tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
237 sonuç · toplam 298 · “şart” · 1/10
01şart
Bir hadis hocasınm bir hadisi yorumlarken veya kitabma ahrken uyulması gereken kuralları ifade eden terim. fik. Bir ibadetin içinde varlığı, kendi varlığı için gerekli olmakla beraber onun yapısmdan bir unsur olmayan iş ve vasıf için kullan…
namazın şartları
namazın şartları a. Namaz ibadetini eda etmeden önce bir müminin sağlıklı bir ibadet için gerekli koşulları ya da durumları yerine getirmesi için kullanılan terim. Bu şartlar ikiye ayrılmaktadır. Birincisi, namazm dışındaki şartlar; İkincis…
alâ şarti’s-sitte
alâ şarti’s-sitte a. (cJIL^ ^ a [Ar.] Hadis biliminde, “kütüb-i e sitte” (bk. bu madde)nin hepn sinde rivayetleri bulunan ravî için kullanılan terim. -
cum'a namazının şartları
cum'a namazının şartları a. Cuma namazınm bir kimseye farz olması için gereken şartları ifade eden terim. Bu şartlar şunlardır: Erkek olmak, hür olmak, mukim olmak, sağlıklı olmak, kör olmamak, ayaklan sağlam olmak.
îmânın şartı
îmânın şartı a. İslâm’ın temel i ilkelerinden olan “farz” (bk. bu madde) ın şartlan içinde yer alan, altı farzdan oluşan ve “amentü” olarak adlandırılan imanın esasını belirten terim. Bunlar, Allah’a, O’nun meleklerine, kitaplarma, peygambe…
” alâ şartihümâ
” alâ şartihümâ a. [Ar.] k Hadis biliminde, Buhârî ve Müs lim’in bir hadisi kitaplarma alı mak için öngördükleri şartları taşıyan hadis. n
vasiyet bi’ş-şart
(J>jJL 4^ Bir kimsenin malmı belli bir ş ile vasiyet etme
Edâ Şartları
Bir işin, ibâdetin sahîh ve mûteber olması için lâzım olan şartlar. Cumâ namazının edâ şartları yedidir: 1) Namazı şehirde kılmak. 2) Hükûmet reisi veya vâlinin izni ile kılmak. 3) Öğle namazının vaktinde kılmak. 4) Vakit içinde hutbe okuma…
Vücûb Şartları
Bir ibâdetin bir kimseye farz olmasının şartları. Haccın vücûb şartları, İmâm-ı a'zam'a göre sekizdir: 1) Müslüman olmak, 2) Kâfir memleketinde olanın, haccın farz olduğunu işitmesi, 3) Akıllı olmak, 4) Bâliğ (ergenlik, yâni evlenecek çağa…
Akabe
Yokuş, engel, sarp yerlerden geçen daracık ve tehlikeli yol, barikat. tas, Hakk’a giden yolda karşılaşılan zorluklar ve aşılması gereken engeller. İbrahim Ethem, salihlerin derecesine ulaşmak için şu altı engeli aşmanın şart olduğunu belirt…
Biat
veya Beyat. Ahdetme, söz verme, bu amaçla el sıkma. tas. El almak; seyhine sadik ve bagh kalacagina, ona kayıtsız şartsız teslim olacağına, her dediğini itiraz etmeden yapacağına dair müridin mürşidine söz vermesi, bu amaçla tarikat mensupl…
Bidâyet
Başlangıç, tas, sülûkün başlangıcı tasavvuf yolunun ilk merhalesi. Nefsin, kendi gücüyle kendi bedenini hal ve geleceği itibariyle faydalı olacak şekilde şeriata uygun olarak idare etmesi ve yönlendirmesi. Başlangıç halinde olan sâlik ve ta…
Cisim
Madde ve hacim sahibi varlık; beden. Parçalardan meydana gelen, yer kaplayan ve duyularla algılanabilen nesne için kullanılır. Tasavvufî kullanımı Tasavvuf metinlerinde cisim, çoğu zaman ruhun veya mânevî cevherin karşısında zikredilir. Cis…
Çün ü çera
جون و جرا) Neden, niçin. Tasavvufta soru sorulmaz; zira Allah Lâ'yus'el'dir, sorumsuzdur; teslimiyet şarttır (Enbiya Suresi, 23). Şeyhine niçin diye soran mürit asla iflah bulmaz (KR 634).
