tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
107 sonuç · toplam 107 · “İrhas” · 4/5
01Rezâlet
Rezillik, kötü ahlâk, fazîletin zıddı. Huy, iyi veya kötü iş yapmağa sebeb olur. Yâhut da, iyi ve kötü olmayan şeye sebeb olur. Birincisine fazîlet veya iyi ahlâk denir. Cömertlik, şecâat yâni yiğitlik, yumuşaklık böyledir. İkincisine rezâl…
Mücâhid
Allah yolunda din düşmanları ile çarpışan, cihâd eden. Benim yolumda mücâhid kimse, benim uhdemdedir (zimmetimdedir). Rûhunu kabzedersem onu Cennet'e vâris ederim. Memleketine döndürürsem sevâb veya ganâimle (harpte alınan mallarla) döndürü…
Müctehid Fil-Mes'ele
Mezheb reîsinin (imâmının) bildirmediği mes'eleler için mezhebin usûl ve kâidelerine göre hüküm çıkaran İslâm âlimi. Müctehid fil-mes'elenin, çıkan mes'elelere âit çıkardığı hükümlerin, mezheb reisinin koyduğu esaslara uygun olması şarttır.…
Nasûhî Tekkesi
İstanbul · Türkiye · Üsküdar Doğancılar’da Tunusbağı caddesi üzerinde yer alan, Halvetiyye’den Şâbâniyye’ye bağlı Nasûhiyye kolunun âsitânesi ve pîr makamıdır. Kaynaklarda Hazret-i Nasûhî Efendi, Nasûhî Mehmed Efendi, Şeyh Nasûhî Efendi gib…
Basra
Basra · Irak · Basralı zâhid olarak anılır; Hasan-ı Basrî'nin meclisine burada katılıp tövbe etti ve gündüzleri ondan ilim tahsil etti. İlişkili kişi dosyası Habîb el-Acemî : Habîb el-Acemî (ö. 130/747-48 [?]), Hasan-ı Basrî çevresinde yeti…
Molla Yegân Medresesi
Bursa · Türkiye · 935 (1528) yılında ilim tahsilini tamamladıktan sonra ilk müderrislik görevini burada aldı. Kaynak medresenin Bursa'da bulunduğunu söyler, semtini belirtmez; koordinat şehir düzeyindedir. İlişkili kişi dosyası Bostan Musta…
Molla Arab Medresesi
Tire · Türkiye · 944 (1537) yılında pâdişah fermanıyla doğum yeri Tire'deki Molla Arab Medresesi müderrisliğine getirildi. Bu tayin, merkezdeki görevler yerine memleketine dönüşünü belgeleyen kayıttır. İlişkili kişi dosyası Bostan Mustafa E…
Ecmîr
Ajmer · Hindistan · Çiştiyye'nin merkezi ve mürşidi Muînüddin Çiştî'nin yerleştiği şehir; hastalığını duyup ziyarete gitmiş, dönüşünden yirmi gün sonra şeyhi vefat etmiştir. İlişkili kişi dosyası Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî : Kutbüddin Bahtiyâr…
Sahn-ı Semân medreseleri
İstanbul · Türkiye · 949 (1542) yılında İstanbul'da Sahn-ı semân medreselerinden birinde görevlendirildi. Kaynak hangi medrese olduğunu belirtmez; koordinat Fâtih Külliyesi çevresi için şehir düzeyinde verilmiştir. İlişkili kişi dosyası Bos…
Mekke
Mekke · Suudi Arabistan · 822/1419 haccını eda ettiği şehir; hastalandığı için vedâ tavafını sedye üzerinde taşınarak yapabilmiştir. İlişkili kişi dosyası Muhammed Pârsâ : Bahâeddin Nakşibend'in halifesi Muhammed Pârsâ, şeyhinin sohbetlerin…
Sirhind
Sirhind · Hindistan · Tanınmaya başlayınca Lahor'u bırakıp gittiği şehir; hastalanınca müridi Ni'metullah Sirhindî'ye hilâfet verip dönmüştür. İmâm-ı Rabbânî'nin de merkezidir. İlişkili kişi dosyası Miyân Mîr : Miyân Mîr (ö. 1045/1635), Lah…
Kahire (Ezher)
