Ne arıyorsunuz?

Bursalı Şeyh Mehmed Eşrefî

Bursalı Şeyh Mehmed Eşrefî (ö. 1060/1650 civarı), İznik’te Eşrefzâde derviş çevresine katılan, Şeyh Sırrî Ali Efendi’nin kızıyla evlenerek Eşrefiyye’ye bağlanan ve Bursa Eşrefiyye Zâviyesi’nde uzun süre zikir ve tevhid hizmeti yürüten âlim ve zâhid şeyhtir.

↗04

Eşrefoğlu Rûmî

Eşrefoğlu Rûmî (ö. 874/1469-70), Hacı Bayrâm-ı Velî yanında yetişip Hüseyin el-Hamevî’den Kādirî hilâfeti alan; İznik’te Eşrefiyye’yi kuran, Müzekki’n-nüfûs ve ilâhileriyle Türk tasavvuf dilini derinden etkileyen mutasavvıf şairdir.

↗05

Eşrefzâde Abdülkādir Necîb Efendi

Eşrefzâde Abdülkādir Necîb Efendi (1703-1788), Bursa Eşrefzâde Dergâhı’nda kırk dokuz yıl postnişinlik yapan; Ulu Cami ve Emir Sultan çevresinde tefsir okutan, Zübdetü’l-Beyân’ı, bir Mevlid’i ve tasavvufî şiirleri bulunan Kādirî-Eşrefî şeyhidir.

↗06

Pîr Hamdî-i Evvel

Pîr Hamdî-i Evvel (ö. 1012/1603-04), Eşrefoğlu Rûmî’nin torunu ve Abdürrahîm-i Tirsî’nin oğludur; Muslihuddin-i Eşrefî’nin terbiyesinde yetişerek İznik Eşrefzâde Âsitânesi postuna geçmiş, Eşrefiyye’nin kurumsallaşmasını ve şiir geleneğini sürdürmüştür.

↗07

Şeyh Abdullah Eşrefî Efendi

Abdullah Eşrefî (ö. 1147/1734), Eşref-i Sânî’nin oğlu; babasından tarikat terbiyesi alarak İznik’te Eşrefiyye postuna geçen şeyhtir.

↗08

Şeyh Abdullah Pazarköylü Eşrefî

Şeyh Abdullah Pazarköylü Eşrefî, babası Şeyh Ahmed Efendi’nin ardından Pazarköy’deki Eşrefiyye zâviyesini ihya eden ve 1143/1730’da orada vefat eden sûfîdir.

↗09

Şeyh Abdurrahîm-i Tirsî

Abdurrahîm-i Tirsî (ö. 1520), Eşrefoğlu Rûmî’nin terbiyesinde yetişen, damadı ve vasiyetle halefi olan; kırk sekiz yıl Eşrefiyye postunda bulunan divan sahibi Kādirî-Eşrefî şeyhidir.

↗10

Şeyh Avnullah Eşrefî Efendi

Avnullah Eşrefî (ö. 1 Aralık 1742), Şerefeddin Efendi’nin oğlu; Bursa Setbaşı Salı Tekkesi’nde irşad eden, hat icazeti ve Avnî mahlasıyla şiirleri bulunan şeyhtir.

↗11

Şeyh Fahreddin b. Şerefeddin Eşrefî

Fahreddin Eşrefî (ö. Ekim 1756), Şerefeddin Efendi’nin oğlu; amcası İzzeddin Ahmed Efendi’nin terbiyesinde yetişip Eşrefiyye irşadını sürdüren şeyhtir.

↗12

Şeyh İzzeddin Ahmed Efendi

İzzeddin Ahmed Efendi (1672–1740), Eşref-i Sânî’nin oğlu; Bursa Eşrefiyye Âsitânesi postnişini, Enîsü’l-cinân ve Müşevviku’l-uşşâk müellifi Kādirî-Eşrefî şeyhidir.

↗13

Şeyh Muhammed Eşrefî Efendi

Şeyh Muhammed Eşrefî (ö. 1201/1786), Abdülkadir Sırrî Efendi’nin oğlu ve İznik Eşrefiyye makamının on birinci şeyhidir.

↗14

Sözlük

Eşrefiyye

Kādiriyye’nin Eşrefoğlu Rûmî’ye nispet edilen Anadolu kolu. İznik merkezli teşekkül eden yol, Kādirî usulünü Eşrefoğlu’nun irşadı, şiirleri ve sonraki post silsilesi çevresinde sürdürmüştür. Âdâb ve merasim kayıtlarının bir kısmı Eşrefî-Rûmî çevresine özgüdür; bütün Kādiriyye’ye genellenmemelidir.

