tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
271 sonuç · toplam 271 · “haber” · 3/12
01Zahir-i mümkinat
yal) 1, Mümkün varılıkların dış yüzü. 2. tas. Hakk'ın, mümkünlerin a'yân ve sıfatlarının suretinde tecelli etmesi. Buna izafi vücut, zahir-i vücut ve ilâhî vücut ismi de verilir (KI; cr). Zahit i, s. ar. (زا هد) ¢. Zühhat Dünyaya rağbet etm…
çifte salâ
çifte salâ a. Namaz vakitlerinin bildirilmesi veya bir ölüm haberinin duyurulması için minarelerden iki veya daha fazla kişi tarafindan okunan sala. n çile a. [< f.çille < çihl] tas.. Ruh temizliğine erişmek için zevk ve sefadan el çekerek…
ikâf
ikâf a [Ar.] Hadis biliminde, bir haberin bir sahabiye ait ola duğunu söyleme veya bir hadie sin senedini bir sahabeye ulaştırıp orada bırakma durumu veya işi. a m ikâmet a. [Ar.] İslâmî ibadeta lerin en önemlilerinden olan ı namazm farzı k…
hafi (I)
hafi (I) a. Ç^k) [Ar.] Sözlük anlamı “İkram eden, derinlemesine bilen.” olan bu söz, “Son derece iyilik sahibi, lütufkâr, her şeyi iyi bilen.” tanımıyla Kur’ân-ı Kerîm’de iki yerde geçmektedir. Birincisi, “Meryem suresi” nde olup “lütufkâr”…
müstefîz
Hadis biliminde, “haber-i vâhid” (bk. bu madde) in en üst aşaması için kullanılan terim.
ilelü’l-hadîs
Hadis biliminde, sağlam ve sağlıklı haberin doğruluğunu zedeleyici nitelikteki gizli ya da bilinmeyen sebepleri inceleyen bilim dahnın ortak adı.
mütevâtir sünnet
mütevâtir sünnet a. Hz. Peygamber’den yalan üzerine birleşmeleri asla mümkün olmayan bir sahab grubunun rivayet ettiği, daha sonra bu gruptan “tâbiûn” (bk. bu madde) ve “etbâu’ttâbiîn” (bk. bu madde) devirlerinde aynı grubun rivayet ettiği…
cenâze salâsı
cenâze salâsı a. Ölüm haberinin duyurulması amacıyla minarelerden “salâtü selâm” (. Hz. Peygambere övgü) ın belli bir beste dahilinde okunması. Bu salâ bir anlamda ölüm ilânı niteliğinde olduğu için, salâ okunduktan sonra cenaze hakkında bi…
Bahâ'îlik
Ortaya koydukları görüşleri bakımından İslâmî değerleri esas almakla birlikte İslâm dairesinden uzaklaşmış bir mezhep. Önceleri İran’da “Babîlik” ile başlayan ve “Gelmesi beklenen ve yakın olan ve de Allah’ın ortaya çıkaracağı önemli bir ki…
yalan
Bir konuda gerçeğe aykırı haber veya bügi vermek, söylenen söz gerçeğe uymamak anlamında terim; doğru ve gerçek karşıtı. İslâm inancma göre yalan, büyük günahlar arasmda zikredümiş ve yasaklanmıştır. Yüce Allah, Kur’ân-ı Kerîm’de “Hac sures…
inbisât
Tasavvu inancma göre sûfînin ruhen rahatlaması, manevî huzur bulması ve bir tür vecd ve cezbe hâline ulaşması durumu. İncil a. [Ar. ] Hz. İsa’ya gönderilen ve Hristiyan dünyasının inandığı üâhî kitabm Kur’ân-ı Kerîm’de geçen adı. Bu sözün k…
hüdhüd
Çavuşkuşu, ibibik; Kur’ân-ı Kerîm’de “Nemi suresi, 27”nin 20-24. ayetlerinde adı geçen ve Süleyman kıssası çerçevesinde Süleyman Peygamber ile Seba Melikesi Belkıs arasında haber getirip götüren kuş. Ayrıca bu terim, İslâmî edebiyatın öneml…
cefr
Değişik yöntemlerle gelecekte vuku bulacak olaylan inceleyen bilim ve bu bilimle ilgili eser. Kur’ân-ı Kerîm’de gayb bilgisinin ulûhiyet vasıflarmdan olduğu, insanlarm bilgi edinme vasıflarmm dışında kaldığı, bununla beraber Allah’ın bazı p…
mektup, -bu
mektup, -bu a. U^) [< Ar. ketb] “Yazılan şey. ” anlamındaki bu söz, eski dönemlerden beri insanlarm birbirleriyle haberleşme vasıtası olarak başvurduğu yazı türü olarak terim niteliği kazanmıştır. Arap edebiyatında bu yazı türü için “risale…
eseriyye
İslâmiyet’in ilk dönemlerinden başlayarak nakledilip gelen haber ve ekollere bağlı kalan kimseler.
