Köken ve kullanım
Arapça: cism; beden, madde ve hacim sahibi nesne.
جسم
Süleyman Uludağ, Tasavvuf Terimleri Sözlüğü
Madde ve hacim sahibi varlık; beden. Parçalardan meydana gelen, yer kaplayan ve duyularla algılanabilen nesne için kullanılır.
Tasavvufî kullanımı
Tasavvuf metinlerinde cisim, çoğu zaman ruhun veya mânevî cevherin karşısında zikredilir. Cismânî âlem, beden ve madde şartlarıyla kayıtlı görünür âlemi; rûhânî âlem ise maddî ölçülerle kavranmayan varlık alanını anlatır.
Cismin bütünüyle kötü sayılması tasavvufun ortak hükmü değildir. Beden, nefis terbiyesi ve ibadet için bir emanet ve vasıta olarak ele alınır; eleştirilen, insanın kendisini yalnız bedenden ibaret görmesidir.
Ruh, cismânî âlem ve rûhânî âlem maddelerine bakınız.