tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
31 sonuç · “Cemâliyye”
01Cemâliyye
Cemâliyye, Halvetiyye'nin dört ana gövdesinden biridir; nispet, silsile ve tarihî merkez bilgileri karşılaştırmalı kaynaklarla gösterilir.
Cemâliyye-i Uşşâkıyye
Uşşâkıyye içinde Cemâlî nispetiyle anılan şube.
Şâbâniyye
Şâbâniyye, Halvetiyye'nin Cemâliyye kolundan Şeyh Şâbân-ı Velî'ye nispet edilen; halvet, zikr-i dâimî, aşk, irfan, hizmet ve zâhir-bâtın dengesi etrafında gelişen tasavvuf yoludur.
Çelebi Halife Cemâl-i Halvetî
Çelebi Halife diye tanınan Mehmed Cemâl-i Halvetî (ö. 899/1493-94), Pîr Muhammed Erzincânî’nin halifesi; Amasya’dan İstanbul’a uzanan irşad faaliyeti, Koca Mustafa Paşa Âsitânesi ve Sünbül Sinân başta olmak üzere halifeleriyle Halvetiyye’nin Cemâliyye ana koluna adını veren pîrdir.
Edirneli Mehmed Cemâleddîn Uşşâkî
Edirneli Mehmed Cemâleddîn Uşşâkî (ö. 1164/1751), Mehmed Hamdi ve Hasan Sezâî çevrelerinde yetişen; Savaklar Tekkesi merkezinde Uşşâkıyye’yi canlandıran, on iki esmâ tertibini yerleştiren ve Cemâliyye şubesine adını veren mutasavvıf şairdir.
Pîr Muhammed Erzincânî
Erzincan merkezli irşadı ve yetiştirdiği halifelerle Cemâliyye ve Ahmediyye yollarının Anadolu'daki aktarımında merkez şahsiyet.
Şâbân-ı Velî
Şâbân-ı Velî (ö. 18 Zilkade 976 / 4 Mayıs 1569), Halvetiyye'nin Cemâliyye kolundan doğan Şâbâniyye tarikatının pîri; halvet ve riyâzete verdiği ağırlıkla tanınan, Anadolu'nun dört kutbundan biri sayılan Kastamonulu mürşid.
Şeyh Muhammed Fakrî-i Kırımî
Muhammed Fakrî-i Kırımî, Halvetiyye’nin Cemâliyye hattına mensup; Sezâî-i Gülşenî’nin sohbetinden ve teberrüken hilâfetinden faydalanmış, Menâzilü’s-sâirîn’i şerh etmiş Kırımlı bir sûfîdir.
Şeyh Seyyid Muhammed Nizâmeddin Efendi
Seyyid Muhammed Nizâmeddin Efendi, Cemâliyye pîri Ebû Nizâm Seyyid Mehmed Cemâleddin Efendi’nin oğlu; babasının 1164/1751’deki vefatından sonra Eğrikapı Savaklar’daki Hırâmî Ahmed Paşa Zâviyesi postuna geçen Halvetî-Uşşâkî şeyhidir.
Cemâliyye
tas. Cemâlüddîn-i Aksarayî’nin kurduğu Halveti tarikatının bir ko c lu. Halvetiyye tarikatının Cemâl-i Halvetî’ye nisbet edilen kollarından birinin adı. Halvetiyye-Uşşakıyye tarikatının Cemâleddin-i Uşşâkî’ye nisbet edilen kollarından birinin adı.
Cemâliyye (-İ Saniye-İ) Halvetiyye
Uşşâkıyye-i Ahmediyye şubelerinden birinin adı. Kurucusu Muhammed Cemâleddin’dir. (Ö. 1164/1751). Önce Uşşakî şeyhlerden Şeyh Muhammed Hamdi Efendi’ye bağlandı, sonra, Sezâiyye-i Gülşeniyye şubesinin kurucusu Edirneli Şeyh Hasan Sezaî Efendi’ye intisab etti ve hilâfet aldı. 1742’de, İstanbul’a Eğrikapı’ya gelerek, Ahmed Paşa zaviyesine postnişin oldu. Kurduğu bu okuldan, Salâhiyye ve Câhidiyye şubeleri doğmuştur.
Sıfât-I Cemâliyye
Arapça, güzelliğe ait özellikler, nitelikler demektir. Lütuf ve merhametle ilgili özellikler.
B.cemâliyye
Cemâleddin Ardistânî (ö. 8977 1474-75)’in kurduğu bir tasavvuf okulu. Sühreverdiyye’nin iran kolu olarak yaygınlık kazanmıştır.
