Köken ve kullanım
i. ar,
يد اية
Süleyman Uludağ, Tasavvuf Terimleri Sözlüğü
- Başlangıç,
- tas, sülûkün başlangıcı tasavvuf yolunun ilk merhalesi. Nefsin, kendi gücüyle kendi bedenini hal ve geleceği itibariyle faydalı olacak şekilde şeriata uygun olarak idare etmesi ve yönlendirmesi. Başlangıç halinde olan sâlik ve taliplere ehl-i bidâyet, ehl-i bidâyet mübtedi, son halde bulunanlara ise ehl-i nihayet, ehl-i nihayet ve müntehi gibi adlar verilir. ikisi ortasında olanlara ise evsat, evâsit, ehl-i vasat denir, Bunlardan her bir zümrenin uymaları
:reken kurallar ve yerine getirmeleri gereken tek tek gösterilmiştir ( As
Bilmek
em eral) Bing 45-135). Iyi bir sonuca ulaşmak için samimi ve ciddi bir başlangıç şarttır. Sonu iyi olmayanların mutlaka başlangıçlarında bir bozukluk veya aksaklık vardır. Nihayette sıddık olmak için bidâyette sadık olmak şarttır. Bu yüzden Nakşibendiler, “Nihayet hali, bidâyet halinde mevcuttur” derler. Bidâyetin hulus-u kalp ve iyi niyetle olması şarttır (sr).
Açıklamalı İslâmî Terimler Sözlüğü
Sufi inancma göre tasavvuf yoluna girme, bu yolun ük merhalesi veya başlangıcı. Son, yani maksada ulaşmaya ise “nihayet” adı verilmektedir. Yola yeni girenlere “mübtedî” denilirken sona erenlere “müntehi” adı verilmiştir. Bu ikisi arasmda olanlara “evâsıt” denilmiştir. Tasavvuf ehline göre iyi bir başlangıç yapmak iyi bir sonuç için çok gereklidir. Eğer hidâyet ne denli sağlıklı, samimî ve ciddî olursa nihâyeti de o denli mükemmel ve amaca ulaşmada başarılı olmuş olur.