ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
24 sonuç · “yatsı namazı”
01Salât
Namaz; tekbirle başlayıp selâmla tamamlanan, kıyam, kıraat, rükû ve secdeden oluşan temel ibadet. Müslümanlara günde beş vakit farz kılınmıştır. Salât kelimesi bağlama göre dua ve rahmet anlamlarını da taşır. Hz. Peygamber’e salât etmek, onun için rahmet, yücelik ve selâm dilemektir. Tasavvuf terbiyesinde namaz, yalnız beden hareketleri değil huzur, huşû ve kalbin Hakk’a yönelişiyle tamamlanan bir mi‘rac olarak yorumlanır.
hafi (II)
hafi (II) a. [Ar.] fik. Bazı namazlarda, “Kıraatin gizli yapılması.” anlamında bir fıkıh terimi. “Kıraatin gizli yapılması.” ise okuyanm sadece kendi işitebileceği kadar bir sesle okunmasını ifade etmektedir. Söz gelişi, cemaatle veya tek başına kılınan öğle ve ikindi namazı ile gündüz kılman nafile namazlarmda “Kıraatin gizli yapılması.” gerekir. Tek başma kılman sabah, akşam ve yatsı namazı ile gece kılman nafile namazlarmda namazı kılan kişi serbest hareket edebilmektedir; yani kıraati ya sesli ya da hafi okuması konusunda serbest bırakılmıştır.
Teheccüd
Yatsı namazından sonra uyuyup gecenin bir bölümünde kalkarak kılınan nâfile namaz. Vakti yatsıdan fecr-i sâdığa kadardır; iki rekâttan başlanarak çift rekâtlar hâlinde kılınır. Kur’ân’da gece ibadeti özellikle İsrâ sûresinin 79. ve Secde sûresinin 16. âyetlerinde övülür. Tasavvuf terbiyesinde teheccüd, tenhalıkta murakabe, dua ve zikirle birlikte sürdürülen gece ihyasının temel unsurlarındandır.
nâ
Kutsal topraklarda Arafat’a giden yol üzerinde Müzdelife ile Mekke arasında bir bölgenin adı. Büyük, orta ve küçük “cemre” (bk. bu madde) burada bulunmaktadır. “Tevriye günü” (bk. bu madde) güneş doğduktan sonra ihramlı olarak buraya gelinir ve öğle-ikindiakşam-yatsı namazı burada kılınıp sabah namazmı eda ettikten sonra Arafat’a gitmek sünnettir.
cem' (III)
cem' (III) a. (^} [Ar.] Öğle ile ikindi veya akşam ile yatsı namazlarmın birlikte kılmmasını caiz gören ve bunu ifade eden fıkıh terimi. Genellikle hac ibadeti sırasmda arefe günü Arafat’ta öğle ile ikindi namazı, öğle vaktinde; akşam ile yatsı namazı Müzdelife’de yatsı vakti içinde birlikte kılmabilmektedir. Bunlarm dışında Hanefi mezhebi, bu iki vaktin birleştirilerek kılınmasını caiz görmemişlerdir. Öteki üç mezhep ise bazı mazeretler çerçevesinde cem’ namazını meşru kabul etmişlerdir.