Cemâlîzâde Tekkesi
İstanbul · Türkiye · Eğrikapı savaklarının karşısında, Kırkçeşme su şebekesine bağlı olan tekke. Vezir Hırâmî Ahmed Paşa tarafından XVI. yüzyılın son çeyreğinde mescid-zâviye olarak kurulmuş, muhtemelen XVIII. yüzyıl başlarında Halvetiyye'ye intikal etmiştir. 1155'te (1742) buraya postnişin olan Cemâleddin Uşşâkī'nin vefatında buraya gömülmesi üzerine Cemâliyye şubesinin âsitânesi ve pîr evi vasfını kazanmıştır. Kaynaklarda Cemâleddin Halvetî, Cemâleddin Uşşâkî, Cemâlî, Cemâlî Efendi, Savaklar, Seyyid Cemâleddin, Seyyid Cemal Efendi ve Şalcızâde gibi çeşitli adlarla anılır. Oğlu ve halefi Mehmed Nizâmeddin Efendi mescid-tevhidhânenin dârülkurrâ olarak da kullanılması için bir vakıf yapmıştır. Tekke ve zâviyelerin kapatılmasından sonra mescid-tevhidhânesi cami olarak kullanılmaya başlanmış, 1958'den az önceki onarımda cami harimi ile türbe arasına duvar çekilerek yapının en önemli mimari özelliği yok edilmiştir.
Cemâleddin Uşşâkī Türbesi
İstanbul · Türkiye · Ölümüne kadar irşadla meşgul olduğu dergâhın hazîresine defnedilmiştir. Türbesi bugün Hırâmî Ahmed Paşa adıyla anılan caminin yanında olup ziyaret edilmektedir. Türbe 1817'de, torunlarından Mevleviyye'ye mensup Seyyid Mehmed Nûri Efendi ile yakınlığı olan Hâlet Said Efendi tarafından tamir ettirilmiş, 1905'te ise Hamdi Bey tarafından yenilenmiştir; son yıllarda cepheleri seramik karolarla kaplanmıştır.
Hırâmî Ahmed Paşa Tekkesi, Edirnekapı
İstanbul · Türkiye · Şeyhi ve kayınpederi, Uşşâkıyye'nin Cemâliyye kolunun pîri Cemâleddin Uşşâkī'nin Savaklar'daki tekkesi; 1157/1744'ten önce burada intisap etmiştir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Abdullah Salâhî Uşşâkî : Abdullah Salâhî Uşşâkî (1705–1783), Tâhir Ağa Tekkesi’ndeki meşihatı, çok yönlü telif ve şerh faaliyeti ve Uşşâkîliğin Salâhiyye koluyla XVIII. yüzyıl tasavvuf hayatının merkez şahsiyetlerindendir.
Karaman — ilk Halvetî terbiyesi
Karaman · Türkiye · Çelebi Halife, Karaman’da Şeyh Abdullah yanında halvete girdi ve Alâeddin Halvetî ile görüştü. Kesin yapı bilinmediği için şehir merkezi işaretlenmiştir. Biyografideki yeri Çelebi Halife diye tanınan Mehmed Cemâl-i Halvetî (ö. 899/1493-94), Pîr Muhammed Erzincânî’nin halifesi; Amasya’dan İstanbul’a uzanan irşad faaliyeti, Koca Mustafa Paşa Âsitânesi ve Sünbül Sinân başta olmak üzere halifeleriyle Halvetiyye’nin Cemâliyye ana koluna adını veren pîrdir. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Karaman — ilk Halvetî terbiyesi” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.
Tokat — İbn Tâhir yanında halvet
Tokat · Türkiye · İbn Tâhir’in yanında ağır riyâzet ve halvet devresini Tokat’ta geçirdi. Kesin tekke yapısı bilinmemektedir. Biyografideki yeri Çelebi Halife diye tanınan Mehmed Cemâl-i Halvetî (ö. 899/1493-94), Pîr Muhammed Erzincânî’nin halifesi; Amasya’dan İstanbul’a uzanan irşad faaliyeti, Koca Mustafa Paşa Âsitânesi ve Sünbül Sinân başta olmak üzere halifeleriyle Halvetiyye’nin Cemâliyye ana koluna adını veren pîrdir. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Tokat — İbn Tâhir yanında halvet” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.
Erzincan — Pîr Muhammed’in irşad halkası
Erzincan · Türkiye · Pîr Muhammed Erzincânî’nin yanında tasavvuf eğitimini tamamladı ve Anadolu’da irşadla görevlendirildi. Biyografideki yeri Çelebi Halife diye tanınan Mehmed Cemâl-i Halvetî (ö. 899/1493-94), Pîr Muhammed Erzincânî’nin halifesi; Amasya’dan İstanbul’a uzanan irşad faaliyeti, Koca Mustafa Paşa Âsitânesi ve Sünbül Sinân başta olmak üzere halifeleriyle Halvetiyye’nin Cemâliyye ana koluna adını veren pîrdir. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Erzincan — Pîr Muhammed’in irşad halkası” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.
