Nizâmeddin Hâmûş

Attâr çevresinden Semerkant'a

Nizâmeddin Hâmûş'un doğum tarihi ve erken hayatına dair bilgiler sınırlıdır. Bahâeddin Nakşibend'in halifesi Alâeddin Attâr'ın sohbetine katıldı ve ondan irşad izni aldı. Hayatının önemli bölümünü Semerkant çevresinde geçirdi; Uluğ Bey döneminin ilmî ve siyasî ortamında faaliyet gösterdi.

Sa‘deddin Kâşgarî'nin şeyhi

Kâşgarî uzun yıllar ona hizmet etti. Hâmûş'un rüyalarını yorumlatmak üzere Zeynüddin el-Hâfî'ye başvurmasını tavsiye etmesi, Nakşibendî ve Zeynî çevreler arasındaki temasın bir örneğidir. Kâşgarî'nin Herat'ta kalıp irşada başlamasıyla Attâr–Hâmûş hattı Mâverâünnehir dışındaki güçlü bir merkeze ulaştı.

Risâlesi ve tarih problemi

Risâle der Beyân-ı Tarîk-ı Nakşbendiyye adlı küçük eseri seyrüsülûk âdâbını anlatır. Bazı geç kaynaklarda ona verilen 860/1456 tarihi gerçekte Sa‘deddin Kâşgarî'nin vefat tarihidir; Hâmûş'un 853/1449 civarında öldüğü kabul edilir.