namazın şartları
namazın şartları a. Namaz ibadetini eda etmeden önce bir müminin sağlıklı bir ibadet için gerekli koşulları ya da durumları yerine getirmesi için kullanılan terim. Bu şartlar ikiye ayrılmaktadır. Birincisi, namazm dışındaki şartlar; İkincisi namazm içindeki şartlar. Namazm dışındaki şartlar altı olup şunlardır: “hadesten taharet, necâsetten taharet, setr-i avret, istikbâl-i kıble, vakit ve niyet” (bk. bu maddeler). Hadesten taharet, cünüp olan veya boy abdesti bulunmayan kimsenin boy abdesti ve namaz için şart olan abdesti alması işlemidir; necâsetten taharet, bedenen veya elbise üzerinde bulunabilecek maddî kirlerden armmak durumudur; setr-i avret, namaz sırasmda vücutta dinen örtülmesi gereken ve başkalarınm görmesi haram kılman yerlerin için kullanılan terim; istikbâl-i kıble, kıbleye yönelerek namaza durma işlemi; vakit, farz ve sünnet namazları ile vitir ve teravih ile bayram namazlarmm kılmabilmesi için vaktin gelmiş veya girmiş olmasını ifade eden terim; niyet ise “Yalnızca Allah rızası ve hangi namaza durulacağını belirtmek için namaz kılmayı ifade eden.” terimdir. Namazm içindeki şartlar da yine altı olup şunlardır: “İftitah tekbiri, kıyâm, kırâ'at, rüku, sücûd, tahiyyatıya oturmak” (bk. bu maddeler). îftitah tekbi namaza “Allahu ekber” diyer başlamak; kıyâm, ayakta du mak; kırâ'at, ayakta dururk “Fâtiha suresi” (bk. bu madd ni ve “zamm-ı sure” (bk. b madde) yi okumak; rükû eğilmek ve üç defa “sübhâ Rabbiyel aliyyü’l-azîm” sözün okumak; secdeye varmak ve defa “sübhâne Rabbiyel aliyyü a'lâ” sözünü okumak; her iki r kâtta bir oturar “ettahfyyatü” (bk. bu madd duasını okumak. namazın vacipleri a. Namaz larken “vâcip” (bk. bu madd olan konuları yerine getirm İlmihal kitaplarmda bu konu yirmiye yalan madde sayılma tadır. Bunlardan en önemlil şöyle sıralanabilir: Nama “Allahu ekber” diyerek başlam ve “Fâtiha suresi” (bk. bu ma de) ni okuma, farz namazlarm ilk iki rekâtmda ve vitir nama ile nafile namazlarının her rek tmda “zamm-ı sure” (bk. madde) okuma, üç ve dört rek h namazların her iki rekâtın bir “tahiyyata oturma” (bk. madde) ve “ettehiyyatü” (bk. madde) okuma, “vitir nama (bk. bu madde) nda “kunut te biri” (bk. bu madde) ni alma “kunut duası” (bk. bu madde okuma, bayram namazlarm fazla tekbirleri alma, cemaa kılınan namazlarda imama u 525 namaz vakitleri iri, ma ve namazda susma (“Fâtiha rek suresi” ile “zamm-ı sure”yi ur okumama), namazın sonunda ken selâm verme ve yanılma olmuşde) sa “sehiv secdesi” (bk bu madbu de) yapma gibi. ûya namazsız s. Üzerine namaz farz âne olmayan (kimse). 2. Aybaşı dunü rumunda olan (kadm, kız). üç ü’l- namaz vakitleri a. Müminlere re farz kılınan namazın hangi saatrak lerde veya vakitlerde kılınacağıde) nı ifade eden terim. Bunlar şöyle, “sabah namazınm vakti” (Sabaha karşı tan yerinin ağarkımaya başlamasından itibaren de) güneşin doğuşuna kadar olan me. zaman dilimi), “öğle namazmm uda vakti” (Güneşin tam tepede olakduğu andan itibaren gölge Doğu leri tarafına uzamaya başladığı zaaza man dilimi), “ikindi namazmm ma vakti” (Öğle vaktinin sona ermeadsi ile güneşin kavuşmasına kadar mm uzanan zaman dilimi), “akşam azı namazmm vakti” (Güneş kavuşkâtuktan sonra oluşan kızıllık ile bu beyazlığın kayboluncaya kadar kâtuzanan zaman dilimi), “yatsı nda