tarikat.org
Ara ⌕TR
Ara
Menü

ŞAHSİYET DOSYASI

Mevlevî Şeyhi Hasîb Seyyid Mehmed Efendi

Hasîb Seyyid Mehmed Efendi (ö. 1709-10), İstanbul'dan Kahire'ye giderek Siyâhî Mustafa Efendi'den Mevlevî terbiyesi alan; İznik'te zâviye şeyhliği yapan ve Hasîb mahlasıyla divan tertip eden Mevlevî şairidir.

Vefat
1710
Unvan
İznik Mevlevî zâviyesi şeyhi ve divan sahibi şair

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

İstanbul'dan Kahire'ye

Seyyid Mehmed Hasîb İstanbul'da doğdu ve ilim tahsil etti. Daha sonra resmî meslek yolunu bırakarak Kahire'ye gitti.

Siyâhî Mustafa Efendi'ye intisabı

Kahire Mevlevî Âsitânesi postnişini Siyâhî Mustafa Efendi'ye intisap etti ve Mevlevî tarikat âdâbını tamamladı. Kaynağın “külâh-ı peşmîn giydi” ifadesi, Mevlevî kimliğinin görünür işaretini anlatır.

İznik zâviyesi

Anadolu'da İznik kasabasındaki bir Mevlevî zâviyesinde şeyhlik yaptı. 1121/1709-10 yılında İznik'te vefat etti ve burada defnedildi. Kaynak zâviyenin özel adını vermediğinden yeni bir mekân kaydı uydurulmamıştır.

Divanı ve şiiri

Hasîb mahlasıyla tertip edilmiş bir divanı vardı. Vekāyi‘u’l-Fuzalâ onun Arapça ve Farsça metinleri anlayabildiğini, şiirde maharetli ve hoşsohbet olduğunu kaydeder; ayrıca iki şiir parçası verir.

Adaşlık sınırı

Bu kişi, Sefîne'de Muhammed Ağa Zâviyesi şeyhi ve Süleymaniye vaizi olarak geçen, 1184/1770'te ölen Seyyid Muhammed Hasîb Efendi değildir. Kahire'deki Siyâhî Mustafa intisabı, İznik görevi ve 1121 vefatı kimliği ayıran ölçütlerdir.

Galata Mevlevîhânesi — XVIII. yüzyıl ön cephe gravürü
BAĞLI YOLUN MADDÎ HAFIZASIGalata Mevlevîhânesi — XVIII. yüzyıl ön cephe gravürü

Galata Mevlevîhânesi’nin XVIII. yüzyıldaki ön cephesini gösteren tarihî gravür. Mimari ayrıntılar, üretildiği dönemin görsel tanıklığı olarak değerlendirilmelidir.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

KİŞİLER AĞIBağlantılarını açHoca, talebe ve tarihî etki ağıAğda gör →

ESER / METİN

Eserleri ve metinleri

Yazılı miras, şiirler ve bağlı metinler

2 kayıt

İlk 2 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Hasîb Divanı

Kaynak, Hasîb mahlasıyla müretteb bir divanı bulunduğunu açıkça bildirir.

Metni gösterMetni daralt

Divanın nüshası ve tam şiir sayısı bu kaynakta verilmez; eser kaydı buna göre sınırlandırılmıştır.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 3, s. 2715-2721.
MENKIBE · GELENEK İÇİ

İder ağyârı manzûr-ı mürüvvet yâr bahtımdır

Kaynakta Hasîb'in üç beyitlik bir şiiri yer alır.

Metni gösterMetni daralt

İder ağyârı manzûr-ı mürüvvet yâr, bahtımdır
Beni mest-i helâke gamzeler der-kâr, bahtımdır

O bir necm-i siyehdir burc-ı ateşten tulû etmiş
Ruhunda ol müdevver hâl-i amber-bâr, bahtımdır

N'ola meftûn olursam ol meh-i tâbân-ı bed-mihre
Benim hercâî sevmek ey Hasîb-i zâr, bahtımdır

Bu anlatı gelenek hafızasına aittir; doğrulanabilir tarihî olayla aynı kesinlikte sunulmaz. Kaynak: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 3, s. 2715-2721.