tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
278 sonuç · toplam 278 · “Kitap” · 4/12
01Zebûr
Kur’ân’da Hz. Dâvûd’a verildiği bildirilen ilâhî kitap. Kelime “yazılı metin ve kitap” anlamıyla ilişkilidir. İslâmî kaynaklarda Zebûr, Hz. Dâvûd’un dua, hikmet ve münâcâtlarını içeren vahiy olarak anılır; bugünkü Mezmurlar kitabıyla ilişki…
Zevâid
Fazlalıklar ve artan şeyler. Tasavvuf dilinde gönüldeki nurların, yakînin ve gayba imanın artmasını ifade eder. İman ve yakîn güçlendikçe hâl, makam, irade ve davranışlardaki doğruluk ile ihlâsın da çoğalması beklenir. Hadis literatüründeki…
ehil
CUI) [ 1) bk âl-i abâ ehl-i adi a. (Jjc Jıi “Mu'tezile” mensuplarınm “tevhid” sözü ile birlikt kendilerine nispet ettikler “ehlü’l-adl ve’t-tevhîd” te rimi. bk. mu'tezile ehl-i âhiret a. (o>i JaI) Ölü ler. ehl-i âlem a. ÇJL Jıl) B dünyalıla…
edebiyat
Bir milletin, hbir coğrafyanm, bir dönemin, nbir sanat veya estetik ekolün yaük rattığı edebî ürünlerin bütünüine verilen ad. Batı dünyasmm v “literatür” veya “belles letres” i, terimlerinin karşılığı olarak 18. i, yüzyılın ikinci yarısında…
devâvînü’s-sitte
Hadis biliminde, Buhârî ve Müslim’in “el- Câmi'ü’s-Sahîh” adlı kitapları, Ebû Dâvud, Nesâ'î, Tirmizî ile İbn Mâce’nin “Sünen” adlı kitapları için kullanılan terim. Bunların hepsi altı eser etmektedir.
sahîhân
sahîhân a [Ar.] bk. sahîheyn ûf) da sahîheyn a (ji^^ [Ar.] (İki saer hih) Hadis biliminde, çok tarımur. mış iki hadis uzmanı ve derleyize cisi olan Buhârî (öl. 256 / 870) ile an Müslim (öl. 261 / 875) in aynı adı an taşıyan el-Câmi'u’s-sahî…
kitâbü’l-irsâl
Hadis biliminde, sağlıklı hadis öğrenme yöntemleri neticesinde oluşan kitap.
evhaş-Allah
“Allah acı göstermesin! Allah kaza belâ vermesin! ” anlamında bir iyi dilek sözü. levh-i mahfûz a. [< Ar levhü’l-mahfûz ] Kâi natta var olacak ve meydana ge lecek olayları, değişimleri veya yok oluşları düzenleyen İlâh takdirin kayıtlı bulu…
namazın şartları
namazın şartları a. Namaz ibadetini eda etmeden önce bir müminin sağlıklı bir ibadet için gerekli koşulları ya da durumları yerine getirmesi için kullanılan terim. Bu şartlar ikiye ayrılmaktadır. Birincisi, namazm dışındaki şartlar; İkincis…
şeyh-i imâret
İmareti idare eden, yoksul ve kimsesizleri kollayıp gözeten kimse. şeyh-i necdi a. ^ j^ mec. Şeytan. şeyh-i kebir a. (j^ ^i) t Mevlevîlik tarikatın Sadreddin Konevî için kul nılan terim. şeyhü’l-cebel a. (J^JI j^ Haşhaşîler olarak nitelen İ…
müvelledûn
müvelledûn ç. a. bk. muhdesûn müteverrî a. [Ar. ] fik. Şeri hükümlerine göre yasak, güna ve haram olan veya haram olm şüphesi bulunan şeylerden s kınan kimse. mütkın a. [Ar. ] Hadis bi minde, sağlam, dikkatli, güven lir ravi veya muhaddis a…
hak (II), -kkı
hak (II), -kkı a. [< Ar.hakk] Bir kitapta yanlış veya fazla yazılmış bir ibarenin bıçak ucuyla kazmarak silinmesi işlemi.