namazmm vakti” (akşam nabu mazı vaktinin sona ermesinden bu sabah namazının başladığı tan azı” yerinin ağarmasına kadar süren ekzaman dilimi), “vitir namazmm ve vakti” (yatsı namazının hemen e)nı arkasından kılınan namaz vakti), mda “Cuma namazmm vakti” (öğle atle namazı vaktinin ayni). uy Aybaşı dunü rumunda olan (kadm, kız). üç ü’l- namaz vakitleri a. Müminlere re farz kılınan namazın hangi saatrak lerde veya vakitlerde kılınacağıde) nı ifade eden terim. Bunlar şöyle, “sabah namazınm vakti” (Sabaha karşı tan yerinin ağarkımaya başlamasından itibaren de) güneşin doğuşuna kadar olan me. zaman dilimi), “öğle namazmm uda vakti” (Güneşin tam tepede olakduğu andan itibaren gölge Doğu leri tarafına uzamaya başladığı zaaza man dilimi), “ikindi namazmm ma vakti” (Öğle vaktinin sona ermeadsi ile güneşin kavuşmasına kadar mm uzanan zaman dilimi), “akşam azı namazmm vakti” (Güneş kavuşkâtuktan sonra oluşan kızıllık ile bu beyazlığın kayboluncaya kadar kâtuzanan zaman dilimi), “yatsı nda namazmm vakti” (akşam nabu mazı vaktinin sona ermesinden bu sabah namazının başladığı tan azı” yerinin ağarmasına kadar süren ekzaman dilimi), “vitir namazmm ve vakti” (yatsı namazının hemen e)nı arkasından kılınan namaz vakti), mda “Cuma namazmm vakti” (öğle atle namazı vaktinin ayni). uy
revâtip sünnetler
revâtip sünnetler ç. a. Belirli vakitlerde ve düzenli bir şekilde kıhnan namazlar içinde sünnet olanları ifade eden terim. Bunlar, sabah namazının farzmdan önce kılman iki rekât, öğle namazının farzından önce kılınan dört ve sonrasmda kılman iki rekât, ikindi namazınm farzmdan önce kılınan dört rekât, akşam namazmm farzından sonra kıhnan iki rekât ve yatsı namazınm farzından önce kılınan dört ve sonrasında kılman iki rekât olmak üzere toplam yirmi rekât namazdır. Bunlardan ikindi ve yatsı namazı öncesinde kılmanlar “gayr-i mü'ekked sünnet” (bk. bu madde), ötekiler “mü'ekked sünnet” (bk. bu madde) olarak nitelenmektedir.
vitir namâzı
vitir namâzı a. Gece namazlarınm sonuncusu olarak kılman na maz; bunun vakti, genellikl “yatsı namazı” (bk. bu madde nın vaktidir ve üç rekât olara eda edilir. Bu namaz, Ebû Hani fe’ye göre vacip, öteki mezhep lere göre “sünnet-i mü'ekkede (bk. bu madde) dir. bk. salâtvitr
beş vakit namaz
beş vakit namaz a. Müminlere günde beş vakit olarak farz kılınan namaz. Bunlar, sabah, öğle, ikindi, akşam ve yatsı namazlandır. Kur’âtı-ı Kerîm’de bu ibadet, “Tâ hâ suresi” nin 130. ayetinde açıkça şöyle salık verümektedir: “ (Ey Muhammedi) Onların dediklerine sabret; güneşin doğmasından ve batmasından önce Rabbini ululayarak teşbih et. Gece saatleri ve gündüzün iki ucunda da teşbih et, böylece Rabbinin rızasına eresin.” Müfessirler bu vakitleri şöyle yorumlamışlardır: Güneş doğmadan önceki namaz, “sabah namazı”; güneş batmadan önceki namaz, “ikindi namazı”; gece saatleri, “yatsı namazı”; gündüzün iki ucu ise “öğle namazı” ve “akşam namazı”.
Salâtü’l-vitr
Yatsı namazından sonra tek sayılı rekâtlarla kılınan vitir namazı. Hükmü ve kılınış biçimi mezheplere göre farklı ayrıntılar taşır.
Salât-ı işâ
Yatsı namazı. Akşam kızıllığının kaybolmasından fecr-i sâdığa kadar kılınan dört rekât farz namazdır.
Salât-ı aşâ
Yatsı namazı. Akşam kızıllığı kaybolduktan fecr-i sâdığa kadar olan vakitte kılınan dört rekât farz namazdır.
