tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
215 sonuç · toplam 215 · “Mescid” · 4/9
01Muhammed Fenâî Efendi
Muhammed Fenâî Efendi (ö. 1728), Ümmî Sinanzâde Hasan Efendi’nin halifesi; İstanbul’da Akbaba Mescidi çevresinde zikir halkası kuran Sinânî-Halvetî şeyhi ve ilâhi şairidir.
Muhammed Şükrü Efendi
Muhammed Şükrü Efendi (ö. 1729), Alaca Mescid imamlığı yapan; Hoca Alâeddin ve Memiş adlarıyla da anılan, mezar taşındaki Uşşâkî tâcıyla aidiyeti kaydedilen İstanbul şeyhidir.
Pîr Mehmed Özbek en-Nakşibendî
Pîr Mehmed Özbek (ö. 1077/1666-67), Buhara'dan Bursa'ya gelen; Kavaklı Mescid Muallimhânesi'nde ikamet ve irşad eden Nakşibendî şeyhidir.
Şerbetçi Mehmed Efendi
Şerbetçi Mehmed Efendi (ö. 1052/1642), Ramazan Mahfî'nin halifesi; Fenâyî Mahallesi'ndeki mescid-tekkeyi irşad merkezi hâline getiren ve Bursa Karaağaç Şeyhi Ya‘kūb'u yetiştiren Halvetî şeyhidir.
Şeyh Ahmed-i Zeynî
Şeyh Ahmed-i Zeynî, Abdüllatif-i Kudsî'nin halifeleri arasında anılan; İstanbul'da Âşık Paşa Mescidi'nde irşad eden ve 846/1442'de vefat eden Zeynî şeyhidir.
Şeyh Sâdık Rifâî Efendi
Şeyh Sâdık Rifâî Efendi, Şeyh Yâsîn eş-Şâmî’nin üç İstanbul halifesinden biri; Aksaray’daki Alaca Mescid civarında kurduğu dergâh büyük yangında ortadan kalkan Rifâî şeyhidir. 26 Ocak 1812’de vefat etmiştir.
Şeyh Yâkub Fânî Efendi
Şeyh Yâkub Fânî Efendi (ö. 13 Ağustos 1642), İstanbul’da yetişip Şerbetî Mehmed Efendi’den hilâfet aldıktan sonra Bursa’ya gönderilen; Karaağaç mescidini imamlık, kıraat, hitabet ve Halvetî-Ramazânî irşadın birleştiği bir zâviyeye dönüştüre…
Zâkir Ebû Bekir Efendi
Zâkir Ebû Bekir Efendi (ö. 1077 sonları/1667), Karaağaç Zâviyesi'nde Şeyh Ya‘kub'a intisap eden; Zaferanlık Mescidi'nde imamlık, zikir ve imar hizmetlerini birleştiren Halvetî şeyhidir.
Ashab-ı suffe
1. Medine'de Hz. Peygamber'in mescidinin sofasında Oturan ve tasavvufta süfilerin ilk temsilcileri kabul edilen fakir sahabeler. tbn Mesud, Bilâl Habeşi, Selman Fârisi, Ebu Hureyre, Ebu Zer suffa ehlindendir. Ashab-ı şekavet Cehennemlikler,…
Don
Giysi, kıyafet, tas. Bürünmek, donanmak. Menkıbelerde bazı erenlere atfedilen, kendini başka bir varlığın görünüşüyle gösterme kerameti; örn. güvercin donuna girmek. Dost i. ves. fars, وست) 3) Yar, sevgili, arkadaş, ahbap, muhabbet ve sevgi…
Ehli dil
Hudavend-i dil, Gönül ehli, arif, 2. Serden geçen sırra eren sâlik. Ehl-i dil, her istediğini rahat ve serbestce söyler, sözlerinden dolayı kınanmaz; fakat kendi derdini gizler. Bkz. Ashab-ı dil Edvar-ı vücut e — Zâhidâ mihrab-ı mescid ârif…
Meygede
Meyhane; harabat, dostların sohbet meclisi, tekke, 2. Kulun aşk ve şevkle Rabb'ine münâcat mahalli; kâmil mürşidin kalbi, 3. Lâhüti âlem. Mescidde riyâ-pişeler etsin ko riydyı Meyhâneye gel kim ne riyâ var ne mürâi Şeyhülislâm Yahya Zahid s…
ehil
