ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
404 sonuç · toplam 404 · “Meydan” · 1/17
01Meydan
Açık alan, görünme ve karşılaşma yeri. Tasavvuf dilinde muhabbet, zikir, vecd ve mânevî mücadelenin sahası için kullanılır. Tekke hayatında Mevlevîlikte “meydan”, dede ve dervişlerin belirli bir düzen içinde toplanıp murakabede bulunduğu me…
Meydan evi
Bektaşî tekkesinde ikrar, nasip, muhabbet ve başka erkânın icra edildiği; post ve hizmet makamlarının belirli bir düzende yer aldığı ana toplantı mekânı.
Meydan Rehberi
Bektaşî ıstılahı. Tarikata intisab eden (giren) can (derviş)’a kılavuzluk yapan kişiye denir.
Meydancı
Dergahtaki meydan hizmetlerine bakan, mukabele yapılacağı zaman şeyhin postunu semahanede yere seren, âyinden sonra kaldıran, yemek ve mukabele vaktini kuralına göre duyuracak dervişe sala vermesini emreden görevliye Meydancı veya Meydancı…
Meydan Taşı
Bektaşî tâbiridir. Meydandaki makamlardan biridir. Yeni talib (derviş) buraya gelince, rehber, ona şu tanımı yapardı: “Buna meydan taşı derler. Hazret-i Pîr Efendimizin meydan celladı diye nasb buyurdukları, elinde kudret kılıcıyla duran Ha…
Meydancı Mustafa Dede Efendi el-Mevlevi Türbesi
İstanbul · Türkiye · Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “MEYDANCI MUSTAFA DEDE EFENDİ EL-MEVLEVİ” adıyla, MEVLEVİYYE çevresinde, ÜSKÜDAR/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi DOĞANCILAR CD.NO:82/3, ÜSKÜDAR MEVLEVİHANESİ İrtihal kay…
Arasât Meydanı
Öldükten sonra insanların ve diğer canlıların diriltilip toplanacakları meydan. Buraya mevkıf ve mahşer de denir. (Bkz. Mahşer) Kıyâmet günü eshâbımdan herbiri, kabirlerinden kalkarken, vefât ettiği memleketin bütün mü'minlerinin önlerine d…
Dış Meydancı
Mevlevî tabiridir. Şeyhin emirlerini dedelere (dedegân) ulaştırıp bildiren, tarikata girecek yeni dervişi şeyhin huzuruna götüren, Mevlevî dervişlerine dış meydancı denir. Büyük tekkelerde (âsitane) iki meydancı bulunurdu. Mutfak hizmetleri…
İkindi Meydanı
Mevlevi tâbiridir. Sabah namazı kılındıktan güneş doğana kadar, ikindiden de güneş batana kadar, tefekkür ile meşgul olan bir müslümanın, Allah katında sevap kazanacağına ait bir hadis-i şerife dayanarak konulmuş bir usûl.
Kırklar Meydanı
Hacı Bektaş’taki merkezi tekkede, iki parmaklık içinde bulunan yere, kırklar meydanı denir. Sağdaki parmaklık boyunca, çok sayıda şamdan, dizili olarak bulunurdu. Bu şamdanların ortasında, kırk budak adı verilen şamdan yer alırdı.
Pirinç Meydanı
Mevlevi tâbiri. Büyük dergahta, dervişlerin topluca pirinç ayıkladıkları yere denir.