Kahire · Mısır · Hasan b. Muhammed el-Attâr ve Ali b. Muhammed el-Mîlî'nin meclislerine katıldığı, Kavalalı Mehmed Ali Paşa'ya bağlı Ezher ulemâsı ile sert tartışmalara girdiği şehir; tütün yasağı görüşü sebebiyle burada ithamlara uğramıştı…
Vâsıt
Vâsıt · Irak · Haccâc'ın Irak valiliği sırasında kurduğu ve idare merkezi yaptığı şehir; Hasan-ı Basrî'nin ağır dille kınadığı yönetimin üssüdür. Harabelerinin konumu yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Hasan-ı Basrî : Hasan-ı Basrî (21/642–…
Yenikapı Mevlevîhânesi
İstanbul · Türkiye · Bâb-ı Cedîd’de kuruluş Yenikapı Mevlevîhânesi, yeniçeri kâtibi Malkoç Mehmed Efendi tarafından 1006/1597’de Mevlânâkapı dışındaki bahçesinde kuruldu. İlk yapı semâhâne, mescid ve on sekiz dedegân hücresinden oluşan müte…
Gülşenî Veli Dede Dergâhı
Edirne · Türkiye · Ahmed Vefâ’nın post merkezi Gülşenî Veli Dede Dergâhı, Hasan Sezâî ailesinin Edirne’deki irşad hafızasının devam merkezlerinden biridir. Hasan Sezâî’nin torunu ve Ahmed Müsellem’in oğlu Şeyh Ahmed Vefâ Efendi, babasının v…
Melfûzât: Çiştî Sohbetlerinin Yazılı Hafızası
Fevâidü'l-fuâd Emîr Hasan Dihlevî, Nizâmeddin Evliyâ'nın farklı tarihlerdeki sohbetlerini düzenleyerek gündelik irşad dilini korudu. Kaynak değeri Melfûzât şeyhin düşüncesi kadar hankahın ziyaretçilerini, sorularını, yemek, ibadet ve şehir…
Sayfalar 296–301
Muzaffer Ozak Külliyatı · başının üstünde taşıyorsun. Allaha secde etmeyen vücut senin düşmanındır. Hayır, hasenat etmeyen el düşmanındır. Hayra gitmeyen ayak düşmanındır. Bunları kes at, düşmanına hizmet e
Sayfalar 565–571
Muzaffer Ozak Külliyatı · dir. Has kullarının intikamlarını, zâlimlerden pek acı bir şekilde alır. Hikmeti, merhameti, lûtuf ve keremi gereği olarak imhal eder, mühlet verir ama aslâ ihmal etmez. Dilediğini
Hasan-ı Adlî Efendi
Hasan-ı Adlî Efendi (ö. 1617), İştipli bir âlim ve Halvetî-Sünbülî şeyhi; Balat, Yanya ve Manastır’daki hizmetlerinden sonra Kocamustafapaşa Âsitânesi’nde postnişinlik yapmış şair ve müelliftir.
Hasîrîzâde Şeyh Hasan Rızâ Efendi
Hasan Rızâ Efendi (1813–1886), babası Süleyman Sıdkî’nin ardından kardeşi Ahmed Muhtâr’la birlikte Sütlüce postuna geçen; daha sonra Üsküdar’da inzivayı tercih eden Sa‘dî şeyhidir.
Mevlevî Şeyhi Hasîb Seyyid Mehmed Efendi
Hasîb Seyyid Mehmed Efendi (ö. 1709-10), İstanbul'dan Kahire'ye giderek Siyâhî Mustafa Efendi'den Mevlevî terbiyesi alan; İznik'te zâviye şeyhliği yapan ve Hasîb mahlasıyla divan tertip eden Mevlevî şairidir.
Şeyh Mustafa Hâşim Efendi (Hâşim Baba)
Hâşim Baba (ö. 1783), babası Yûsuf Nizâmeddin'in ardından Üsküdar Bandırmalı Tekkesi postuna geçen; Celvetî, Bektaşî ve melâmet neşvelerinin kesişiminde eser veren sûfî ve şairdir.
Yahyâzade
İstanbul · Türkiye · Kuruluş ve ilk dönem Eyüp Sultan Camii yakınındaki Yahyâzâde Tekkesi XVI. yüzyıl kökenlidir. TDV İslâm Ansiklopedisi yapının önce Halvetiyye'ye, daha sonra Rifâiyye'ye geçtiğini belirtir. Dönem adları Kaynaklarda Yahyâz…
SEMAÎ REDDEDENLER
Avârifü’l-Maârif · 23. bölüm · Önceki bölümde, semâ’ın sahih olan şeklini ve sıdk ehli için lâyık olan kısmını açıkladık. Artık (zaman ve niyetler değişti ve) semâ yoluyla fitneler çoğaldı. Ondaki sâfiyet (ve ra