efrâd ve garâ’ib kitabı
efrâd ve garâ’ib kitabı a. Hadi biliminde sadece bir hocanın ri vayet ettiği bütün hadis kitapla n.
a'le’l-ahruf
Hai dis biliminde, derlenen hadisleri ilk harflerine göre alfabetik sıraya koyarak dizme ve bunları kitap hâline getirme işi.
sahâbiyye
Muhammedi görmüş, onunla görüşüp sohbet etmiş ol kadın. sâhâf a. [< Ar. sahhâf] lâm dünyasında kitap alış ver işlerini yürüten kimselere O manlI döneminde verilen ad terim. sahâfî a. bk. musahhaf sâhha a. [Ar.] (Şiddetli se bk. yevm-i kıyâm…
kâri'
Hadis biliminde, bir hocanın hadislerini veya hadis kitaplarını onun huzurunda okuyan öğrenci.
resmu’l-hadîs
(öjjJI ^ufi [Ar.] Hadis biliminin dayandığı temel ^fi ilkeler ve usul özellikleri. Uleresmu’s-sahîh a. ^->.»11 ^J [Ar.] arı Sahih hadisin dayandığı temel k’te ilkeler ve usul özellikleri. âmî resûl a. (J^J [Ar.] Peygamber mda karşılığı Arap…
evrâd
Allah’a ibadet ve bu yolla yaklaşmak için belli zamanlarda yapılması gereken dua ve zikirler. Kur’ân-ı Kerîm’de müminlerin değişik zamanlarda ve tarzda Allah’ı zikretmeleri ve teşbih duası yapmaları tavsiye edilmekle beraber bu terim farkh…
nüzûl (I)
nüzûl (I) a. Qj>) [Ar.] İlâhî kitapların, özellikle de Kur’ân-ı Kerîm’in Allah katmdan vahiy yoluyla indirilmesini ifade eden terim.
nevâdir
Çok ender kullanılan söz n varlıkları ve bunları derleyen sözlükler. fık. İmam Muhammed’e nispet edüen ve “Zâhirü’r-Rivâye” olarak tanman kitaplarda yer almayan mezhebe ilişkin görüşler. n nevâ'ib ç.a. [Ar.] fık. İslâm devletlerinde olağan…
akâ'id
Uü) [Ar.akîde’nin ç. b.] İslâm dininin temel ilkeleri, inanılması ve öğrenilmesi zarurî olan kaideler. Kur’ân-ı Kerîm’e göre (Enbiyâ suresi, 21 / 25) bütün peygamberlerin tebliğ ettiği akaidin temelini “tevhid” inancı oluşturmuştur. Yine Ku…
amentü
amentü a [< Ar. âmene fiilinin birinci teklik şahsı. ] (İnandım, iman getirdim) İslâm dininin ve imanın esaslarını özlüce ifade eden söz: “Âmentü billahi ve melâ'iketihi ve kütübihi ve rusulihi ve’lyevmi’l-âhiri ve bi’l-kaderi hayrihi ve şe…
e'imme
§ tam. e'imme-i erba'a ç. a. [< Dört büyük imam d. ve fıkıh bilgini: Ebu Hanife, vıf Ahmed b. İdris eş-Şafl’î, Malik bu b. Enes ve Ahmed b. Hambel. ni e'imme-i hamse ç. a. Hadis biliminde çok tanmmış beş hadis mecmuasınm yazarları, Buhârî (…
assahu’l-kütüb
Hadis kitaplarmm en güvenilir olanı. Bununla Buhârî’nin Câmi'u’s-sahîh. adlı kitabı kastedilmiştir.