ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
111 sonuç · toplam 111 · “Harf” · 2/5
01İkrar vermek
Söz vermek, üstlenmek. 2. tas. Mevlevilikte ve Bektasilikte tarika- ظ 181 | İlim mm m Me A ال تاس رما te girmeye ve şeyhe bağlanmaya talibin söz vermesi, biat yapması (AM 260-266). Ikrar verilirken okunan tercemana terceman-ı ikrar denir; “…
Kâf u nün
Nr. Arapçada, külli iradenin sureti kün (ol) emrini oluştu- | ran k ve n harfleri, 2. tas. Ahah yaratmayı dilediği bir şeye “ol” (kün) der, o şey derhal olur. Allah yaratmayı irade ettiği şeyi kün kelimesi aracılığıyla yaratır. Bkz. Kelime,…
Kitap
Cem ve zam (toplama ve ekleme) mertebesi. Harfler bir araya getirilerek ve birbirine eklenerek metnin anlamı anlaşılır hale gelir. 2. Kaza ve kader. 3. Süfilere göre kitap da mâsivâdır, diğer maddi şeyler gibi onunla olan ilgiyi de kesmek l…
Kün
Ol, Allah bir seyi yaratacağı zaman ona “ol” (kün) der, o da oluverir |. Tasavvufta Allah'ın bu sözlü emrine kelimetu'l-hazret ve kelime-i tekvin, kün hitabi denir. Ol (Kün) dedi bir kerre var oldu cihan Olma derse mahvolur ol dem heman 5.…
Kürsi
(كرسى) Emir ve yasak alanı (iFM). “Değil kürsisiye vaiz. Arşa çıksan adam olmazsın. Kütüb-i ilahi Mücerret akıllar ve nefsler (Kı; sr). = EEE: } Ree aes La - Illa ar. ا لا) - y) Lailahe illallah kelime-i tevhidindeki la, b nefy (olumsuzluk…
Lâle
Kırmızı renkli, kadeh biçimli çiçek. Tasavvuf ve divan şiirinde sevgilinin yüzü, yanağı ve aşk yarasıyla ilişkilendirilir. İşaret değeri “Lâle” ile “Allah” kelimelerinin ebced değerinin 66 oluşu sebebiyle lâle, özellikle Osmanlı sanatında t…
Nokta
1, Hakiki birlik, tüm çokluğun ash, 2. Noktanın hareket ettirilmesinden hat (çizgi) meydana gelir. Hat ikinci taayyüne işaret eder, 3. Zatın tecellisi. Ucunda ateş bulunan bir çubuk, hızlı bir şekilde düz olarak hareket ettirilirse, nokta o…
Nun
N harfi, tas. a Kün (ol) emrindeki ikinci harf, b Özet bilgi (ilm-i icmâli). Hazret-i ahadiyetteki özet bilgiye nun, hazret-i tafsile kalem denir. Hokkadaki mürekkep özet bilgiyi, kalem ise ona göre daha ayrıntılı olan bilgiyi simgeler. c K…
Ân
Ân , zamanın bölünemeyecek kadar kısa parçası; içinde bulunulan vakit demektir. Tasavvuf dilinde sâlikin geçmiş ve gelecek kaygısından sıyrılarak Hakk’ın huzurunu idrak ettiği vakti, Hak ile zuhur hâlini ve aşkın şimdiki zamanını ifade eder…
elif lâm mim sad
elif lâm mim sad a. [Ar.] Kur’ân-ı Kerîm’de “A'râf sure si” nin başında bulunan ve < kendi adlarıyla okunan harfler 1. (bk. hurûf-ı mukatta’a). a
elif lâm mim râ
elif lâm mim râ a. C> JI) [Ar.] Kur’ân-ı Kerîm’de “Ra'd sure si” nin başmda bulunan ve kendi adlarıyla okunan harfler (bk. hurûf-ı mukatta’a).
ebced
Arap alfabesine göre harf değerleri ve bu değerlerin sayısal karşılıklarını gösteren sistem: ebced, hevvez, huttî, kelemen fj^lS}, sa'fes, sehaz (^0, dazıg-len 6uk^. Bu düzenin sonuna “Mü'minûn” suresinin 14. ayetinin sommda yer alan “feteb…
tâ sin mim
tâ sin mim a. [Ar.] Kur’ân- Kerîm’in. “Şu'arâ suresi” nin başmda bulunan ve kendi adlarıyla okunan harfler; bk. hurûf-ı mukatta'a tatavvu a. ^) [Ar.] Hanefî mez hebi inancma göre, farz ve vacip ibadeflerin dışında meşru görü len ibadet ve t…
elif lâm râ
elif lâm râ a. [Ar.] Kur’ân-ı l Kerîm’de beş sure (“Yûnus su 2. resi”; “Hûd suresi”; a “Yûsuf suresi”; “İbrâhim suresi”; “Hicir suresi” n nin başmda bulunan ve a kendi adlarıyla okunan harfler (bk. hurûf-ı mukatta’a). < elif-nâme a. i< Ar.e…
tâ sin
tâ sin a. [Ar.] Kur’ân-ı Kerîm’in. “Nemi suresi” nin başında bulunan ve kendi adlarıyla okunan harfler; bk. hurûf-ı mukatta’a
a'le’l-ahruf
Hai dis biliminde, derlenen hadisleri ilk harflerine göre alfabetik sıraya koyarak dizme ve bunları kitap hâline getirme işi.
muhakkak
İslâm hat sanatında “sülüs” (bk. bu madde) kalemi kalınlığında, harf çu M kurları düz ve geniş ve de “aklâm-ı sitte” (altı çeşit yazı) (bk. bu madde) den biri olan yazı tarzı. M
blîs
G-Jul) [Ar. ] bk. şeytan ibn a. [Ar. ] Oğul, erkek çocuk. ibniyye a. [Ar. ] Bir kimseni oğlunun kızı. ibnülvakt a. [< Ar. ibn vakt] tas. Tasavvuf ehlinin he zamanı içinde bulunduğu anı e uygun ibadet ve taatle geçirme anlamında bir terim. i…
ilâh
Tanrı olarak tapınılan, ululuğu ve yüceliği karşısında huşu ile eğilinen, gönülden bağlanılan ve koruyuculuğuna sığınılan varlık anlamında dinî terim. Ayrıca hak veya batıl olsun tapılmaya değer bulunduğu her varhğa “ilâh” denildiği de kayn…
aleyk
[< Ar. ala (harfcerr) + kef (birinci teklik zamiri) “Senin üzerine” anlamında.
aleyküm
aleyküm cüm. [< Arala (harf-i cerr) + küm (birinci çok luk zamiri)] “Selâm sizin üzerini ze olsun.” anlamında kullanılan bir söz.
iteral tefsir
iteral tefsir a. Kutsal metinleri harfi harfine açıklama veya yorumlama biçimi.
ihmâl
Hadis biliminude, bir hadis metnini oluştururrt ken noktah bir harf veya harfler. ri noktasız yazma işi. n a ihrâc a. [Ar.] Hadis biliminn de, bir hadisi ravîlerinin admı y anarak ortaya çıkarma işi. e
Bahâ'îlik
Ortaya koydukları görüşleri bakımından İslâmî değerleri esas almakla birlikte İslâm dairesinden uzaklaşmış bir mezhep. Önceleri İran’da “Babîlik” ile başlayan ve “Gelmesi beklenen ve yakın olan ve de Allah’ın ortaya çıkaracağı önemli bir ki…