CUI) [ 1) bk âl-i abâ ehl-i adi a. (Jjc Jıi “Mu'tezile” mensuplarınm “tevhid” sözü ile birlikt kendilerine nispet ettikler “ehlü’l-adl ve’t-tevhîd” te rimi. bk. mu'tezile ehl-i âhiret a. (o>i JaI) Ölü ler. ehl-i âlem a. ÇJL Jıl) B dünyalıla…
mu'cize
Peygamber lik iddiasında bulunan kimsele rin, bu yoldaki gücünü kanıtla mak için Allah’ın yaratıcı gücü sayesinde ortaya koyduğu ola ğanüstü hadise. Kur’ân- Kerîm’de “mu'cize” olarak de ğerlendirilebilecek pek çok olay zikredilmektedir. Söz…
şeyh-i imâret
İmareti idare eden, yoksul ve kimsesizleri kollayıp gözeten kimse. şeyh-i necdi a. ^ j^ mec. Şeytan. şeyh-i kebir a. (j^ ^i) t Mevlevîlik tarikatın Sadreddin Konevî için kul nılan terim. şeyhü’l-cebel a. (J^JI j^ Haşhaşîler olarak nitelen İ…
iyâzen billah
“Allah’a sığınırım.” anlamında bir söz, “el-iyâzü billah” biçiminde de kullanılır. ) izzet a. [Ar.] Hadis biliminde, tek bir isnatla rivayet edilmiş bulunan bir hadisin başka bir ^ hadisin isnadıyla daha rivayet - edilmesi yoluyla kuvvet ka…
harem (II)
harem (II) a. t^) [Ar.] “Girişi, herkese açık olmayan, korunmuş, saygın veya kutsal yer.” anlamında olan bu söz, Mekke ve Medine çevresindeki belirli bölgeler için kullanılan bir terim. Bu bölgelerin “harem” olarak adlandırılması, buralarm…
mescit, -di
mescit, -di a. [< Ar. sücûd] Sözlük anlamı, “Secde edilen yer. ” olan bu söz, Müslümanların bireysel veya toplu olarak ibadet ettikleri camiden küçük ibadet yeri. bk. câmi Kur’ân-ı Kerîm’de çokluk biçimiyle birlikte yirmi sekiz yerde geçen…
inber-nâme
ed. Tasavvufî edebiyatta mutasavv şairlerin “minber” (bk. bu mad de) in faziletini şiirleştiren eser ler için kullandıkları ortak ad. minnet a. [Ar.] Allah’a nis pet edilen bu söz, “O’nun evren deki bütün yaratıklara dönük lü tuf ve keremi,…
imâre
GjLt) [Ar.] Kâbe ile i Mescid-i Harâm’ı sürekli temiz tutma, mimarîsini orijinal biçimine göre koruma ve çevresinde huzuru sağlama görevi ve yetkisi.
imâmü'l-kıbleteyn
Hz. Peygamber’in “Bakara suresi” nin 144. ayeti uyarınca kıblesini “Mescidi Aksâ” (bk. bu madde)dan Kâbe’ye çevirmesi ve Medine’deki “mes-cid-i kıbleteyn” içinde öğle ve ikindi namazlarını kıldırmasmdan dolayı kendisine verilen bir başka un…
ifk hadisesi
ifk hadisesi a. Adını Kur’ân-ı Kerîm’de “Nâr suresi” nde geçen “ifk” sözünden alan bu terim, iftira, en kötü ve çirkin yalan anlamında kullanılmıştır. Bu yalan ve iftira, Hz. Âişe’ye “Mustalik Gazvesi” sırasmda atılmıştır. Savaş sonrasında…
tavâf
Uljl») [Ar.] fık. İslâmî iba detlerden “hac” (.bk. bu madde ın rükünleri arasmda yer alan ve Kâbe’nin sol tarafından “Hacerü’l-esved” (bk. bu mad de) hizasmdan başlayarak dönü len ve aynı notada tamamlanan dönüş işlemine “şavt” (bk. bu madd…
beyit -yti
1. “Ev, hane, menzil, konak, mesken” anlamında olan bu söz, “Aynı vezinde iki dizeden oluşan bir nazım birimi.” olarak İslâmî edebiyatta, özellikle de Divan Edebiyatı alanında kullanılan bir terim olarak yaygınlık kazanmıştır. 2. tas. Kalp,…