Divanegi
يو | نى) 5) Divane, deli mecnun; delilik, cinnet, tas. Âşıkın aşkına mağlup olup kendine hâkim olamaması (ats). Dogal ask Gerek ayni cinsten, gerekse karsi cinsten bir insanı sevmek. Güzelliği ve ondan kaynaklanan aşkı, ilâhî kaynağa bağlam…
Edep
+. Terbiye; incelik, nezaket; kabul gören kullara uyma, 2. tas. Kişideki bir meleke olup onu kötü hal ve hareketlerden Vvazgeçirir. Tasavvuf tümüyle edepten ibarettir. Edep kurallara uymayı ve resmi olmayı gerektirir. Oysa sevgi ve dostluk…
Erkan
ع Rükn r. Köşe, destek, dayanılan ve güvenilen temel öğeler. 2. Tarikat adabı, tasavvuf ehlinin uyması gereken usül ve kurallar. Bkz. Edep. Erkân-ı sülûk (J sl. (ا ركان r. sülûkün esasları. 2. tas. Tasavvuf yolunu tutanlara yol gösteren hus…
ibâdet
Sözlük anlamı, “İtaat, kulluk, ale, çak gönüllülük, tapma. ” olan bu eterim, insanm Allah’a saygı, sevir gi ve bağlılığını ifade etmek, a O’nun hoşnutluğunu kazanmak nç üzere benimsediği ve uyguladığı davranışları ifade etmektedir. ç. Bu an…
Hatve
(e (خطو Adım. tas. Sâlikin tasavvuf yolunda attığı adım (sr). Havas i ar. س) ١ (خو Mutasavvıflar insanları önce ikiye ayırır: Avam yani halk, havas yani nitelikli kişiler. Genellikle süfi olmayanlar, âlim bile olsalar avam sayılr, Havas ise…
Hız
Koruma. tas. a Evliyanın günah işlemekten ve hatada ısrar etmekten korunma hali. Peygamberlerin ismet sıfatına karşılık, ermişlerin hıfz sifatı vardır. Peygamberler masum, veliler mahfuzdur. Allah peygamberi günah işlemekten, veliyi günahta…
Hüviyet
ية) şa) Gayb âlemindeki hakikat (irm). Tüm varlıklara sirayet eden mutlak varlık, kayıtsız şartsız varlık. Çekirdeğin ağacı ihtiva etmesi gibi gayb âlemindeki bütün hakikatleri ihtiva eden mutlak hakikat (cr). Bkz. Enniyet.
İtikaf
ف) Se (ا Durmak, beklemek. tas. a İbadet maksadıyla belli bir camide veya mescitte belli bir süre durmak, bu süreyi ibadetle geçirmek, bu süre içinde zaruret hali dışında dünya işiyle ilgilenmemek. b Hak'la durmak, lyd mâsivâdan uzak kalmak…
Kenz-i mahfi
355) Genci pinhan, gizli hazine, 2, tas. Gaybte gizli olan ahadiyet hüviyeti, Bu hüviyet en gizli şeydir (x1, SM, CT). Bir hadise göre Allah yaratma amacını “Ben bir gizli hazineydim bilinmek istedim, bilineyim diye âlemi yarattım” şeklinde…
MM
و kişide harikulade bir halin zuhur etmesi, Eğer kendisinden bu hal zuhur eden kimse amel-i salih sahibi değilse o harikulade hal istitraç adını alır. Peygamberlerden zuhur eden harikulade hallere mucize denir (cr). Keramet Hakk'ın velisine…