ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
29 sonuç · toplam 29 · “hilye” · 1/2
01Hilye-i Enbiyâ'nın peygamber kıssaları literatüründeki yeri
Neşâtî Ahmed Dede · 187 beyitlik Hilye-i Enbiyâ, Türk edebiyatında Hz. Süleyman'la ilgili kıssaların anlatıldığı eserler sıralanırken Kemaloğlu İsmâil'in Ferahnâme'si ve Ömer Fuâdî'nin Bülbüliyye'si gibi metinlerle birlikte anılmaktadır.
Hilyetü'l-envâr: Hâkānî'den sonra türün en başarılı örneği
Nahîfî Süleyman Efendi · 1100 (1689) yılında Hâkānî'nin Hilye'sine nazire olarak kaleme alınan 2871 beyitlik mesnevi, ondan sonra türün en başarılı örneği sayılır; hilyelerde genellikle fizikî özellikler anlatılırken ruhî portreye de yer ve…
Hilye-İ Seâdet
Peygamber efendimizin sallallahü aleyhi ve sellem görünüşü veya O'nun görünen bütün uzuvlarının şeklini, sıfatlarını, isimlerini ve güzel huylarını anlatan yazılar. Süslü levhalar üzerine yazılan bu yazılara Hilye-i şerîf de denir. Pek çok…
Hattat Hâfız Osman Efendi
Hattat Hâfız Osman (1642–1698), sülüs ve nesih yazıda Osmanlı hat üslûbunu yenileyen; mushaf ve hilye tertibinde kalıcı tesir bırakan, Sünbül Efendi Hânkāhı’nda zâkirbaşılık yapan sanatkâr ve derviştir.
Nahîfî Süleyman Efendi
Süleyman Nahîfî, Mevlânâ'nın Mesnevî'sini Türkçeye nazmen tercüme eden büyük çalışması, divanı, na‘t ve hilyeleriyle XVIII. yüzyıl dinî-tasavvufî edebiyatının önemli ismidir.
Muhitindeki diğer eser
Birrî Mehmed Dede · Lütfî Mehmed Dede'nin Hilye-i Mevlânâ'sı.
Divanı ve şiirleri
Nev‘îzâde Atâullâh Atâyî · Terceme-i halinden Osmanlı Müellifleri'nin cild-i salisinde 95. sahifesinde bahs olunur. 1044/( 1634) tarihinde lstanbul'a gelerek irtihal etmekle Şeyh Vefa kur bünde pederi nezdinde medfGndur. Mürettep Divan'ı v…
Eserleri ve metinleri
Nev‘îzâde Atâullâh Atâyî · Mürettep Divan'ı ve fıkıhdan el-Kavlü'l-Hasen fi Cevabi Kavli'l-Hasen ismin de eseri de vardır. Hamse-i Atai nam te'lifini, Sohbetü'l-Ebkar, Nefhatü'l-Esrar, Hilyetü'l-Efkar, Alem-nüma ve Heft-han adlı edebi eser…
Divanı ve şiirleri 3
Neccâr-zâde Mustafa Rıza Efendi · Elyevm üzerlerine yapılmış olan türbe-i şer!fede de fln-i hak-ı gufrandır. Müşarünileyh Nüzhet Efendi'nin söylediği rarlhdir: Gelüp bir alı ile Derviş Nüzhet d.idi tarıhi Sipeh-siilar-ı ashô.b nihilyet göç…
Eserleri ve metinleri 4
Neccâr-zâde Mustafa Rıza Efendi · Müşarünileyh Nüzhet Efendi'nin söylediği rarlhdir: Gelüp bir alı ile Derviş Nüzhet d.idi tarıhi Sipeh-siilar-ı ashô.b nihilyet göçdü ukbliya* ( [# (.$ ş 4-i y\.:...p l J )'L..+- ) = 1 1 58 + 1 = 1 159 Elyev…
Divanı ve şiirleri 1
Nev‘îzâde Atâullâh Atâyî · Terceme-i halinden Osmanlı Müellifleri'nin cild-i salisinde 95. sahifesinde bahs olunur. 1044/( 1634) tarihinde lstanbul'a gelerek irtihal etmekle Şeyh Vefa kur bünde pederi nezdinde medfGndur. Mürettep Divan'ı v…
Eserleri ve metinleri 2
Nev‘îzâde Atâullâh Atâyî · Mürettep Divan'ı ve fıkıhdan el-Kavlü'l-Hasen fi Cevabi Kavli'l-Hasen ismin de eseri de vardır. Hamse-i Atai nam te'lifini, Sohbetü'l-Ebkar, Nefhatü'l-Esrar, Hilyetü'l-Efkar, Alem-nüma ve Heft-han adlı edebi eser…
Neşâtî'nin eserleri
Neşâtî Ahmed Dede · Sözlük, hilye, divan ve iki dilde şiir üretimi.
