Muhammed b. Abdülkerîm es-Semmân

Medine'de doğumu ve tahsili

Ebû Abdullah Muhammed b. Abdülkerîm es-Semmân el-Hâşimî el-Medenî 1132/1720'de Medine'de doğdu. Dinî ilimleri burada tahsil etti. Halvetiyye-Bekriyye'nin kurucusu Mustafa Kutbüddin el-Bekrî'den Halvetî, Muhammed Akīle'nin halifelerinden Muhammed Tâhir'den Kādirî hilâfeti aldı. Muhammed el-Hifnî ve Mahmûd el-Kürdî ile irtibatı yanında Şâzeliyye ve Nakşibendiyye icazetlerinin de bulunduğu kaydedilir.

Semmâniyye'nin teşekkülü

İrşad faaliyetlerini Mescid-i Nebevî'nin Bâbüsselâm kapısı yakınındaki kendi adıyla anılan zâviyede yürüttü. Semmâniyye'nin ana tarihî gövdesi Halvetiyye'nin Şâbâniyye-Karabaşiyye-Bekriyye hattına dayanır. Bununla birlikte farklı yollardan aldığı icazetler sebebiyle Kādiriyye içinde de tasnif edildiği olmuştur. Bu çoklu nispet, yolu tek bir silsileye indirgemeden gösterilmelidir.

Öğretisi ve yayılması

Hakîkat-i Muhammediyye, Hz. Peygamber'e sûret ve mâna bakımından uyma, zikir, evrâd ve sohbet öğretisinin ana eksenleridir. Çok sayıdaki mürid ve halifesi Hicaz'dan Sudan, Habeşistan, Sumatra ve Palembang'a uzanan bir ağ kurdu. Abdüssamed el-Pelimbânî, Güneydoğu Asya'daki en etkili Semmânî isimlerden biri oldu. Sonraki Sudan Semmâniyyesinin siyasî tarihi, kurucunun XVIII. yüzyıldaki Medine çevresiyle aynı dönem gibi sunulmamalıdır.

Eserleri

en-Nefehâtü'l-ilâhiyye, el-Fütûhâtü'l-ilâhiyye, Keşfü'l-estâr ve çeşitli evrâd risaleleri kendisine nispet edilen başlıca metinlerdir. Ehl-i beyt ile sahâbenin faziletlerini uzlaştırıcı bir dille ele alan el-Muvâfaka beyne ehli'l-beyt ve's-sahâbe de eserleri arasında anılır.

Vefatı

2 Zilhicce 1189'da, 24 Ocak 1776'da Medine'de vefat etti ve Cennetü'l-Bakī‘a defnedildi. Eski sayfadaki 1775 tarihi milâdî dönüşüm hatasıydı; hicrî gün ve ayla karşılaştırılarak düzeltildi.