Amasya — Hoca Sultan irşad çevresi
Amasya · Türkiye · Çelebi Halife’nin II. Bayezid’in şehzadelik yıllarında faaliyet gösterdiği ve Hoca Sultan zâviyesiyle anıldığı şehir. Kesin yapı noktası yerine tarihî merkez gösterilmiştir. Yapıyla ilişkili kişi Çelebi Halife diye tanınan Mehmed Cemâl-i Halvetî (ö. 899/1493-94), Pîr Muhammed Erzincânî’nin halifesi; Amasya’dan İstanbul’a uzanan irşad faaliyeti, Koca Mustafa Paşa Âsitânesi ve Sünbül Sinân başta olmak üzere halifeleriyle Halvetiyye’nin Cemâliyye ana koluna adını veren pîrdir. Kayıt, Çelebi Halife Cemâl-i Halvetî’in hayat güzergâhındaki bu yapıyla ilişkisini izlemek üzere kişi dosyasına bağlanmıştır.
Koca Mustafa Paşa Âsitânesi — Cemâliyye merkezi
İstanbul · Türkiye · Çelebi Halife’nin İstanbul’daki irşad merkezi; daha sonra Sünbül Sinân’ın postuyla Sünbüliyye âsitânesi olarak devam etti. Yapıyla ilişkili kişi Çelebi Halife diye tanınan Mehmed Cemâl-i Halvetî (ö. 899/1493-94), Pîr Muhammed Erzincânî’nin halifesi; Amasya’dan İstanbul’a uzanan irşad faaliyeti, Koca Mustafa Paşa Âsitânesi ve Sünbül Sinân başta olmak üzere halifeleriyle Halvetiyye’nin Cemâliyye ana koluna adını veren pîrdir. Kayıt, Çelebi Halife Cemâl-i Halvetî’in hayat güzergâhındaki bu yapıyla ilişkisini izlemek üzere kişi dosyasına bağlanmıştır.
Halvetiyye'den Şâbâniyye'ye Silsile
Şirvan, Erzincan, İstanbul, Bolu ve Kastamonu arasında ilerleyen eğitim zinciri üzerine eserin bütün ilgili bölümlerinden hareketle hazırlanmış özgün editoryal inceleme.
Halvetiyye'nin Dört Ana Kolu
Rûşeniyye, Cemâliyye, Ahmediyye ve Şemsiyye. Tez ve çevrilen yazma metin karşılaştırılarak hazırlanmış editoryal inceleme.
XIX. Yüzyıl Anadolu Tasavvuf Haritası
On dokuzuncu yüzyıl Anadolu tasavvufunu yalnız tekke sayılarıyla değil; tarikat kolları, şehir ağları, göçler, cami ve hâne tekkeleri, Meclis-i Meşâyih, ulema, mûsiki ve gündelik hizmet kurumları üzerinden okuyan kapsamlı dönem dosyası.
Halvetiyye'nin Anadolu ve Osmanlı Yayılışı
Pîr İlyas'tan Yahyâ Şirvânî'nin halifelerine ve İstanbul tekke ağına. Reşat Öngören'in ders kitabı mevcut Halvetiyye monografileriyle karşılaştırılarak hazırlandı.
Halvetiyye'nin Dört Ana Kolu Nasıl Okunmalı?
Rûşeniyye, Cemâliyye, Ahmediyye ve Şemsiyye gövdeleri ile alt şubelerin tarihî mantığı TDV İslâm Ansiklopedisi maddeleri mevcut monografilerle karşılaştırılarak özgün biçimde hazırlanmıştır.
Tomâr-ı Turuk Nasıl Okunmalı?
Sâdık Vicdânî'nin büyük silsile projesini, Lütfiye Tezer'in karşılaştırmalı tenkidi eşliğinde; güvenilir omurga, tarihî tasnif ve ihtilaflı kol adı katmanlarına ayırır.
Halvetiyye Silsilesi ve Kollar Haritası
Halvetiyye'nin ortak erken silsilesi, Zâhidiyye kavşağı, dört ana kolu ve doğrulanmış alt şubeleri tek bir ayrıntılı ağda gösterilir.
Fecru'l-Esmâ ve Subhu'l-Müsemmâ
Harîrîzâde'nin Halvetî-Bekrî esmâ terbiyesini açıkladığı 1289/1872 tarihli risalenin yapısı, nüshaları ve kavram dünyası
Şâbân-ı Velî, Menâkıbnâme ve Şâbâniyye Hafızası
Şâbân-ı Velî’nin tarihî çevresini, Ömer Fuâdî’nin Menâkıb’ını ve Kastamonu merkezli Şâbâniyye hafızasını kaynak türlerini ayırarak ele alan dosya.
İstanbul Halvetiyyesi: Kollar, Tekkeler ve İntikaller
Yahyâ-yı Şirvânî'nin Anadolu halifelerinden İstanbul'daki büyük Halvetî merkezlerine uzanan kol, tekke, devlet ricali ve meşihat değişimi haritası.