Sabah Meydanı
Mevlevî tâbiridir. Erbain çıkarmış veya kapıdan geçirilmiş dervişlerin sabahleyin toplandıkları yere, sabah meydanı denir. Burada dervişler, “işrâk Namazı”nın vaktini (güneş doğuşundan kırk beş dakika sonra) istiğfar, tefekkür ve Kur’ân oku…
Taşra Meydancısı
Mevlevî tâbiri. Konya’daki ana dergahta, büyük Mevlevî tekkelerinde iki meydancı dede bulunurdu. Birine “içeri meydancısı”, diğerine de “dışarı meydancısı”, yani “taşra maydancısı” denirdi. Küçük dergâhlarda taşra meydancılığını, kazancı de…
Şemseddin Sivâsî Türbesi, Meydan Camii hazîresi
Sivas · Türkiye · Rebîülevvel 1006'da (Ekim 1597) vefat edip defnedildiği yer; Sivas Valisi Hasan Paşa'nın yaptırdığı ve kendisinin vâizlik ettiği Meydan Camii'nin (Yenicami) hazîresidir. Türbe ölümünden üç yıl sonra inşa edilmiştir ve şehr…
Bektaşî Erkânı, Hiyerarşi ve Meydan
Bektaşî topluluk düzenini tek bir gizli tören tarifine indirgemeden makam, hizmet ve meydan kavramlarıyla açıklayan rehber.
Okmeydanı
İstanbul · Türkiye · Tekkesinin bulunduğu Kulaksız semtini sınırlayan mevki; Evliya Çelebi tekkeyi bu civarda tarif eder. İlişkili kişi dosyası Hâşimî Emîr Osman Efendi : Hâşimî Emîr Osman Efendi (ö. 1595), “Saçlı Emîr” lakaplı Sivaslı âlim…
Okmeydanı
İstanbul · Türkiye · Etrafını yeniden düzenletip buradaki tekke ve köşkleri tamir ettirdiği mevki. İlişkili kişi dosyası III. Selim : III. Selim, Nizâm-ı Cedîd ıslahatları kadar şiir, musiki ve Mevlevîhânelerle kurduğu yakın ilişkiyle de XV…
Ebû Muhammed İzzüddîn Abdülazîz ed-Dîrînî
Abdülazîz ed-Dîrînî (612 veya 613/1215-1216–694/1295), İzzeddin b. Abdüsselâm’dan ilim tahsil eden, Rifâî hırkasını Ebü’l-Feth el-Baltacî’den giyen; fıkıh, kelâm, tefsir ve tasavvufu birleştirerek Azîziyye-Dîrîniyye kolunu meydana getiren M…
Hoca Sâdeddin Efendi
Hoca Sâdeddin Efendi (943/1536-37 – 1008/1599), III. Murad ve III. Mehmed'in hocası, Haçova'da padişahı savaş meydanında tutan şeyhülislâm ve Tâcü't-tevârîh 'in müellifi; hem “hâce-i sultânî” hem şeyhülislâm olarak “câmiu'r-riyâseteyn” unva…
İbnü'l-Emin Seyyid Mahmüd Kemâl Bey
İbnülemin Mahmud Kemal İnal, son devir Osmanlı devlet adamları, şairleri, hattatları ve mûsikişinasları üzerine hazırladığı büyük biyografi külliyatıyla kültür tarihinin temel kaynaklarını meydana getirdi.
Muslihuddin-i Karamânî
Muslihuddin-i Karamânî, Karaman’dan Edirne’ye gelerek Uşşâkıyye’nin Câhidiyye hattından Muslihiyye şubesini meydana getiren Halvetî-Uşşâkî şeyhidir.
Sa‘deddin Yûsuf eş-Şâvûrî
Sa‘deddin Muhammed el-Asgar eş-Şâgūrî (ö. 986/1578), Şam Meydan Zâviyesi şeyhi; Sa‘diyye'nin âdâb ve erkânını belirginleştiren ve Küçük Sa‘deddin diye anılan pîr-i sânîdir.
Seyyid Ahmed Hamdi Efendi
Seyyid Ahmed Hamdi Efendi (ö. 1638), Siroz’dan İstanbul’a gelen; Hâşimî Osman Efendi’ye intisap edip hilâfet alan, Kasımpaşa-Okmeydanı çevresinde irşad eden sûfî ve ilâhi şairidir.
Seyyid Emîr Külâl
Seyyid Emîr Külâl (683/1284, Sûhârî – 8 Cemâziyelevvel 772 / 28 Kasım 1370, Sûhârî); Hâcegân şeyhi, Bahâeddin Nakşibend'in ilk ve en önemli mürşidi . Çömlekçi (külâl) ve seyyid; güreş meydanından alınıp yola girmiştir.