tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
17 sonuç · “Dîvânî”
01Abdülahad Nûrî Sivâsî
Abdülahad Nûrî Sivâsî (1594/95-1651), Abdülmecid Sivâsî’nin ilmî ve tasavvufî terbiyesinde yetişen; Midilli’den İstanbul’a uzanan irşadı, Mehmed Ağa Tekkesi, selâtin camilerindeki vaazları, Kadızâdelilere karşı kaleme aldığı risaleleri ve Dîvân-ı İlâhiyyât’ıyla Sivâsiyye’nin Nûriyye koluna adını veren mutasavvıf, vâiz ve şairdir.
Ali Senâî Efendi
Ali Senâî Efendi (ö. 1200/1786), Edirne’de doğan, Keşan’da babası Süleyman Zâtî’nin terbiyesinde sülûkünü tamamlayan; Edirne’de kendi adıyla anılan dergâhta irşad eden ve mürettep Dîvân-ı İlâhiyyât bırakan Celvetî-Hakkî şeyhidir.
Bursalı Cinânî Mustafa Efendi
Bursalı Cinânî Mustafa Efendi (ö. 1004/1595), ilmiye mesleğinde müderrislik ve kadılık yapan; Divan’ı, ahlâkî mesnevileri ve XVI. yüzyıl Osmanlı gündelik hayatını yansıtan Bedâyiü’l-âsâr adlı özgün hikâye mecmuasıyla tanınan şair ve nasirdir.
Edib Harâbî
Ahmed Edib Harâbî (1853-1916/17), Şahkulu Dergâhı’nda Mehmed Ali Hilmi Dedebaba’ya bağlanan, hece ve aruzla yazdığı nefesleri ve hacimli divanıyla tanınan son dönem Bektaşî şairidir.
Emîr Hüsrev-i Dihlevî
Emîr Hüsrev-i Dihlevî (651/1253-725/1325), Nizâmeddin Evliyâ’nın müridi; beş divanı, hamsesi, tarihî mesnevileri ve çok dilli Delhi kültüründeki etkisiyle Hint-Fars edebiyatının kurucu isimlerindendir.
Esrâr Dede
Esrâr Dede (1749-1797), Şeyh Gâlib'in müridi ve yakın dostu; Dîvânı, Tezkire-i Şuarâ-yı Mevleviyye, Mübâreknâme ve Fütüvvetnâme'siyle Galata Mevlevîhânesi'nin edebî hafızasını taşıyan şair ve tezkirecidir.
Fasîh Ahmed Dede
Fasîh Ahmed Dede (ö. 1111/1699), Dîvân-ı Hümâyun ve Fâzıl Ahmed Paşa’nın hazine kâtipliğinden ayrılarak Gavsî Dede’ye intisap eden; çilesini Galata Mevlevîhânesi’nde tamamlayan, Türkçe ve Farsça şiirleriyle hat ve inşâ eserleri bırakan Mevlevî sanatkârdır.
Gazanfer Dede
Gazanfer Dede (ö. 973-974/1566), debbağlıktan Vizeli Alâeddin’in halifeliğine yükselen; Vize’de irşad eden ve Dîvân-ı Hümâyun’daki soruşturması Ebüssuûd Efendi’nin delil merkezli hukukî değerlendirmesine konu olan Bayramî-Melâmî şeyhidir.
Habeşîzâde Abdürrahim Rahîmî Bey
Habeşîzâde Abdürrahim Rahîmî Bey (ö. 1140/1727), Osmanlı kalemiye mensubu, divan şairi ve Matla‘u’l-işrâk adlı tasavvufî silsilenâmenin müellifidir.
Hâcezâde Mahmud Vâkıf Efendi
Hâcezâde Mahmud Vâkıf Efendi (1094/1682-83–Şâban 1137/1725), Bursa ve İznik medreselerinde görev yapan; Vâkıf mahlası, talik hattı ve günümüze ulaştığı doğrulanamayan divanıyla tanınan Osmanlı âlim ve şairidir.
