ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
35 sonuç · “kâdî”
01Dâvûdiyye (Kādiriyye)
Ebû Bekir b. Dâvûd'a nispet edilen Suriye kökenli Kādirî kol.
Gavsiyye (Kādiriyye)
Uç merkezli, Sind-Pencap-Keşmir'e yayılan Geylânî aile kolu.
Îseviyye (Kādiriyye)
Şeyh Îsâ hakkında gelenek içi anlatıya dayanan erken Kādirî nispet.
Kadiriyye
Abdülkādir-i Geylânî'nin Bağdat'taki ilim, vaaz ve irşad mirasına nispet edilen; aile-halife ağlarıyla Irak'tan Anadolu, Hindistan ve Afrika'ya yayılan büyük tasavvuf yolu.
Kādiriyye-i Nakşibendiyye
Şeyh Ahmed Hatîb Sambasî’nin XIX. yüzyıl Mekke’sinde Kādirî cehrî zikir ile Nakşibendî hafî zikir, râbıta ve murakabe usullerini müşterek bir terbiye düzeninde buluşturduğu; halifeleriyle Nusantara’ya yayılan çoklu nispetli yol.
Mikşâfiyye (Kādiriyye)
Şeyh Abdülbâkī el-Mikşâfî’nin Şekînîbe’de teşkilatlandırdığı; zikir, Kur’an öğretimi, Mâlikî tedris, tarım ve toplumsal hizmeti birleştiren Sudan Kādirî kolu.
Niyâziyye-i Kādiriyye
Abdurrahman en-Niyâzî'ye (ö. 1311/1894) nispet edilen, İskenderiye'deki Kādirî tekke çevresi ve Mısır'ın resmî tarikat idaresi içinde görülen Kādiriyye kolu.
Sokoto Kādirî İcazet Ağı
Osman b. Fûdî ve Muhammed Bello çevresinde Kādirî icazet, eğitim ve ıslah etkisinin Sokoto coğrafyasındaki ağı.
Ammâriyye
Ammâr Bû Sennâ’ya nispet edilen, doğu Cezayir’den Tunus’a yayılan bölgesel Kādirî kol.
Bekkâiyye
Sîdî Ahmed el-Bekkây'a nispet edilen ve Küntiyye/Muhtâriyye'nin tarihî öncülü olan Batı Afrika Kādirî hattı.
Benâve
XIX. yüzyıl Dekken'de varlığı kaydedilen, ayrıntıları bilinmeyen Kādirî çevre.
Cüneydiyye
Bahâeddin el-Cüneydî’ye (ö. 921/1515) nispet edilen ve Hindistan’da yayıldığı kaydedilen Kādirî irşad kolu.
Kadı Mehmed Emin Efendi
Kadı Mehmed Emin Efendi (1742–1805), ilmiye mesleğinde Rumeli kadılığına yükselen; Kumrulu’daki Salı Tekkesi’ni on yıl, Cerrâhî Âsitânesi’ni ise 1804–1805 arasında yöneten şeyhtir.
Kadı Vahyüddin
Kadı Vahyüddin, Halvetiyye–Cerrâhiyye ortak silsilesinin dînever hattı halkalarındandır. Kişi dosyasında hayatı, irşad bağlantıları ve gelenek içinde kendisine nispet edilen anlatılar geniş biçimde aktarılır.
Kadıncık Ana
Kadıncık Ana; Hacı Bektâş-ı Velî'nin Sulucakarahöyük'te misafir olduğu evin sahibi ve Bektaşî geleneğinin en saygın kadın simalarından. Hacıbektaş'taki Kadıncık Ana Evi bugün de ziyaret edilmektedir. Hakkında müstakil tarihî kayıt yok denecek kadar azdır.
Kādızâde Mehmed Efendi el-Balıkesrî
Kādızâde Mehmed Efendi (ö. 1045/1635-36), Balıkesir doğumlu; İstanbul'un büyük camilerinde ders ve vaaz veren, tasavvuf pratiklerine yönelik eleştirileriyle tartışma doğuran vaizdir.
Kādızâde Mustafa Hilmî
Kādızâde Mustafa Hilmî (952–977/1545-46–1569), şeyhülislâm Kādızâde'nin oğlu; Abdülkerîmzâde çevresinde yetişmiş, Şah-ı Hûbân Medresesi'nde ders vermiş ve Hilmî mahlasıyla şiir söylemiştir.
Kadızâde Tezkireci Ahmed Efendi
Kadızâde Tezkireci Ahmed Efendi (ö. 1723), Üsküdarlı; yüksek medreselerde ders veren ve tezkirecilik hizmetiyle tanınan Osmanlı âlimidir.
A‘mâ Kûsec Mehmed Efendi
A‘mâ Kûsec Mehmed Efendi (ö. Zilkade 1082/1672), Kadızâde Şeyh Mehmed Efendi’den tahsil gören; Bayezid, Süleymaniye ve Ayasofya-i Kebîr kürsülerinde sırasıyla vaizlik yapan Osmanlı âlimidir.
Abdurrahman en-Niyâzî
Abdurrahman en-Niyâzî (ö. 1311/1894), Kādiriyye'nin Mısır'da teşekkül eden Niyâziyye koluna adını veren pîr ve İskenderiye'deki bir Kādirî tekkenin şeyhidir. Tarihî yeri, Osmanlı derviş dolaşımı ile Mısır'ın resmî tekke idaresinin kesişiminde belirginleşir.
