tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
573 sonuç · toplam 573 · “Terbiye” · 3/24
01Dizdâr-zâde Mehmed Efendi
Tırhalalı Dizdâr-zâde Mehmed Efendi (ö. Ağustos 1599), müderrislikten Nakşibendî terbiyeye yönelen, Edirne Selimiye Camii’nde vaizlik, tefsir ve hadis öğretimi yapan Osmanlı âlim ve şeyhidir.
Ebû Abdullah Muhammed ed-Dekkāk es-Sicilmâsî
Ebû Abdullah Muhammed ed-Dekkāk es-Sicilmâsî, XII. yüzyılda Sicilmâse ile Fas arasında yaşayan, Murâbıt baskısını gören ve Ebû Medyen’in hırka ile ilk tasavvuf terbiyesinde yer alan Mağrib sûfîsidir.
Ebû Bekir el-Kefevî
Takıyyüddin Ebû Bekir el-Kefevî (ö. 970/1562-63), Kefe’de yetişip Kahire’de Kādirî terbiyesini tamamlayan, Abdî Çelebi Zâviyesi’ni kurarak Karadeniz’in kuzeyinde irşad faaliyeti yürüten sûfî şeyhidir.
Ebû Bekir eş-Şiblî
Ebû Bekir eş-Şiblî (247-334/861-946), Abbâsî devlet görevlerini bırakarak Hayr en-Nessâc ve Cüneyd’in terbiyesine giren; mârifet, tevhid, aşk ve şathiyeleriyle Bağdat tasavvufunun kavramsal gelişimine yön veren sûfîdir.
Ebû Necîb Ziyâüddin Abdülkāhir es-Sühreverdî
Ebû Necîb es-Sühreverdî (490–563/1097–1168), Şâfiî fıkhını ribât terbiyesiyle birleştiren; Âdâbü’l-mürîdîn, Bağdat’taki Dicle ribâtı ve yeğeni Ebû Hafs Ömer üzerinden Sühreverdiyye’nin kurumsal temelini atan âlim–mürşiddir.
Ebü’l-Gays Saîd b. Süleyman b. Cemîl
Ebü’l-Gays Saîd b. Süleyman b. Cemîl (ö. 651/1253), Yemen tabakat kaynaklarında ilk terbiyesini Zebîd’de Ali b. Abdülmelik b. Eflah’tan alan, Ali b. Ömer el-Ehdel’in yanında kemale erdiği aktarılan ve Gaysiyye nispetine adını veren sûfîdir.
Ebü’l-Hasan el-Harakānî
Ebü’l-Hasan Ali b. Ahmed el-Harakānî (352/963-425/1033), Bistâm yakınındaki Harakan’da yaşayan; Bâyezîd-i Bistâmî’ye mânevî nispeti, Ebü’l-Abbas el-Kassâb’dan terbiyesi, halka hizmet ve merhamet merkezli sözleriyle Horasan tasavvufunun etki…
Ebü’l-Hasan eş-Şâzelî
Ebü’l-Hasen Nûreddin Ali eş-Şâzelî (593/1197–656/1258), Abdüsselâm b. Meşîş’in terbiyesinde yetişip Tunus ve İskenderiye’de irşad halkaları kuran, Şâzeliyye’nin kurucu pîridir.
Edirneli Câhidî Ahmed Efendi
Edirneli Câhidî Ahmed Efendi (ö. 1070/1659-60), Gelibolulu Ömer Karîbî’nin halifesi olarak Kilitbahir’de irşad merkezi kuran, Câhidiyye’ye adını veren ve şiir ile nasihat metinlerinde Uşşâkî terbiyesini işleyen mutasavvıf şairdir.
Edirneli Müsellim İbrâhim Efendi
Edirneli Müsellim İbrâhim Efendi (ö. Şâban 1138/1726), Müslim Efendi’nin terbiyesinde yetiştiği için bu adla tanınan ve Arpaemini Mehmed Medresesi’nden Eski Cami Medresesi’ne uzanan on üç Edirne medresesinde görev yapan Osmanlı âlimidir.
Eğirdirli Burhâneddin Efendi
Eğirdirli Burhâneddin Efendi (ö. Safer 970/Ekim-Kasım 1562), Tosyalı Nasuh Efendi’nin terbiyesinde yetişip ailesinin Eğirdir’deki Zeyniyye zâviyesine postnişin olan; tefsir, hadis, vaaz ve zikir meclislerini birlikte yürüten şeyhtir.
