b.] İslâm dininin temel ilkeleri, inanılması ve öğrenilmesi zarurî olan kaideler. Kur’ân-ı Kerîm’e göre (Enbiyâ suresi, 21 / 25) bütün peygamberlerin tebliğ ettiği akaidin temelini “tevhid” inancı oluşturmuştur. Yine Kur’ân-ı Kerîm’e göre İslâm akaidinin temeli “usûl-i selâse” (üç ana yol) olan “ulûhiyet, nübüvvet, ahiret’ten meydana gelmektedir. Âyet ve hadislere dayalı olarak İslâm akaid ilmi şu ortak ilkelerde birleşmiştir:

1. Allah vardır ve bir (tek) dir. 2. Evren bütün varlıklanyla ve olaylarıyla bir düzen içinde yaratılmıştır. 3. Allah bütün sıfatları (99 sıfatı) yla yaratıcı bir güce sahiptir. 4. Peygamberlik Allah adınadır ve Hz. Muhammed son peygamberdir. 5. Her insanm bir kaderi vardır, yani “kaza ve kader” inancı tamdır. 6. Meleklere ve İlâhî kitaplara iman esastır. 7. Ölümden sonra ahret hayatı ile cennet ve cehennem mutlaktır. Bu değer yargıları ile akaid ilmi bir anlamda “amantü”de ifade edilen imanm esaslarına dayanmaktadır. § tam. akâ'id-i dîniyye a. (cmjjSlk) Akait ilminin öngördüğü ve İslâm dininin temel ilkeleri, inanılması ve öğrenilmesi zarurî olan kaidelerinin tamamı.
2. Evren bütün varlıklanyla ve olaylarıyla bir düzen içinde yaratılmıştır. 3. Allah bütün sıfatları (99 sıfatı) yla yaratıcı bir güce sahiptir. 4. Peygamberlik Allah adınadır ve Hz. Muhammed son peygamberdir. 5. Her insanm bir kaderi vardır, yani “kaza ve kader” inancı tamdır. 6. Meleklere ve İlâhî kitaplara iman esastır. 7. Ölümden sonra ahret hayatı ile cennet ve cehennem mutlaktır. Bu değer yargıları ile akaid ilmi bir anlamda “amantü”de ifade edilen imanm esaslarına dayanmaktadır. § tam. akâ'id-i dîniyye a. (cmjjSlk) Akait ilminin öngördüğü ve İslâm dininin temel ilkeleri, inanılması ve öğrenilmesi zarurî olan kaidelerinin tamamı.
3. Allah bütün sıfatları (99 sıfatı) yla yaratıcı bir güce sahiptir. 4. Peygamberlik Allah adınadır ve Hz. Muhammed son peygamberdir. 5. Her insanm bir kaderi vardır, yani “kaza ve kader” inancı tamdır. 6. Meleklere ve İlâhî kitaplara iman esastır. 7. Ölümden sonra ahret hayatı ile cennet ve cehennem mutlaktır. Bu değer yargıları ile akaid ilmi bir anlamda “amantü”de ifade edilen imanm esaslarına dayanmaktadır. § tam. akâ'id-i dîniyye a. (cmjjSlk) Akait ilminin öngördüğü ve İslâm dininin temel ilkeleri, inanılması ve öğrenilmesi zarurî olan kaidelerinin tamamı.
4. Peygamberlik Allah adınadır ve Hz. Muhammed son peygamberdir. 5. Her insanm bir kaderi vardır, yani “kaza ve kader” inancı tamdır. 6. Meleklere ve İlâhî kitaplara iman esastır. 7. Ölümden sonra ahret hayatı ile cennet ve cehennem mutlaktır. Bu değer yargıları ile akaid ilmi bir anlamda “amantü”de ifade edilen imanm esaslarına dayanmaktadır. § tam. akâ'id-i dîniyye a. (cmjjSlk) Akait ilminin öngördüğü ve İslâm dininin temel ilkeleri, inanılması ve öğrenilmesi zarurî olan kaidelerinin tamamı.
5. Her insanm bir kaderi vardır, yani “kaza ve kader” inancı tamdır. 6. Meleklere ve İlâhî kitaplara iman esastır. 7. Ölümden sonra ahret hayatı ile cennet ve cehennem mutlaktır. Bu değer yargıları ile akaid ilmi bir anlamda “amantü”de ifade edilen imanm esaslarına dayanmaktadır. § tam. akâ'id-i dîniyye a. (cmjjSlk) Akait ilminin öngördüğü ve İslâm dininin temel ilkeleri, inanılması ve öğrenilmesi zarurî olan kaidelerinin tamamı.
6. Meleklere ve İlâhî kitaplara iman esastır. 7. Ölümden sonra ahret hayatı ile cennet ve cehennem mutlaktır. Bu değer yargıları ile akaid ilmi bir anlamda “amantü”de ifade edilen imanm esaslarına dayanmaktadır. § tam. akâ'id-i dîniyye a. (cmjjSlk) Akait ilminin öngördüğü ve İslâm dininin temel ilkeleri, inanılması ve öğrenilmesi zarurî olan kaidelerinin tamamı.
7. Ölümden sonra ahret hayatı ile cennet ve cehennem mutlaktır. Bu değer yargıları ile akaid ilmi bir anlamda “amantü”de ifade edilen imanm esaslarına dayanmaktadır. § tam. akâ'id-i dîniyye a. (cmjjSlk) Akait ilminin öngördüğü ve İslâm dininin temel ilkeleri, inanılması ve öğrenilmesi zarurî olan kaidelerinin tamamı.

Akîdeler. Akîde kelimesinin çoğulu. İslâm dîninde inanılacak şeyler, îmân bilgileri.

Âkıl ve baliğ olan (ergenlik yaşına ulaşan) erkek ve kadının birinci vazîfesi, Ehl-i sünnet âlimlerinin yazdıkları akâid bilgilerini öğrenmek ve bunlara uygun olarak inanmaktır. Kıyâmette Cehennem azâbından kurtulmak, onların bildirdiklerine inanmaya bağlıdır. (İmâm-ı Rabbânî)

Ehl-i sünnetin akâidde iki kolu vardır: 1) Mâturîdiyye mezhebi. 2. Eş'ariyye mezhebi.Birincisinin imâmı Ebû Mansur Mâturîdî, ikincisininki İmâm-ı Ebü'l-Hasen Eş'arî hazretleridir. İkisinin bildirdiği îmân esasları aynıdır. Yalnız aralarında, teferruatla ilgili, îzah, ifâde ve uslub tarzından doğan cüz'î farklılıklar vardır. (Taşköprüzâde)

Hudâ Rabbim nebim hakkâ Muhammeddir Resûlüllah

Hem İslâm dînidir dînim, kitâbımdır kelâmullah

Akâidde, Ehl-i sünnet oldu mezhebim, hamdolsun

Amelde, Ebû Hanîfe mezhebi, mezhebim vallah

(İbrâhim Hakkı Erzurumî)