HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Uşşâkīzâde ailesi
Seyyid Abdullah b. Seyyid Abdülbâkī, IV. Mehmed devri âlimlerinden Uşşâkīzâde Seyyid Abdülbâkī Efendi'nin oğlu ve eski nakîbüleşraf Seyrekzâde Seyyid Abdurrahman Efendi'nin kız torunudur. 1068/1657-58'de doğdu. “Uşşâkīzâde” aile nisbesidir; bu biyografi tek başına Uşşâkıyye tarikatına intisap kanıtı sunmaz.
Medreseden kadılıklara
ahir">Rebîülâhir 1080/Ağustos-Eylül 1669'da dedesi Seyrekzâde'nin Anadolu kazaskerliği sırasında mülâzemet aldı. Sa‘dî Efendi, Başçı İbrahim, Hasan Efendi, Debbağzâde Mehmed, Sahn-ı Semân, Murad Paşa, Mahmud Paşa, Galata Sarayı, Süleymaniye ve Süleymaniye Dârülhadisi medreselerinde görev yaptı. Ardından Selânik ve Mısır kadılıklarında bulundu.
Nakîbüleşraflık ve kazaskerlik
1113/1702'de nakîbüleşraf oldu. Daha sonra İstanbul kadılığıyla birlikte nakābeti yürüttü; Anadolu kazaskerliğine, ardından iki defa Rumeli kazaskerliğine yükseldi. Kaynağın uzun arpalık ve görev aktarımı idarî kronoloji olarak özetlendi; bu yerler ikamet veya doğum noktası gibi haritalanmadı.
Vefatı
29 Muharrem 1139/26 Eylül 1726 Perşembe günü öğleden sonra vefat etti. Ertesi gün Fâtih Camii'ndeki cenaze namazından sonra sur içinde Keskin Dede Mezarlığı'na defnedildi.
İlim ve edebiyat
Arap dili ve edebiyatında güçlü, üç dilde konuşup yazabilen; şiir ve nesirde mahir bir âlim olarak tanıtılır. Gençlik yıllarında Nesîb mahlasını kullandığı ve iki beytinin korunduğu kaydedilir.
Arpalıklar ve gelir düzeni
Kadılık ve kazaskerlik dönemleri arasında geçimini sağlayan arpalıklar maddede tek tek kaydedilmiştir. 1121’de Karabiga, 1123’te Bazarköyi, 1124’te Sandıklı, 1125’te Sakız kazaları üzerine yazıldı.
1126’daki azlinden sonra Kuşadası, 1128’deki tekaüdünden sonra Kili ve Kal‘a-i Sultâniyye, ardından Bayındır kazaları arpalık olarak verildi; 1130’da Bayındır ve Kal‘a-i Sultâniyye ordu kadısına devredilince yerine Tatarpazarı kazası bedel gösterildi.
Uzlete çekildiği yıllarda Ayntâb ve Bazarköyi, 1138’de ise Manyas kazaları revâtibine eklendi. Vefatıyla boşalan sadâret mansıbı Feyzullah Efendi’ye tevcih edilmiştir.