tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
26 sonuç · “fânî”
01Aziz Mahmud Hüdâyî
Aziz Mahmud Hüdâyî (1541-1628), Üftâde’nin irfanını Üsküdar merkezli ilim, vaaz, şiir, vakıf ve irşad ağına dönüştüren; Celvetiyye’yi teşkilâtlandırıp Anadolu ve Balkanlara taşıyan mutasavvıf, âlim ve şairdir.
Bosnevî Şeyh Mustafa Efendi
Bosnevî Şeyh Mustafa Efendi (ö. 15 Rebîülevvel 1127/21 Mart 1715), II. Mustafa’nın Nemçe seferine ordu vaizi olarak katılan; Galata Vâlide Sultan, Eyüp Sultan ve Sultan Selim camilerinde hadis, tefsir ve vaaz hizmeti yürüten Bosnalı âlimdir.
Bursalı İsmâil Belîğ
Bursalı İsmâil Belîğ (1079/1668-69–22 Ramazan 1142/10 Nisan 1730), yaklaşık elli yıl imamlık yapan; Güldeste-i Riyâz-ı İrfân ile Bursa’nın şeyh, âlim, şair, sanatkâr ve şehir kurumlarını biyografik bir hafızada birleştiren tarihçi, tezkireci, şair ve nâsirdir.
Bursalı İsmâil Hakkı
Bursalı İsmâil Hakkı (1653–1725), Atpazarî Osman Fazlı’nın halifesi; Üsküp, Ustrumca, Bursa, Tekirdağ, Şam ve Üsküdar’da irşad faaliyetinde bulunan; Rûhu’l-beyân başta olmak üzere yüzü aşkın eseriyle Celvetî irfanını tefsir, vaaz, şiir ve şerh geleneği içinde işleyen Osmanlı sûfî-müellifidir.
Ebû Bekir en-Nessâc et-Tûsî
Ebû Bekir en-Nessâc et-Tûsî (ö. 487/1094), Ebü’l-Kāsım el-Gürgânî’nin halifesi, Ahmed el-Gazzâlî’nin Nîşâbur’daki mürşidi ve Cüneydî irfanın sonraki Sühreverdî-Kübrevî silsilelere aktarılmasında kilit Horasan sûfîsidir.
Ebü’l-Haccâc Yûsuf el-Uksurî
Ebü’l-Haccâc Yûsuf el-Uksurî (ö. 642/1244), Abdürrahîm el-Kınâî ve Abdürrezzâk el-Cezûlî’den faydalanan; devlet görevini bırakarak Luksor’da geniş bir irşad halkası kuran ve türbesi şehrin dinî hafızasının merkezine dönüşen sûfîdir.
Hacı Hâfız Muhammed Ferîd Efendi
Hacı Hâfız Muhammed Ferîd Efendi (ö. 1871), genç yaşta ilim ve irfanıyla tanınan, vahdet-i vücûda dair bir eser kaleme alan ve Medine'de vefat eden Rifâî şeyhidir.
Koca Nişancı Celâlzâde Mustafa Beg
Koca Nişancı Celâlzâde Mustafa Beg (ö. Rebîülâhir 975/Eylül-Ekim 1567), Kanûnî devrinin divan yazısı ve kanun bilgisini temsil eden; tarih, ahlâk, siyer tercümesi ve şiir alanlarında eser veren devlet adamıdır.
Küçük Nûreddin Efendi
Küçük Nûreddin Efendi (ö. Safer 979/Haziran-Temmuz 1571), Nûreddinzâde Muslihuddin Mustafa'nın terbiyesinde Halvetî sülûkunu tamamlamış; belâgat alanında Mesâlik ve Hevâdî adlı eserleri yazmıştır.
Muhammed Fâzıl İmbâkī
Muhammed Fâzıl İmbâkī (ö. 1968), Ahmedü Bamba'nın oğlu; kardeşi Muhammed Mustafa'nın ardından 1945–1968 arasında Mürîdiyye şeyhliğini yürüten ve Tûbâ'nın cami, medrese ve şehir merkezi olarak gelişmesini sağlayan halefidir.
Muslihiddin Mustafa Niksârî
Muslihiddin Mustafa Niksârî (ö. 969/1562), Niksar doğumlu; Bağdat, Halep, Bursa, Edirne ve İstanbul'da görev yapan kadı ve fıkıh müellifidir.
Saçlı İbrahim Sıdkî Efendi
Saçlı İbrahim Sıdkî Efendi (ö. 29 Receb 1073/1663), Hürpeşteli Mustafa'nın ilmî terbiyesi ile Aziz Mahmud Hüdâyî'nin Celvetî irşadını birleştiren; Silistre ve Edirne'de postnişinlik yapan şeyhtir.
fânî
“Ölümlü, geçici” anlamında olan bu terim, İslâm inancına göre Allah’ın dışında her şeyin geçici olduğunu ifade eder ve “bâkî” karşıtı olarak kullanılır. Kur’ân-ı Kerîm’de “Rahmân suresi” nde “Külli men aleyhâ fân” ayeti ile ifadesini bulan bu söz, dünya hayatmm fânî olduğunu da anlatmaktadır.