Erdebîlîzâde Mehmed Çelebi
Erdebîlîzâde Mehmed Çelebi (ö. Muharrem 974/1566), Karasili Hasan ve Arabzâde Abdülbâki çevresinde ilim tahsil eden, Merkez Efendi’nin yanında Halvetî terbiyesini tamamlayan ve babasının Küçük Ayasofya zâviyesinde postnişinlik yapan vaiz ve…
Ermenekli Karabaş Şeyh Mehmed el-Halvetî
Ermenekli Karabaş Şeyh Mehmed (ö. Rebîülevvel 1060/1650), ilim tahsilinden ve Halvetî terbiyesinden sonra Bursa Veled-i Enbiyâ Mahallesi’nde imamlık, Fâtih Sultan Mehmed Camii’nde vaaz ve irşad hizmeti yürüten şeyhtir.
Erzurumlu Muhammed Nûreddin Efendi
Muhammed Nûreddin Efendi (1853–1924 sonrası), Tortum’da doğan; Hacı Baba’nın Hâlidî terbiyesinde yetişen, Arapça-Farsça muallimliği ve çeşitli memuriyetlerde bulunan, Nûrî mahlasıyla şiir yazan âlim ve mutasavvıftır.
Ezelîzâde Abdurrahman b. İbrâhim
Ezelîzâde Abdurrahman b. İbrâhim (ö. 972/1565), Şeyh Cemâl Efendi’den Halvetî terbiyesi alan; Konya Sâhib Ata Zâviyesi’nde zâhirî ve bâtınî ilimleri okutan, Vişne Efendi’nin irşadını tamamlayan ve Bahrü’l-ulûm adlı tefsiri kaleme alan âlim-…
Ferîdüddin Mes‘ûd Genc-i Şeker
Baba Ferîd Genc-i Şeker (ö. 664/1265), Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî’nin halifesi; Hânsî ve Pâkpattan’daki hankahları, riyâzet ve semâ terbiyesi, Nizâmeddin Evliyâ ile Alâeddin Sâbir’e uzanan halife ağıyla Çiştiyye’yi Pencap ve Kuzey Hindistan’da…
Gavsî Ahmed Dede
Gavsî Ahmed Dede (ö. 1108/1696-97), Bursa’da Sâlih Dede yanında yetişip Konya merkez terbiyesinden geçen; Galata’da Mesnevî okutan, yaklaşık yirmi bir yıl postnişinlik yapan Mevlevî şeyhi, şair ve sanatkârdır.
Gazâlîzâde Abdullah Efendi
Gazâlîzâde Abdullah b. Abdülkādir (ö. Zilhicce 977/1570), Osmanlı ilmiye ve kadılık görevlerini Seyyid Velâyet’in Zeynî terbiyesiyle birleştiren; Âşıkpaşa Tekkesi meşihatını sürdüren ve esmâ-i hüsnâ şerhi yazan âlim-şeyhtir.
Gelibolulu Mektûbî Osman Efendi
Gelibolulu Mektûbî Osman Efendi (ö. 21 Ramazan 1136/1724), Pârsâ Mehmed’in Mevlevî terbiyesinde yetişen; İstanbul medreseleri, Başmakçızâde’nin kalemi, Galata ve Bursa kadılıklarının ardından Mekke’ye tayin edilip Şam’da vefat eden Osmanlı…
Germiyanlı Ya‘kub Efendi
Germiyanlı Ya‘kub Efendi (ö. 979/1571-72), Sünbül Sinan ve Merkez Efendi’nin terbiyesinde yetişen; Yanya’da Sünbüliyye’yi temsil ettikten sonra İstanbul Kocamustafapaşa merkezinde irşadı sürdüren Halvetî-Sünbülî şeyhidir.
Gîsûdâr Ahmed Kādirî
İlmiyeden kadılığa, oradan Şerif Halil terbiyesiyle Kādirî-Rûmî irşadına geçen; Bağdat ziyaretinin ardından Bursa’daki Kasap Cömert Tekkesi’ni kuran veya dönüştüren XVII. yüzyıl şeyhi ve şair.
Hâce Alâeddin Attâr
Alâeddin Attâr (ö. 802/1400), Bahâeddin Nakşibend’in damadı ve doğrudan halifesi; hafî zikir, murakabe ve sohbet terbiyesini ilk Nakşibendî kuşağa taşıyan Buharalı şeyhtir.
Hâce Ali Râmîtenî
Ali Râmîtenî (ö. 721/1321), Mahmûd Encîrfağnevî’nin halifesi; dokumacılık, helâl kazanç, cehrî-hafî zikir dengesi ve kabiliyete göre terbiye anlayışıyla Hâcegân yolunu Râmîten’den Hârizm’e taşıyan şeyhtir.
Hacı Bayrâm-ı Velî
Yaklaşık 1340’ta Ankara çevresinde doğduğu düşünülen Hacı Bayrâm-ı Velî (ö. 1430), Somuncu Baba’nın terbiyesini sohbet, ortak emek ve şehir dayanışmasıyla birleştirerek Bayramiyye’yi kuran sûfî ve şairdir.