tarikat.orgÜst yolla ilişkisi
Doğrudan hilâfet, aile devamı, pîr-i sânî nispeti veya tarihî tesir; bu dosyanın kendi ilişki türüyle gösterilir.
TARİHÎ KOL DOSYASI
Mikşâfiyye (Kādiriyye)
Şeyh Abdülbâkī el-Mikşâfî’nin Şekînîbe’de teşkilatlandırdığı; zikir, Kur’an öğretimi, Mâlikî tedris, tarım ve toplumsal hizmeti birleştiren Sudan Kādirî kolu.
- Bağlı yol
- Kadiriyye
- Teşekkül
- XIX. yüzyıl sonu – XX. yüzyıl
- Coğrafya
- Kolun merkezi Sudan’ın Cezîre eyaletinde, Menâkıl’ın güneybatısındaki Şekînîbe’dir. Kurucu
SUDAN EĞİTİM VE HİZMET AĞI · XIX. yüzyıl sonu, XX. yüzyıl
Zikir, Kur’an öğretimi ve ortak emeği birleştiren merkez
Mikşâfiyye, Abdülbâkī el-Mikşâfî’nin Şekînîbe’de teşkilatlandırdığı Kādirî koldur. Kur’an halkaları, Mâlikî tedris, su yapıları, misafirlik, tarım, sulh ve yoksula yardım manevî terbiyenin toplumsal uzantılarıdır.
- Merkez şahsiyet
- Şeyh Abdülbâkī el-Mikşâfî
- Aktarım türü
- Eğitim, zikir ve toplumsal hizmet
- Başlıca iz
- Şekînîbe mescidi, hafir ve tarım çevresi
- Kaynak sınırı
- Tarihî kurum güncel durumla eşitlenmez
Kurucu ve taşıyıcılar
Pîr, halife, postnişin, müellif ve temsilci rolleri tek bir “şeyhler listesi” içinde eritilmez.
Şekînîbe, Sudan
Merkez, yayılma güzergâhı ve sonraki ziyaret hafızası kesinlik düzeyleri korunarak ayrılır.
Kanıt katmanları
Menâkıb, silsilenâme, vakıf kaydı, eser ve modern araştırma aynı tarihsel ağırlıkta kullanılmaz.
Tarihçe
Mikşâfiyye, Abdülbâkī el-Mikşâfî’nin 1311/1893-94’te Şeyh Abdülbâkī el-Ebyaz’dan aldığı Kādirî terbiye üzerinde teşekkül etti. Şeyhin Şekînîbe’ye yerleşmesiyle sohbet ve zikir halkası; mescid, Kur’an tedrisi, talebe barınması, su temini ve ortak üretimi içine alan kalıcı bir irşad merkezine dönüştü.
Kolun adı kurucu şeyhin Mikşâfî nisbesinden gelir. Şeyhin 1960’taki vefatından sonra yetiştirdiği aile ve halife çevreleri vasıtasıyla Sudan’daki varlığını sürdürdü.
Silsile ve intikal
Mikşâfiyye’nin doğrulanabilen yakın irşad bağı Abdülbâkī el-Ebyaz’dan Abdülbâkī el-Mikşâfî’ye uzanır. Abdülbâkī el-Ebyaz, Sudan Kādirîliğinin eski halkalarından Abdülbâkī en-Nîl’in torunları arasında gösterilir.
Usul, erkân ve irşad
Kur’an ezberi ve tecvid, Mâlikî fıkhı, Kādirî evrâdı, toplu zikir, sohbet ve mürid âdâbı kolun eğitim düzeninin merkezindedir. Dinî bilginin ezberlenmesi için tevhid ve fıkıh konuları manzum metinlerle öğretilmiştir.
Ayırt edici özellikler
Şekînîbe merkezli Kur’an halkaları; öğretici manzumeler; mescid, hafir, misafirlik ve ortak tarım çevresinde örgütlenen irşad ve dayanışma düzeni Mikşâfiyye’nin ayırt edici tarafıdır. Sulh aracılığı, yoksullara yardım ve müridlerin emekle geçinmesi manevî terbiyenin toplumsal uzantısı kabul edilmiştir.
Coğrafî yayılış
Kolun merkezi Sudan’ın Cezîre eyaletinde, Menâkıl’ın güneybatısındaki Şekînîbe’dir. Kurucunun hayatı Sennar çevresindeki Ved Şenbel, Mikşâfî el-Kadîm, Ved Ebû Âmine ve Berâkine ile de ilişkilidir.
Âsitâneler ve kurumlar
Şekînîbe’deki mescid, Kur’an mektebi, talebe ve misafir barınakları, kuyu ve yağmur suyu hafiri ile ortak çiftlik kolun başlıca kurumsal çevresini oluşturdu.
Eserler ve metinler
Teâle’r-Rabb, Urcûzetü’t-tevhîd, el-Cenâinü’l-mağrûse, el-Esâs fî nasâihi müdîri’l-ke’s, Râtibü’l-mürîd, Şümûsü’l-envâr ve el-Burâk kaynaklarda Abdülbâkī el-Mikşâfî’ye nispet edilen başlıca metinlerdir.