Lâle

Kırmızı renkli, kadeh biçimli çiçek. Tasavvuf ve divan şiirinde sevgilinin yüzü, yanağı ve aşk yarasıyla ilişkilendirilir.

İşaret değeri

“Lâle” ile “Allah” kelimelerinin ebced değerinin 66 oluşu sebebiyle lâle, özellikle Osmanlı sanatında tevhidi ve ilâhî güzelliği hatırlatan bir remiz sayılmıştır. Bu benzerlik şiirde harflerin biçimi ve ebced hesabı üzerinden işlenir.

Subh-dem dönse n’ola mihr-i cemâle lâle
Oldu mazhar aded-i ism-i celâle lâle
Refî-i Kālâyî

Kadehi andıran kırmızı renkli bir çiçek. Bu kelimenin yazılımında L, A, L, H harfleri yani, iki L bir A ve bir H bulunmasından hareket, eden sufîler panbioist bir yaklaşımla, ona kutsal bir mahiyet atfederler. (Yani halkta Hakk’ı görme).Subh-dem dönse n’ola mihr-i cemâle lâle Oldu mazhar aded-i Ism-i Celâl’e lâle.Refî-i KalâyîEbced hesabına göre Lâle ve Allah kelimeleri aynı rakamı verirler: 66. (“Altmışaltıya bağlamak” tâbirine bakınız). İranî efsanelerde lâle, yeşil bir yaprak üzerindeki çiy damlasma,yıldırım düşmesi sonucu, yaprağın alev alıp donmasından meydana gelmiştir. Lâlenin içindeki siyah nokta, gönüldeki dağı, yanığı, Erzurumlu İbrahim Hakkı’nın Ma’rifetname’de ifade ettiği nokta-i süveyda-i kalbi temsil eder. Kainattaki kara delikler veya Kabe’deki Hacer-i Esved gibi… Osmanlı tarihinde, adını bir döneme veren (1718-1730) lâlenin, o dönemde 558 çeşidinin bulunduğu kaydedilir.LA MEKÂN, Bî MEKÂN,