Şemâilnâme
Hz. Peygamber’in veya saygı duyulan bir şahsiyetin dış görünüşünü, ahlâkını ve vasıflarını anlatan eser. Tasavvuf ve edebiyat çevrelerinde hilye, şemâil ve menâkıb türleriyle yakın ilişki içinde gelişmiştir.
na't / na'at
İslâ edebiyatta, Hz. Peygamber’e gü için yazılan manzum eser rin ortak adı. İlk örnekler Arap edebiyatında ve geneUi “medih” başlığı altında top olarak gördüğümüz bu tarz ş Fars edebiyatmda özellikle yeni Farsça ile beraber düzen nen eserle…
Mukarrebûn
1.1.2. Ebrâr, Sâbikûn ve Mukarrebûn Ebrâr ( راربأ لا), sâbikûn (ن وقباسلا) ve mukarrebûn (ن وبرقملا) kavramları mutasavvıflarca müminlerin ve özelde tasavvuf ehlinin dereceleri ile ilgili olarak sıklıkla atıfta bulunulan kavramlardır. Öyle…
Ehl-İ Suffa
Medîne-i münevverede, akrabâları ve evleri bulunmayan, Peygamber efendimizin mescidinin suffa denilen ve üzeri hurma dallarıyla örtülü bölümünde kalan eshâb-ı kirâm. Ey Ehl-i Suffa! Size müjdeler olsun. Eğer ümmetimden sizin içinde bulunduğ…
Ebdâl
Bedeller. Dünyânın nizâmı, düzeni ile vazîfeli olup, Allahü teâlânın insanlardan gizlediği büyük zâtlar. Biri vefât edince, yerine başkası getirildiğinden bu isimle anılmışlardır. Bunlara Ricâlü'l-Gayb da denir. Ümmetim arasında her zaman k…
Ta'ziye
Ölen kimsenin yakınlarına sabır, ölene rahmet dileme. Resûlullah sallallahü aleyhi ve selem Eshâb-ı kirâmdan (arkadaşlarından) Mu'âz bin Cebel'e yazdırdığı ta'ziye mektûbunda buyurdu ki: Allahü teâlâ sana selâmet versin! O'na hamd ederim. H…
Fıkh (fıkıh)
Bilmek, anlamak. İslâmiyet'i bilmek. Dinde yapılması ve sakınılması lâzım gelen işleri bildiren ilim. İbâdetlerin en kıymetlisi, fıkıh ilmini öğrenmek ve öğretmektir. (Hadîs-i şerîf-Mecmûa-i Zühdiyye) Allahü teâlâya fıkıhtan daha üstün bir…
Ganî (el-Ganî)
Allahü teâlânın Esmâ-i hüsnâsından (güzel isimlerinden). Hiçbir zamanda, hiçbir mekânda, hiçbir hâlde, hiçbir şeye muhtâc olmayan. Allahü teâlâya, hiçbir şekilde başkasına muhtaç olmayan mânâsına Ganiy-yi mutlak da denir. Allahü teâlâ Kur'â…
Hırs
Bir şeye aşırı düşkünlük, şiddetli istek. İki aç kurt bir koyun sürüsüne girdiği zaman yaptıkları zarardan, mal ve şöhret hırsının insana yapacağı zarar daha çoktur. (Hadîs-i şerîf-Berîka) Âdemoğlu helâk olsa, ihtiyârlasa bile, onda hırs ve…
Şit (şîs) Aleyhisselâm
Âdem aleyhisselâmdan sonra gönderilen peygamber. Âdem aleyhisselâmın oğludur. Babası vefât edince peygamber oldu. Kendisine elli suhuf kitâb verildi. Şit ismi İbrânice olup Arapça'da Allah'ın hibesi (hediyesi) mânâsındadır. Şit yerine Şîs d…
Letâfet
Hoşluk, yumuşaklık, tatlılık. Allahü teâlâ, kıyâmette, ilâhlık makâmında tecelli buyurup, yedi kat gökleri sağ kudret eline alıp buyurur ki: "Ey alçak dünyâ! Senin içinde rablık dâvâsı edenler ve ahmakların rab tanıdıkları âcizler nerededir…