tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
1305 sonuç · toplam 1305 · “Düş” · 14/55
01uknûm
Hristiyanhğın “eb (baba), ibn (oğul), rûhü’l-kudüs” adı verilen "üç Allah" inancı ve bunların ayn ayrı unsurları (bk. teslis).
ezekkür
Bir düşünceyi veya sunulan bir teklifi kabul ya da ret etmeden önce enine boyuna iyice düşünme.
ilâhiyyûn
Evrenin ı bir yaratıcısmın bulunduğu gö rüş ve düşüncesini benimseyene ler için kullanılan kelâm terimi, e “maddiyyûn” (bk. bu madde) k karşıtı. a
munkatı hadis
munkatı hadis a. Hadis biliminde, m senedinin başmdan veya sonundan bir ya da birden fazla ravîsi düşen hadis. Bu tür hadislere zayıf veya merdud adı da verilmiştir. Bununla birlikte, bu tür hadis başka bir senetle uyumlu olur ve kopuk sene…
mûm alayı
mûm alayı a. Ramazanda teravih a namazmdan sonra Ravza-i e Mutahhara (Hz. Muhammed’in z, türbesi) çevresinde yapılan tön ren. ti e munfasıl a. [Ar.] Hadis e biliminde, senedinden iki veya a daha fazla ravî düşürülmüş ya a, da atlanmış hadis…
ecâ
Gkj) [Ar.] tas. Tasavvuf ehli arasında AUah’m rahmetine güvenerek ve O’na bağlanarak huzur içinde yaşama. Bu söz, genellikle “havf” (bk. bu mad terimiyle birlikte kullanılmışt rec'at a. [Ar.] Şiî inanc veya bazı Şiî gruplarma göre, imamın ö…
blîs
G-Jul) [Ar. ] bk. şeytan ibn a. [Ar. ] Oğul, erkek çocuk. ibniyye a. [Ar. ] Bir kimseni oğlunun kızı. ibnülvakt a. [< Ar. ibn vakt] tas. Tasavvuf ehlinin he zamanı içinde bulunduğu anı e uygun ibadet ve taatle geçirme anlamında bir terim. i…
Bektaşîlik
Adını ünlü Türk düşünürü Hacı Bektâş-ı Velî’den alan ve Anadolu’da 13. yüzyılda Kalenderi tarikati bünyesinde oluşmaya başlayan, giderek yayılan ve 15. yüzyıl sonlanna doğru Hacı Bektâş-ı Velî geleneği çerçevesinde olgunlaşan bir tarikatın…
evrâd
Allah’a ibadet ve bu yolla yaklaşmak için belli zamanlarda yapılması gereken dua ve zikirler. Kur’ân-ı Kerîm’de müminlerin değişik zamanlarda ve tarzda Allah’ı zikretmeleri ve teşbih duası yapmaları tavsiye edilmekle beraber bu terim farkh…
dîn
“Allah'ın hükmü ve yönee timi” anlamındaki bu söz zaman u içinde “Allah’a inanma ve ibadet etme konusunda herkesin veya r her milletin tuttuğu yol. ” biçie minde terimleşmiştir. Kur’ân-ı - Kerîm’de bu söz doksan iki yern de geçmektedir. Bu…
hicâp, -bı
hicâp, -bı a. LL*) [Ar.] Hakka ve hakikate ulaşmada engel olan, ahret hayatında ise Allah’ı görme yolunda perde olarak nitelenen ve bu anlamda kullanılan bir terim. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de yaklaşık aynı anlam larda olmak üzere yedi ayet y…
ilâh
Tanrı olarak tapınılan, ululuğu ve yüceliği karşısında huşu ile eğilinen, gönülden bağlanılan ve koruyuculuğuna sığınılan varlık anlamında dinî terim. Ayrıca hak veya batıl olsun tapılmaya değer bulunduğu her varhğa “ilâh” denildiği de kayn…
mestûr (II)
mestûr (II) a. [Ar.] İsmailiyye tarikatinde, bazı siyasî ve sosyal durumlardan dolayı mezhep ileri gelenlerince şahsı ve yeri bilinmesine karşın düşmanlarından veya yoğun ilgiden dolayı gizlenmiş veya gizli kalması gerekli görülmüş imamlar.
