tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
550 sonuç · toplam 1014 · “Eren” · 7/23
01Varlık
Vücut. 2. tas. a Kibir, enâniyet. b kişinin ferdi, şahsi ve maddi varlığı. Vârımı Hakk’a verdim gayrı vârım kalmadı Cümlesinden el çekip bes dü cihanım kalmadı Çünkü hubbullah erişti çekti beni kendine Açtı gönlüm gözünü gayri gümanım kalma…
Velayetname
لايتنامه) 4) Menkibename. Bir velinin hayatı, faaliyetleri, kerametleri ve menkıbeleri hakkında bilgi veren eser,
Veli
¢. Evliya Dost, yar, sevgili, eren, ermiş. tas, Hakk'ın dostu ve sevgili kulu. “Allah bir kulunu sevdimi onun gören gözü, işiten kulağı; tutan eli, yürüyen ayağı olur. Bu kul Allah'tan bir şey dilese dileği kabul edilir. Allah’a sıgındığınd…
Yedân
1. tkiel. 2. tas. a Allah'ın faile ve kâbile (etkileyen ve etkiyi kabul edip etkilenen) mütekabil isimleri. Celal ve Cemal isimleri. b Zorunluluk ve zorunsuzluk (vücüp — imkân mertebesi) fakat tekabül daha genel bir kavramdır: Zira bazen fa…
Zahir-i mümkinat
yal) 1, Mümkün varılıkların dış yüzü. 2. tas. Hakk'ın, mümkünlerin a'yân ve sıfatlarının suretinde tecelli etmesi. Buna izafi vücut, zahir-i vücut ve ilâhî vücut ismi de verilir (KI; cr). Zahit i, s. ar. (زا هد) ¢. Zühhat Dünyaya rağbet etm…
Zebûr
Kur’ân’da Hz. Dâvûd’a verildiği bildirilen ilâhî kitap. Kelime “yazılı metin ve kitap” anlamıyla ilişkilidir. İslâmî kaynaklarda Zebûr, Hz. Dâvûd’un dua, hikmet ve münâcâtlarını içeren vahiy olarak anılır; bugünkü Mezmurlar kitabıyla ilişki…
Zefir
Ağlamak, inlemek, girye, enin, şiddetli ses, nara. Eşek sesinin evveline zefir, sonuna şehik denir. 2. tas. İçi yanan âşığın ah vah etmesi (iL 662). Zehâirullah (4 خا ثرا 3) 1. Allah'ın zahireleri. 2. tas. Hak erenlerden bir zümre olup, All…
Zinde
Sag, diri, canlı. tas. a Kendisini dünyaya bağlayan bağlardan kopararak iradi olarak ölmesidir Salikin. “Ölmeden evvel ölünüz” Sözünün Zuhal ee Zh sırrına eren. b Nefsi ölü, kalbi diri olan. “Tasavvuf, Hakk'ın seni sende öldürmesi kendisiyl…
Züccâce
(زجاجه) >. Cam, fanus. 2. tas. Her şeyi tam ve mükemmel gösteren müminin kalbi. Misbah: Fanusun (camın) içine konan lamba, ruh. Secere: Lambayı yakmaya yarayan ağaç; nefs, Miskat: Lamba Yuvası; beden. Zeytüne; Yağ çıkarılan zeytin çekirdeği…
fütüvvet-nâme
Fütüvvet (bk. bu madde) konusunu ele alan, fütüvvet ehlinin davranışları ve fütüvvet ahlâkı ile erkânı üzerinde açıklayıcı bügiler veren eserlere verilen ortak isim.