Abdülahad Nûrî Sivâsî
Abdülahad Nûrî Sivâsî (1594/95-1651), Abdülmecid Sivâsî’nin ilmî ve tasavvufî terbiyesinde yetişen; Midilli’den İstanbul’a uzanan irşadı, Mehmed Ağa Tekkesi, selâtin camilerindeki vaazları, Kadızâdelilere karşı kaleme aldığı risaleleri ve Dîvân-ı İlâhiyyât’ıyla Sivâsiyye’nin Nûriyye koluna adını veren mutasavvıf, vâiz ve şairdir.
Abdülcelîl-i Bitlisî
Abdülcelîl-i Bitlisî (ö. 1160/1747), Bitlis’ten İstanbul’a gelen; Müştâkiyye silsilesinde Hacı Hasan-ı Şirvânî’nin, Zenbûriyye’nin Kādirî icazet hattında ise Şems-i Bitlisî’nin önünde yer alan Kādirî şeyhidir.
Abdülganî en-Nablusî
Abdülganî en-Nablusî (1641-1731), Dımaşk’ta yetişen Hanefî âlimi ve sûfîdir. Kādirî ve Nakşibendî irtibatlarını İbnü’l-Arabî düşüncesi, tefsir-hadis tedrisi, seyahatnâmeler ve yaklaşık üç yüz eserlik külliyatla birleştirmiştir.
Abdülkādir-i Geylânî
Abdülkādir-i Geylânî (1077-1166), Gîlân’dan Bağdat’a gelerek hadis, fıkıh ve tasavvufta yetişen; medrese, ribat ve vaaz çevresi vefatından sonra Kādiriyye adıyla İslâm dünyasının en geniş irşad ağlarından birine dönüşen âlim-sûfîdir.
kâdî’l-kudât
h (kadıların kadısı) En kıdemli ve yetkili kadı. 2. Şey ] hülislâm ve kazasker rütbeusinde olan kimse. li e Şey ] hülislâm ve kazasker rütbeusinde olan kimse. li e
dârü’l-kâdî
Mahkeme. i
kâdî
ve a. [< Ar.kazâ] fık. “Yapan, yerine geti ren, ifa ve eda eden.” anlamında ki bu söz, insanlar arasındak anlaşmazlıkları, sorunları ve çe kişmeleri, şeriat hükümlerine göre çözmekle görevli olan ve bu tür davalara bakan kimse hâkim. fık. Osmanlı hukuk düzenine göre her türlü davala 383 Kadir hi ra bakan, Tanzimat sonrasında ü ise yalnızca evlilik hukuku ile ün gili davalara bakan mahkemeleğ rin başkanı, mahkeme-i şer’iyye k. reisi. § tam
kâdî’l-mescid
Belli bir camide bulunan ve n bazı davalara bakmakla göe revlendirilen kadılar için kulu lanılan terim. e
Kādî’l-hâcât
İhtiyaçları gideren ve dilekleri hükme bağlayan anlamında Allah için kullanılan dua ifadesi. Kulun ihtiyacını Allah’a arz etmesini anlatır.
Tokat
Tokat · Türkiye · İlk tahsilini Tokat'ta yaptı; icâzet aldıktan sonra Tokat'a dönüp talebe yetiştirmeye başladı. Kaynak: “Dergahı hak âşıkları, ilim tâlipleri ile dolup taşardı.” İlmi, ahlâkı ve tevazuunun Tokat, Çorum, Sivas, Amasya ve Yozgat'ta dilden dile anlatıldığı belirtilir. Kaynak doğum yeri ve tarihini bilinmez sayar; Tokat kaydı tahsil ve irşad yeri olarak verilmiştir.
Çorum
Çorum · Türkiye · Kaynak mürşidini “Çorum Şeyhi Şîranlı Mustafa Efendi” diye anar ve ona talebe olup icâzet aldığını söyler. DİKKAT: metin intisabın nerede gerçekleştiğini açıkça yazmaz; Çorum kaydı mürşidin bu nisbesinden çıkarılmıştır, müstakil bir yer kaydı değildir.
İsmet Efendi Dergâhı (Çarşamba)
İstanbul · Türkiye · Kaynak: mebusluğu düşürülüp İstanbul'da mecburi ikamete tâbi tutulunca “kendisine Çarşamba'daki Mustafa İsmet Efendi dergâhı verildi ve vefâtına kadar burada kaldı.” Dergâhın tam konumu kaynakta tarif edilmediği için koordinat verilmemiştir.
Fâtih Camii hazîresi
İstanbul · Türkiye · Kaynak: 1920'de (H.1338) İstanbul'da vefat etti; “Kabri Fâtih Câmii bahçesinde, Gazi Osman Paşa türbesine yakındır. Sık sık ziyâret edilmektedir.” Kabrin kesin yeri koordinat düzeyinde verilmediğinden enlem/boylam boş bırakılmıştır.
Topkapı dışındaki kabri
İstanbul · Türkiye · 27 Cemâziyelevvel 1106'da (Ocak 1695) vefat edince Topkapı dışında Kâdîzâde Şeyh Mehmed Efendi'nin yanına defnedilmiştir. İlişkili kişi dosyası Muâmeleci Şeyhi Mustafa Efendi : Muâmeleci Şeyhi Mustafa Efendi (1592-93–1695), Fethiye, Mesih Paşa ve Orta Cami kürsülerinde vaaz eden; Fâtih Camii'nde yaklaşık altmış beş yıl ders veren ve İncirli'de mektep kuran Osmanlı âlimidir.
Sayfalar 364–372
Muzaffer Ozak Külliyatı · Ey Hz. Ömer'in aleyhinde konuşan! Senin iyman ile göçecegin şüpheli iken, bu iltifatı nebiyye mazhar olan Hz. Omer kadıyallahu anh hakkında ne cesaretle ilerı gerı konuşabılırsin?