SEFERİN (YOLCULUĞUN) FARZLARI VE FAZİLETLERİ
Avârifü’l-Maârif · 17. bölüm · Önce şunu belirtelim ki; seferin fıkhî durumu ve hükümleri fıkıh kitaplarında genişçe açıklanmıştır ve kitabımız aslen bu konular için yazılmamıştır. Fakat biz, teberrüken bu konud
Sayfalar 10–17
Muzaffer Ozak Külliyatı · (YÂ RAHMANÜ ism-i celilini, her farz namazdan sonra 100 kerre okuyan kimseler, gaflet ve unutkanlıktan ve gönül darlığından emin olurlar.) Er Rahiymü Celle Celâluhu Pek ziyade merh
Sayfalar 11–17
Muzaffer Ozak Külliyatı · Aleyküm bis-sünneti ve sünneti hulefâ-ir-râşidiyn. (Sünnetim üzere ve rüşt sahibi halifelerimin sünnetleri üzerine olunuz.) Hadis-i şerifi buna delâlet etmektedir. Resûl-ü zişâna h
Sayfalar 26–33
Muzaffer Ozak Külliyatı · SEJ prati El Mukaddimü Celle Sanühu İstediğini ileri geçiren, öne alan. (YÂ MUKADDIMÜ ism-i celilini savaş alanında veya korkulacak bir yerde okuyanlara hiç bir zarar gelmez.) El M
Sayfalar 63–68
Muzaffer Ozak Külliyatı · bından, celâlinden korkmadan, O'nu hakkıyle tanımadan Zât-1 ülühiyyetinden şefkat ve merhamet umarsın? O'nu hakkıyle tanı ki, şefkat ve merhamet olunasın. Allahu teâlâ da, kullar d
Sayfalar 77–84
Muzaffer Ozak Külliyatı · Yunus Isa Uzeyir incil Lokman Zülkarneyn » Muhammed Mustafa aleyhissalâtü ves-selâm (Kur'an-1kerimde ismi geçmemekle beraber Şit aleyhisselâma da 50 suhuf nâzil olmuştur.) Lâm Bunl
Sayfalar 97–102
Muzaffer Ozak Külliyatı · da içmek, yemek yediği tabağa ve su içtiği kaba üfürmemek, her yudumun evvelinde besmele ve sonunda el-hamdü lillah demektir. Behlül-ü Dâna, kadı efendiyi sabırla ve sükûnetle dinl
Sayfalar 106–111
Muzaffer Ozak Külliyatı · öyle bir âlem açılır ki, bu âlemi seyr-ü temaşa ederken ölüm acısını duymazlar. Zira, âşıklara ölüm bâbında vuslât-ı cemal, hayatlarında ise makam-ı kemal vardır. Bunun için, mü'mi
Sayfalar 123–127
Muzaffer Ozak Külliyatı · - 123 -— şilerin ruhlarını alıp onları sizlerden ayırmak ve onların ölümlerinin acılarını size tattırmakla, meyvalarızı, mahsullerinizi elinizden almakla, yahud nefsinizin meyvası
Sayfalar 166–172
Muzaffer Ozak Külliyatı · lâ'nın fazl-ü keremiyle bunca ni'met ve devlete, ihsan ve inayete mazhar oldum. O halde, sen de babanın meslek ve meşrebine gir, dinine, peygamberine, Allahına sıkı sıkıya bağlan k
Sayfalar 186–191
Muzaffer Ozak Külliyatı · böyle olan kullarına rahmetini saçar; sevdikleri arasına bunları dahil eder.) buyurdular. Bu hadis-i şeriften anlaşılıyor ki, ana ve babasına iyilik edenler, bu dünyadan îman ile g
Sayfalar 204–209
Muzaffer Ozak Külliyatı · ğimiz mallarımız sevmediklerimize kalır. Hergün bir melek söyle hitap ediyor, şöyle nida ediyor: «Doğun, ölmek için. Binalar yapın, harab olmak için» Harab olacaktır, sonu ölüm ve