Şeyh Mustafa Hâşim Efendi

Hayatı ve irşad çevresi

ŞEYH MUSTAFA HAŞİM EFENDİ

(HAŞİM BABA) Bandırmalıdır. Üsküdar'da, lnadiye'de Tavftşi Hasan Ağa Cami'-i şerifinde ir şad-ı ibad i le meşgul oldular. Pederleri meşayıh-ı kiram-ı Celvetiyye'den Nizamed din Efendi hazretleri olup, "nur-ı fazlu'llah" ( .JJ \ J..;ü Jf) ( 1 1 66/1 753 )51 pederlerinin tarlh-i irrihalidir. Hz. Haşim, pederlerinin yerine şeyh olmuş idi. Mukaddemleri ala-rivayetin Bek taşi olmuş; sonra melametle neş'e-dar olup, bi'l-ahare pederinin mesleğini ta'kib ey- 51. Bu ibarenin hesaplanmasından 1 232 çıkmaktadır. 1 1 66 tarihinin üzerine müellif tarafından "Peder lerinin" kelimesi yazılmıştır.

Bunun, Haşim Efendi'nin babasının ölüm tarihi olduğu anlaşılıyor. ( H ) Aziz Mahmud-ı Hüdayi 1 03 !emiştir. Türbe-i şerifeleri vardır. Hz. Nasuhi-zade Alaeddin Efendi mahdumu Fazlul lah Efendi, Haşim Efendi'nin halifesi Şeyh Ömer, bidayeten mesleğini bilmediklerin den, ihtirazen "İlhad kokusu vardır." diye bu civardan bile geçmeyi şeamet addettikle rini Asitane-i Nasuhi şeyhi Kerameddin Efendi nakleylemişlerdir. "Haşim Baba" diye şöhreti o zamandaki mesleğinden kalmış bir namdır. Der gah, "Bandırmalı Tekkesi" diye şöhret-girdir.

1 1 45/( 1 73 2 ) 'de Hekimoğlu Ali Paşa, l 1 69/( 1 756 )'da Şehla Ahmed Paşa ve bir müddet sonra Abdullah Paşa ta'mlr et mişlerdi. 1 1 97/( 1 783 ) tarihinde rıhlet eylediler. Üsküdar'da, lnadiye Mahallesi'nde peder ve mürşid-i alileri Yusuf Nizamedd!n Efendi'nin inşa-kerdesi, Bandırmalı Tekkesi al tındaki türbede medfündur. Elyevm ma'mfüdur. Varidat-ı ilahiyyeye malik olmuş ecille-i rical-i Celvctiyye'den olup Varidat-ı Menslire namıyla bir"eseri ve Anka-i Mağrib namıyla ilm-i cifre dair bir tc'lifi ve bir de Divan'ı vardır. Varidat'ıyla Divan'ını gördüm. Eserleri gayr-i matbu'dur.

Silsile-i tarikatları ber-vech-i atldir: eş-Şeyh Mustafa Haşim Efendi, eş-Şeyh Yusuf Nizanıeddin ( Plr-i san!) , Şeyh Ha mid-i Moravl, eş-Şeyh Veliyyüddin-i Tophanevl, eş-Şeyh Muhammed el-Fena! eş-şe hir. bi-Ehl-i Cennet Efendi, arif-i bi'llah musıl-ı ila'llah gavsü'l-vasılln senedü'l-kami lin menba'-ı esrarı'l-haklka ve müctehid-i etvarı't-tarlka es-seyyidü'l-mes'ud ve'l-fii dılü'l-mahmud Hz. Hüdayl eş-şehir bi-Azlz Mahmud Efendi.

( Kaddesena'lliihu teala bi esrô.rihl ve esrô.rihim) Varidat-ı Mensure 'sinden: "İnsan meratib-i erbaa ile ıslah-ı hal eylemedikçe; ıslah-ı şeriat ile nefs, ıslah-ı tari kat ile tabiat, ıslah-ı ma'rifet ile ruh, ıslah-ı hakikat ile sır ıslah olur. Ol zaman en füs ü afakı cami' ve muhit, nüsha- i kübra enmlızec-i avalim, mir'at-ı Hak, halife-i ila hi, adem-i ma'na, insan-ı kamil olur. tıla hane ber-duş sahra-yı heyhatta insan yok ve insana layık et' ıme ve elbise ile mülebbes olup, hilaf- ı cins vahşi canavarlar gör- ' ,, ,.. . .. ., dükçe, ().JI .:r-1)5Z.

Heman bu temsil ve teşbih ile mümessile ve müşebbih olmadan bu alemde adem-i ma'na, insan-ı kamile muti' ve munkad olup, ahlak-ı hamide-i ademiyye tahsiline sa'y eylemek gerektir. ( .:ı j ,ı 1...5' .:ı J.r-J. J .:ı 1...5' .:ı j ,1 ) 5 1 zu hlır-ı sırrında evsaf ve atvar-ı insaniyyet üzere haşr ve havf-ı ş iddet-i berzah-ı "tam metü'l-kübra"dan e min ve şefaat-ı uzmaya mazhar olalar." 52. "Kaç.acak yer neresi ?" 75. Kıyame sCiresi, 10. (H) 53.

"Yaşad ığınız gibi ölürsünüz; öldüğünüz gibi haşr olunursunuz." ( H ) 1 04 Sefine- i Evliya Divan'ından: Şem' -i aşkın zô.hidii perııanesidir gönlümüz Mürg-i lô.hUı-ı semender la.nesidir gönlümüz Nur-ı "nui·zağa'l-basar"dır feyz·i Hakk'ın diiyesi54 Tıfl-ı ser-diim·ı tecelli hiinesidir gönlümüz İtdirir tecdld-i ilba.s tıfl·ı rUlıa dilimli Bir nefesde bin tecelli hiinesidir gönlümüz Bir şerare ana nisbet şu'le·i şems ü kamer Daima envar·ı hüsnün hiinesidir gönlümüz Arş u kürs cennet cehennem ctımleten bir zerresi Halık-ı arz.

u semanın hiinesidir gönlümüz Sureti ham-kcise-i Hak' dır kelanu arifin Bezm-i aşkın Haydar'ımn hiinesidir gönlümüz Bahr-ı tevhld·i hüviyyetdir anın bir katresi Bahr-ı zatın Hcişimci dür-diinesidir gönlümüz A.11-1 vô.hidde bütün eşyaya sırr- ı feyz ider Sikke - i şems ü kamer darb-hiinesidir gönlümüz * * * Ben mukim-i Beyt·i Hakk'ım sırr-ı kutb-ı alemim Beyt·i ma'mur-suretimdir mazhar·ı tô.m ademim Bir gıdii- yı tünd-i mevcUd bezm·i vuslatda bana Ben gıdii- yı mürg·i aşkım sırr-ı aşka mahremim * * * Şarab-ı nab-ı vahdetden içüp hayran olan gelsün Hakikat cennet·i kudse bu gün rıdvan olan gelsün Bi-hamdi'llô.h hakikatla fena buldu fena bezmi Beka bezminde sohbetle hemin sekran olan gelsün 54.

(j.1 l.'J '.,:...J ı t_ıj lo) "Muhammed'in gözü ne kaydı ne de sınırı aştı. " 53. Necm suresi, 1 7.(H)