ezib
Bir konuda gerçeğe aykırı haber veya bilgi vermek, söz gerçeğe uymamak anlamında terim; sıdk karşıtı. kıble Bu söz türevleriyle birlikte F Kur’ân-ı Kerîm’de 280 ayette geçmektedir (M. F. Abdülbâkî, el- kıbl Mu'cem, “kzb” maddesi). Aynı + sı…
avâs ilmi
avâs ilmi a. Evrende nesnelerle harf, kelime ve duaların gizli özelliklerini dikkate alarak gaybdan haber verdiği ya da varlıklar üzerinde etkili olduğuna inanılan bir bilim dalı.
takriri sünnet
takriri sünnet a. Hz. Peygamber’in Müslümanların söylediği bir söz veya yaptığı bir davranıştan haberdar olduğu hâlde bu konulara karşı çıkmaması durumu için kullanılan terim. Bu sünnet, aynı zamanda bu eylemlerin tasvip edildiği anlamına g…
Kehânet
Geleceğe veya duyularla bilinmeyen gizli hususlara dair haber verdiğini ileri sürme. Kelâm ve dinler tarihi literatüründe kâhinlik uygulamalarını ifade eder. İslâm inancında gaybın mutlak bilgisi Allah’a aittir. Bu sebeple kehânet iddiaları…
âmin
Okunan dua ve sonunda “kabul buyur” anlammmda onun kabulü için söylena nen söz. Kitâb-ı Mukaddes’te Alde pek çok yerde “amen” şeka, linde geçen bu söz, Arapçaya el Sami dillerinden geçmiştir. Arap m. ) müfessirlerince “esmâ'ü’lbu hüsnâ” (Al…
esmâ
GL-I) [Ar. ism’in ç. b.] “İsimler" anlamındaki bu söz, başka kelime ve terkiplerle birleşerek yeni terimler oluşturur. § tam. esmâ-i hüsnâ a. Ç^ı^ o Uçul) bk. esmâ'ü’l-hüsnâ esmâ-i İlâhiyye a. (^11 fLJ) bk. esmâ-i hüsnâ esmâ-i nebi a. (^. U…
hukûku’l-ibâd
GUI j^.) Günümüzde, “Temel insan hakları.” kavramı karşılığında kullanılmış olan terim. Bu konuya giren haklarm başlıcalarmı şöyle sıralayabiliriz: Yaşama hakkı, kanun önünde eşitlik ve savunma hakkı, vatandaşlık hakkı, mülk edinme hakkı, ç…
bâb
Kapı, medhal. 2. Dergâh, başvurulacak büyük kapı. 3. Bir kitabın bölümleri: Bâb-ı evvel, bâb-ı sânı. 4. gr. Fiillerin kök biçimi: sülâsi bâb, rübâî bâb. 5. din. Mezheplerde dinîhiyerarşik makam veya unvan. Özellikle Şiâ geleneğinde imamm en…
idhâl
Hadis bilimi de, bir hadis bilgininin bir kit bma onun haberi olmadan usu süz olarak birtakım hadisler ye leştirme veya sokuşturma işl mi