TARİHİ VE İLİŞKİLERİ

Son yıllarını geçirdiği Vardar Yenicesi'nin yaklaşık 40 km. uzağındaki liman şehri; Rumeli'deki tesir sahasının merkezi.

İlişkili kişi dosyası

Abdullah-ı İlâhî: Simavlı Abdullah-ı İlâhî (ö. 896/1491), Ubeydullah Ahrâr’ın halifesi olarak Nakşibendiyye’nin Ahrârî yorumunu Anadolu ve Rumeli’ye taşıyan; Simav, İstanbul ve Vardar Yenicesi çevrelerini etkileyen, Türkçe ve Arapça eserleriyle aşk, vahdet, seyrüsülûk ve melâmet düşüncesini işleyen âlim-sûfîdir.

Mekân türü: bölge merkezi
Dönem: XV. yüzyıl
Bugünkü durum: Kişi kartı araştırmasında doğrulanan tarihî bağlantı
Konum güveni: Yaklaşık tarihî çevre

KAYIT DAYANAĞIKişi kartı kaynak paketi — Abdullah-ı İlâhî

Evrenoszâde Ahmed Bey’in teklifini kabul ederek Selânik yakınındaki Vardar Yenicesi’ne geçti ve onun yaptırdığı hankaha yerleşti. Yerel atlas içindeki doğrulanmış şehir merkezi kullanıldı. Coğrafya notu kişi dosyasıyla eşleştirilmiştir; koordinat güveni mekân kaydındaki ayrı alanda değerlendirilmelidir. Bağlantılı kişi kartının temel kaynakları: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Abdullah-ı İlâhî”, c. 1, s. 110-112; Evliya Çelebi, Seyahatnâme, VIII, 175-176; Zâdü'l-müştâkīn, Süleymaniye Ktp., İbrâhim Efendi, nr. 420, vr. 15b; Zâdü'l-müştâkīn, vr. 86a; ayrıca 8 kaynak daha. Mekân ilişkisi bu kaynak paketinden hazırlanan kişi biyografisinin coğrafya çıkarımıdır; her ayrıntının tek tek aynı kaynakta geçtiği ileri sürülmez.

BAĞLI ŞAHSİYETAbdullah-ı İlâhîAbdullah-ı İlâhî (Molla İlâhî, Simavî; ö. 896/1491), Ubeydullah Ahrâr'a intisap edip Nakşibendiyye'yi Anadolu ve Rumeli'de yayan mutasavvıf; Şeyh Bedreddin'in Vâridât 'ının ilk şârihidir.

AYNI MEKÂNIN DİĞER KİŞİ BAĞLANTILARI

Şeyh Yûnus-ı Bahrî Efendigörev yeri — 1296/1879'dan itibaren otuz yıl ikamet ettiği şehir; Pinti Hasan Mahallesi'nde Kula KahŞahsiyet dosyasına git →Yağlıkçızâde Mehmed Efendisehir — 1135 Şâban'ının 21. günü Selânik kazâsı hükûmeti verildi; göreve başladıktan kısa süre sonraŞahsiyet dosyasına git →Abdullah-ı İlâhîbölge merkezi — Son yıllarını geçirdiği Vardar Yenicesi'nin yaklaşık 40 km. uzağındaki liman şehri; Şahsiyet dosyasına git →Uşşâkīzâde Seyyid Abdullah Efendisehir — 1114 Muharreminde tayin edildiği ilk mevleviyeti; 1115 Rebîülâhirinde bu görevden azledildi.Şahsiyet dosyasına git →Mehmed Ali Hilmi Dedebabahilâfet veren şeyhin menşei — Kendisine hilâfet veren Selânikli Hacı Hasan Dedebaba'nın memleketi; BŞahsiyet dosyasına git →Ken‘an Rifâîdoğum yeri — Doğduğu şehir; babası Abdülhalim Bey Şarkî Rumeli vilâyetlerinde Filibe murahhası olaraŞahsiyet dosyasına git →

6 mekân kaydı ve 6 kaynak bağlamı bu dosyada birleştirilmiştir.