Ara
Menü

Şeyh Sâdık Rifâî Efendi

Şeyh Sâdık Rifâî Efendi, Şeyh Yâsîn eş-Şâmî’nin üç İstanbul halifesinden biri; Aksaray’daki Alaca Mescid civarında kurduğu dergâh büyük yangında ortadan kalkan Rifâî şeyhidir. 26 Ocak 1812’de vefat etmiştir.

Vefat
1812
Unvan
Alaca Mescid civarında Rifâî dergâhı kuran Şeyh Yâsîn halifesi

Şeyh Yâsîn’in halifesi

Şeyh Sâdık Efendi, Sefîne-i Evliyâ’da Şeyh Yâsîn eş-Şâmî’nin üç İstanbul halifesinden biri olarak kaydedilir. Aynı halkada Osman Himâyetî ile Hoca-zâde Muhammed Tâhir Efendi de yer alır. Kaynağın “makâm-ı cezbede kaldı” ifadesi, onun tasavvufî hâlini tarif eden gelenek içi bir değerlendirmedir; tarihî görev ve mekân kayıtlarından ayrı okunmalıdır.

Alaca Mescid civarındaki dergâh

Aksaray’da Alaca Mescid civarında bir Rifâî dergâhı kurdu. Bu kayıt, Şeyh Yâsîn’den aktarılan Rifâî irşadının XVIII. yüzyıl sonu ile XIX. yüzyıl başında İstanbul’un bu kesiminde müstakil bir mekâna kavuştuğunu gösterir.

Yangın ve devamın kesilmesi

Dergâh büyük İstanbul yangınlarından birinde yandı; kaynak türbenin de yangında ortadan kalktığını bildirir. Sâdık Efendi’nin halife yetiştirmediği kaydedildiğinden bu yerel irşad halkası yeni bir post zinciri halinde devam etmedi. Bu sebeple onu daha sonraki aynı adlı Rifâî şeyhlerine veya başka tekkelerin Sâdık Efendilerine bağlamak doğru değildir.

Vefatı

11 Muharrem 1227’de, milâdî takvimle 26 Ocak 1812’de vefat etti. Doğum yeri ve tarihi kaynakta bildirilmez.

Adaşlardan ayrımı

Bu dosya yalnız Şeyh Yâsîn eş-Şâmî’nin halifesi olup Alaca Mescid civarında dergâh kuran Sâdık Rifâî’ye aittir. Şehirdeki başka Rifâî postnişinleri, Âraste Tekkesi şeyhi ve Nakşibendî Sâdık Efendi kayıtları bu şahısla birleştirilmemiştir.

Ağ ve yol

Şeyh, halife, aile ve post ağı

ÖNCEKİ HALKAŞeyh Yâsin (Yesî) er-Rifâîİstanbul halifesi
Bu bağın kanıt fişi
İlişki kimliği
119
Yön
785 → 1087
Tür
Silsile
Hat / varyant
rifaiyye
Eser / belge
Risâle-i Rifâiyye, İstanbul ve Balkan silsile bölümü
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa
52-57
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama
Konum aktarılmış; özgün nüsha karşılaştırması bekliyor

Kaynakta aktarılan künye: Risâle-i Rifâiyye, İstanbul ve Balkan silsile bölümü, s. 52-57

İlişki / dönem açıklaması: İstanbul halifesi

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

HOCASI / ŞEYHİŞeyh Yâsîn eş-ŞâmîSâdık Efendi, Şeyh Yâsîn’in halifesidir.
Bu bağın kanıt fişi
İlişki kimliği
265
Yön
1085 → 1087
Tür
Hoca-talebe
Hat / varyant
rifaiyye
Eser / belge
Sefîne-i Evliyâ - Cilt 1
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama
Kaynak var; tekil konum doğrulanmadı

Kaynakta aktarılan künye: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 1

İlişki / dönem açıklaması: Sâdık Efendi, Şeyh Yâsîn’in halifesidir.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

TALEBESİ / HALİFESİŞeyh Seyyid Nûrî RifâîSeyyid Nûrî önce Şeyh Sâdık Efendi’ye intisap etti.
Bu bağın kanıt fişi
İlişki kimliği
266
Yön
1087 → 1088
Tür
Hoca-talebe
Hat / varyant
rifaiyye
Eser / belge
Sefîne-i Evliyâ - Cilt 1
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama
Kaynak var; tekil konum doğrulanmadı

Kaynakta aktarılan künye: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 1

İlişki / dönem açıklaması: Seyyid Nûrî önce Şeyh Sâdık Efendi’ye intisap etti.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

  1. [1]Sefîne-i Evliyâ - Cilt 1
  2. [2]Risâle-i Rifâiyye, İstanbul ve Balkan silsile bölümü, s. 52-57
Ortak kaynak kataloğunu aç →