yâr-ı fânî
yâr-ı fânî a. tas. İnsan.
pîr-i fânî
Pek yaşlı ve zayıf ihtiyar kimse. 2. Velîler için kullanılan terim Velîler için kullanılan terim
şeyh-i fânî
fık. Savaşta, ölüm kalım mücadelesinde “mededl” demeye gücü yetmeyecek ve bundan dolayı da katli caiz olmayacak kadar yaşlı olan kimse
âlem-i fânî
Qlî pt) Bu dünya
Yâkub Efendi Tekkesi
Bursa · Türkiye · Babası Yâkub Fânî'nin Bursa'da kendi adına yaptırdığı Halvetî tekkesi; Ramazâniyye'nin Bursa'daki merkezidir. Bu kişi babasının 1642'deki vefatı üzerine buraya şeyh olmuş, yirmi dört yılı aşkın bir süre şeyhlik yapmıştır. Vefatından sonra yerine oğlu İbrâhim Efendi geçmiş ve tekkede yaklaşık kırk beş yıl şeyhlik yapmıştır.
Harput
Elazığ · Türkiye · Doğduğu şehir; Celâlî isyanları sebebiyle buradan Bursa'ya hicret etmek zorunda kalmıştır. İlişkili kişi dosyası Hasan Burhâneddin Cihângîrî : Hasan Burhâneddin Cihângîrî (yaklaşık 1592–Kasım 1663), Perçenç’ten Bursa’ya giderek Ya‘kūb-ı Fânî’den hilâfet alan; İstanbul Cihangir Camii yanında tekke kuran Halvetî şeyhidir.
Baba Haydar Tekkesi, Eyüp
İstanbul · Türkiye · Celâlî tehdidi Bursa'ya ulaşınca şeyhi Yâkub Fânî ile birlikte gelip yerleştikleri tekke; Ramazan Mahfî ve Şerbetçi Mehmed Efendi'nin sohbetlerine bu yıllarda katılmıştır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Hasan Burhâneddin Cihângîrî : Hasan Burhâneddin Cihângîrî (yaklaşık 1592–Kasım 1663), Perçenç’ten Bursa’ya giderek Ya‘kūb-ı Fânî’den hilâfet alan; İstanbul Cihangir Camii yanında tekke kuran Halvetî şeyhidir.
Bursa
Bursa · Türkiye · Celâlî isyanları sebebiyle hicret ettiği ve on sekiz yaşlarında Yâkub Fânî Efendi'ye intisap ettiği şehir. İlişkili kişi dosyası Hasan Burhâneddin Cihângîrî : Hasan Burhâneddin Cihângîrî (yaklaşık 1592–Kasım 1663), Perçenç’ten Bursa’ya giderek Ya‘kūb-ı Fânî’den hilâfet alan; İstanbul Cihangir Camii yanında tekke kuran Halvetî şeyhidir.
Akkirman
Bilhorod · Ukrayna · Halifelerinin faaliyet gösterdiği en kuzey merkezlerden; İsmail ve Kili ile birlikte Tuna boyundaki Cihangîriyye kollarını teşkil eder. İlişkili kişi dosyası Hasan Burhâneddin Cihângîrî : Hasan Burhâneddin Cihângîrî (yaklaşık 1592–Kasım 1663), Perçenç’ten Bursa’ya giderek Ya‘kūb-ı Fânî’den hilâfet alan; İstanbul Cihangir Camii yanında tekke kuran Halvetî şeyhidir.
Şam
Dımaşk · Suriye · Halifelerinin ulaştığı en güney merkez; kolun imparatorluk çapında yayıldığını gösterir. İlişkili kişi dosyası Hasan Burhâneddin Cihângîrî : Hasan Burhâneddin Cihângîrî (yaklaşık 1592–Kasım 1663), Perçenç’ten Bursa’ya giderek Ya‘kūb-ı Fânî’den hilâfet alan; İstanbul Cihangir Camii yanında tekke kuran Halvetî şeyhidir.
Manisa (Yiğitbaşı Velî)
Manisa · Türkiye · Silsilenin birleştiği Ahmediyye kolunun pîri Yiğitbaşı Ahmed Şemseddin'in (ö. 910/1504) merkezi. İlişkili kişi dosyası Hasan Burhâneddin Cihângîrî : Hasan Burhâneddin Cihângîrî (yaklaşık 1592–Kasım 1663), Perçenç’ten Bursa’ya giderek Ya‘kūb-ı Fânî’den hilâfet alan; İstanbul Cihangir Camii yanında tekke kuran Halvetî şeyhidir.
TASAVVUFUN MÂHİYETİ
Avârifü’l-Maârif · 5. bölüm · Abdullah İbnu Ömer (r.a), Hz. Rasûlullah’ın (s.a.v) şöyle buyurduğunu nakletmiştir: “Her şeyin bir anahtarı vardır; Cennetin anahtarı da miskinleri ve fakirleri sevmektir. Çünkü sa
Sayfalar 201–207
Muzaffer Ozak Külliyatı · Mustafa müctebaya gönül veren o hakkın sevgilisini, her şeyinden, malından, canından, anasından, babasından, evlâdından ziyade seven mü'minler, sâdıklar, âşıklar, Allahın Resûlünün