Hacı Ali Tûrâbî Dedebaba
Hacı Ali Tûrâbî Dedebaba (1786–1868), Şahkulu çevresinde yetişerek 1849–1868 arasında Hacıbektaş Pîrevi dedebabalığını yürüten; divanı, manzum risalesi, icâzetnâmesi ve geniş Bektaşî hizmet ağıyla tanınan şair ve mürşiddir.
İbrâhim Hâs Efendi
İbrâhim Hâs Efendi, Hasan Ünsî’nin önde gelen halifesi; şeyhinin söz ve menkıbelerini derleyen, bin bir ilâhilik divanı ve tasavvufî mektuplar bırakan Halvetî-Şâbânî müelliftir.
Dîvânî
Osmanlı resmî kurumlarında, özellikle Dîvân-ı Hümâyun yazışmalarında kullanılan hat çeşididir. Ferman, berat, menşur, buyruldu, hüküm, tevkî, nişan, vakfiye ve ilâm gibi belgeler bu yazıyla kaleme alınmıştır. Gizliliği korumak ve tahrifatı güçleştirmek için harflerle kelimeler birbirine yakın yazılır; satır sonuna doğru yazıya yukarı yönelen bir kavis verilir. Celî dîvânî ve dîvânî kırması başlıca çeşitleridir.
Galata Mevlevîhânesi
İstanbul · Türkiye · Sultân Dîvânî'nin İstanbul'a gelişinde henüz yeni inşa edilmiş olan ve bir müddet ikamet ettiği tekke; Hadîkatü'l-Cevâmi' onun bu ikametini mevlevîhânenin ilk şeyhliği olarak değerlendirir ve buraya bir servi diktiğini kaydeder.
Afyonkarahisar Mevlevîhânesi
Afyonkarahisar · Türkiye · Tarihî işlev Sultan Dîvânî çevresiyle güçlenen Afyonkarahisar merkezi, Konya dışındaki başlıca âsitânelerden ve Mısır-Suriye yayılımının hafıza duraklarından biridir. İlişki ağı Bu merkez yalnız semâ yapılan yapı olarak değil; post, Mesnevî dersi, musiki meşki, matbah hizmeti, misafirlik ve şehirler arası derviş dolaşımıyla Mevleviyye ağının bir düğümüdür. Harita notu Kesin tarihî parsel ve yapı izi ayrıca doğrulanmadan yaklaşık koordinat üretilmemiştir. 1918 Meşihat kaydı Karahisarısâhib (Afyonkarahisar) Mevlevîhanesi postnişinliğine mahallinden münasip birisinin tayini mümkün değilse, İstanbul’dan tayin yapılması için dergâhın vakfiye suretinin gönderilmesi hususunun Afyonkarahisar Encümen-i Meşâyih riyâsetine bildirilmesi. Bu belge, kurumun 1918 tarihli idarî hafızasına aittir; manevî silsile veya kişi ilişkisi iddiası olarak kullanılmaz. 1919 Meşihat kaydı 1. Bu belge, kurumun 1919 tarihli idarî hafızasına aittir; manevî silsile veya kişi ilişkisi iddiası olarak kullanılmaz. 1918: postnişinliğe Râşid Çelebi Efendi’nin tayini 14 Aralık 1918 tarihli kayıtta, Karahisarısâhib (Afyonkarahisar) Mevlevîhânesi postnişinliğine Râşid Çelebi Efendi’nin tayini yer alır. Kayıt, Mevlevîhânenin son dönem kurum idaresine ilişkin bir post görevi bilgisidir.
Kahire Mevlevîhânesi
Kahire · Mısır · Tarihî işlev Kahire'deki Mevlevî merkez, Sultan Dîvânî'nin Mısır seyahatleriyle ilişkilendirilen hafıza üzerinde Osmanlı döneminde kurumsallaştı. İlişki ağı Bu merkez yalnız semâ yapılan yapı olarak değil; post, Mesnevî dersi, musiki meşki, matbah hizmeti, misafirlik ve şehirler arası derviş dolaşımıyla Mevleviyye ağının bir düğümüdür. Harita notu Kesin tarihî parsel ve yapı izi ayrıca doğrulanmadan yaklaşık koordinat üretilmemiştir.
Mevlevîhâneler Ağı: Konya'dan Taşraya
Âsitâne, zâviye, matbah, Mesnevî dersi ve şehirler arası dolaşım