ehil
CUI) [ 1) bk âl-i abâ ehl-i adi a. (Jjc Jıi “Mu'tezile” mensuplarınm “tevhid” sözü ile birlikt kendilerine nispet ettikler “ehlü’l-adl ve’t-tevhîd” te rimi. bk. mu'tezile ehl-i âhiret a. (o>i JaI) Ölü ler. ehl-i âlem a. ÇJL Jıl) B dünyalıla…
ebced
Arap alfabesine göre harf değerleri ve bu değerlerin sayısal karşılıklarını gösteren sistem: ebced, hevvez, huttî, kelemen fj^lS}, sa'fes, sehaz (^0, dazıg-len 6uk^. Bu düzenin sonuna “Mü'minûn” suresinin 14. ayetinin sommda yer alan “feteb…
Kâşif
Örten şeyi açan, sıkıntıyı gideren. Allah’ın bela ve darlığı kaldırmasını anlatan sıfat ifadelerinden biridir. Tasavvuf dilinde keşfe mazhar olan, örtülü mânaları fark eden kimse için de kâşif kelimesi kullanılır; bu ikinci kullanım ilâhî s…
mubâh
Ma veya esir değişimi olarak ifad edilen bu terim, İslâm huku kunda savaşta ele geçirilen esir lere nasıl muamele edilmesi ge rektiğini; mal ahş verişinin is “akit” (bk. bu madde) çerçeve sinde gerçekleşmesini ifade e mektedir. 493 mübeyyen…
feyyâz
1. “Feyiz, bereket ve bolluk veren.” anlamında Allah’ın sıfatlarmdan biri olup Kur’ân-ı Kerîm’de pek çok ayette zikredilmiştir.
şuyûh kitapları
şuyûh kitapları ç. a. Yalnız bir hocanın rivayet ettiği hadisleri [< içeren kitaplar. )] ci, şühedâ a. GM) lAr.] Allah yolunnci da ölen veya öldürülen kimseler si” için Kur’ân-ı Kerîm’de (“Âl-i u imrân suresi, 3 t 140”; “Nisâ dö suresi, 4 /…
siyer ve megâzî
Hz. Peygamber’in hayatı, davranışları ve şahsiyeti ile tebliğ fa liyetlerini, siyasî ve askerî mü cadelelerini konu alan bilim da ile bu alanda yazılmış eserleri ortak adı. softa a. [ i) [< Ar. sûfî] 1. Bil bilmez kendisini ibadete veren ha…
ahidnâme
Hükümdarlarm veya sultanlann bazı devlet, cemaat veya şahıslara özel hak ve imkân tanımak amacıyla düzenlenmiş olan belge, muahede-nâme, musâlaha-nâme. İslâm devletleri içinde ilk ahid-nâme, Hz. Muhammed tarafından H. 9. yıldan sonra verilm…
adi
Adalet, doğruluk, hakkaniyet. 2. Hakkı ve eşitliği gözetme, dürüst davranma, “cevr” ve “zulm” karşıtı. 3. Bu terim, “esmâ'ü’lhüsnâ” (Allah'ın adları) ndan olup Kur’ân-ı Kerîm’de pek çok ayette zikredilmiştir. Ayrıca “Adi” adı Allah’ın doksa…
ferâğ kaydı
ferâğ kaydı a. Yazma eserlerin sonuna konulan eserin istinsah bilgilerini içeren not. Bu kayıt notu “kad veka'a’l-ferâğ” ifadesi ile başladığı için bu terim kullanılmıştır. Buradaki satırlar “ketebehu” ibaresiyle başlarsa “ketebe kaydı” (bk…
teoloji
Tanrı bilimi, “ilâhiyât” (bk. bu madde). teravih, a. [Ar.] Ram ayma özgü olmak üzere namazmdan sonra kı namz. Hz. Peygamber, bu n zı özellikle kıldığı için ve mazan ayını inanarak ve se nı Allah’tan bekleyerek kimsenin geçmiş günahları b la…
Şüf‘a hakkı
Paylı bir taşınmazdaki hissenin üçüncü kişiye satılması hâlinde diğer paydaşa öncelikle satın alma imkânı veren hak. Kullanım şartları ve süreleri hukuk sistemine göre belirlenir.
müt'a
Şî'a’nm Ca'feriyye kolu mensuplarmca meşru görülen ve aralarında dinen evlilik engeli bulunmayan bir erkekle bir kadınm, erkeğin verdiği belli bir bedel karşılığında karı-koca hayatı yaşamasma imkân veren, sıkça başvurulan geçici ve süreli…
şeyh-i imâret
İmareti idare eden, yoksul ve kimsesizleri kollayıp gözeten kimse. şeyh-i necdi a. ^ j^ mec. Şeytan. şeyh-i kebir a. (j^ ^i) t Mevlevîlik tarikatın Sadreddin Konevî için kul nılan terim. şeyhü’l-cebel a. (J^JI j^ Haşhaşîler olarak nitelen İ…