mn] müşebbihe
mn] müşebbihe a. [Ar.] İslâm gü tarihinde, Allah’ın sıfatlarını inbu sanın sıfatlarına benzeterek inân” san biçimli (antropomorfist) bir an tanrı düşüncesi yaratmaya çahşan bir akım için kullanılan terim. Bu inanca göre Allah’ın eli, n.” ko…
harem (II)
harem (II) a. t^) [Ar.] “Girişi, herkese açık olmayan, korunmuş, saygın veya kutsal yer.” anlamında olan bu söz, Mekke ve Medine çevresindeki belirli bölgeler için kullanılan bir terim. Bu bölgelerin “harem” olarak adlandırılması, buralarm…
Gavsiye
Şüttâriye tarikatının Şeyh Muhammed m Gavs’a nispet edilen koluna verin len ad. Bu kol genellikle Hindis tan’ın Delhi ve Bengal bölgelerinde yaygınlık göstermiştir. Temel ilke olarak Şeyh Gavs’m müritlerine öğrettiği kurallar < benimsenmiş…
kurb
Lji) [Ar.] tas. Tasavvuf inancına göre, Allah’a yakın olma. Sufî inancına göre Allah’a yakınlık, ebedî mutluluğun bir ifadesidir. Bunun karşıtı olan “bu'd” (uzaklık) (bk. bu madde) ile birlikte kullanılan ve değerlendirilen bu terim, daha ç…
kizb
Lİ) [Ar.] Hadis biliminde ravînin adalet sıfatma sahip ol madığmı ifade eden bir terim Ehil olmayan veya Hz. Peygamber’e yalan isnat ederek uydur ma hadis söyleyen kimselerin hadislerindeki tutarsızlıklar şöy le tespit edilmiştir: Bir hadis…
fırka
Sözlük anlamı “Ayırmak, bölmek.” olan bu söz, İslâmî fikir hareketleri içinde kendine özgü siyasî düşünce ve itikadî telakki ya da mezhepleri ifade etmektedir. Kur’ân-ı Kerîm’de sadece bir ayette, “Tevbe suresi” nde Müslüman toplumlarda far…
kâfi
“Koruyan, yeten.” anlamında Allah’ın sıfatı. Allah’ın kuluna “kâfi” olması, onu koruması, ona vekil olması, yol göstermesi, şahit olması demekkâfir 386 tir. Kur’ân-ı Kerîm’irı “Bakara suresi” nde mealen “Ey habibim, sen onların düşmanlığınd…
hudûdullah
“Aln lah’ın insanlar için ortaya koyaduğu sınırlar ve kurallar, hükümba ler, emir ve yasaklar, farzlar ile n haram kıldıkları ve helâl olarak n sundukları. ” anlamında olan bu r. terim, Kur’ân-ı Kerîm’de dokuz uayette yer almaktadır. Özelli…
Haşîşiyye
Haşîş kullandığı iddia edilen kimseler için tarih kaynaklarında kullanılan ad. Ortaçağda Nizârî İsmâilîler hakkında düşmanca polemiklerde yaygınlaşmıştır. Okuma notu Terim tarafsız bir öz ad değildir. “Assassin” anlatıları ve uyuşturucu kul…
hal'
[Ar.} Sözlük anlamı, “çıkarmak, çözüp almak, soymak.” olan bu söz, “İş başında bulunan bir devlet başkanının görevden uzaklaştırılması, tahtından indirilmesi.” anlamında kullanılan bir fıkıh terimi. İslâm hukukçuları bir halifenin veya devl…
inber-nâme
ed. Tasavvufî edebiyatta mutasavv şairlerin “minber” (bk. bu mad de) in faziletini şiirleştiren eser ler için kullandıkları ortak ad. minnet a. [Ar.] Allah’a nis pet edilen bu söz, “O’nun evren deki bütün yaratıklara dönük lü tuf ve keremi,…