↗15

Pazarköy Dergâhı

Pazarköy · Türkiye · Pazarköy’de kurduğu Eşrefî dergâhıdır. Eşref-i Sânî’nin oğlu Muhyiddin Efendi’nin Gemlik Küçükkumla’da açtığı zâviye ile birlikte Eşrefiyye’nin bu bölgelerdeki en önemli faaliyet alanlarından sayılmıştır.

↗16

Tirse Köyü

İznik, Bursa · Türkiye · Abdürrahim Tirsî'nin doğduğu, İznik yakınlarındaki köy. Babası Bayezid Fakih burada imamlık yapıyordu ve rivayete göre Bolulu İsfendiyaroğlu Ahmed Bey'in akrabalarındandı. Nisbesi bu köyden gelir. Köyün bugünkü yeri kesinleştirilmediği için koordinat verilmemiştir.

↗17

Eşrefzâde Tekkesi

Bursa · Türkiye · Bursa'da İncirli mahallesinde bulunan Eşrefiyye dergâhıdır. Babası Eşrefzâde İzzeddin Efendi buraya şeyh tayin edilmiş, onun 1153 (1740) yılındaki vefatının ardından yerine tayin edilen Abdülkādir Necîb Efendi kırk dokuz yıl bu görevi sürdürmüştür.

↗18

Eşrefoğlu Rûmî Dergâhı ve Türbesi

İznik, Bursa · Türkiye · Çocukluğunda babasıyla birlikte Eşrefoğlu Rûmî'nin sohbetlerine katılmak için geldiği, sonra şeyhinin himayesinde yetiştiği ve nihayet postnişini olduğu dergâh. Eşrefoğlu'nun 874'te (1469) vefatının ardından vasiyeti gereğince buranın postuna geçti. Safer 926'da (Şubat 1520) İznik'te vefat edince şeyhinin yanına defnedildi. Koordinat İznik merkezine göre yaklaşık verilmiştir.

↗19

İznik

Bursa · Türkiye · Ailesinin Manisa'dan sonra yerleştiği, çocukluğu ve gençliği ailesinin terbiyesi altında geçen; Hacı Bayrâm-ı Velî'nin halife tayin ettiği ve ömrünün sonuna kadar irşad ettiği şehir. İlişkili kişi dosyası Eşrefoğlu Rûmî : Eşrefoğlu Rûmî (ö. 874/1469-70), Hacı Bayrâm-ı Velî ve Hüseyin Hamevî’den yetişen, Kādiriyye’nin Anadolu’daki Eşrefiyye kolunu kuran mutasavvıf şairdir.

↗20

Hacı Bayrâm-ı Velî Dergâhı, Ankara

Ankara · Türkiye · On bir yıl riyâzet ve mücâhede ile en ağır hizmetlerde çalıştığı, sonra imam ve damat olduğu dergâh; Bayramiyye icâzetini burada aldı. İlişkili kişi dosyası Eşrefoğlu Rûmî : Eşrefoğlu Rûmî (ö. 874/1469-70), Hacı Bayrâm-ı Velî ve Hüseyin Hamevî’den yetişen, Kādiriyye’nin Anadolu’daki Eşrefiyye kolunu kuran mutasavvıf şairdir. 1887: görevlerin mevcut mutasarrıf üzerinde sürdürülmesi 6 Mart 1887 tarihli kayıtta, Ankara’daki Hacı Bayrâm-ı Velî Dergâhı’nın meşihat, tevliyet, zaviyedarlık ve türbedarlık görevlerinin Abdülhamid Baba üzerinde bulunduğu; bu görevlere yönelik yeni bir tayin başvurusunun uygun görülmediği belirtilir. Kayıt, dergâhtaki idarî görevlerin aynı mutasarrıf üzerinde sürdüğünü gösterir.

↗21

Hama

Hama · Suriye · Abdülkādir-i Geylânî'nin beşinci göbekten torunu Şeyh Hüseyin el-Hamevî'ye intisap edip Kādirî hilâfetnâmesi aldığı kasaba; ailesinin bir asır önce Anadolu'ya göç ederken uğradığı yer de burasıdır. İlişkili kişi dosyası Eşrefoğlu Rûmî : Eşrefoğlu Rûmî (ö. 874/1469-70), Hacı Bayrâm-ı Velî ve Hüseyin Hamevî’den yetişen, Kādiriyye’nin Anadolu’daki Eşrefiyye kolunu kuran mutasavvıf şairdir.

↗22

Çelebi Sultan Mehmed Medresesi, Bursa

Bursa · Türkiye · İleri bir yaşta tahsile başladığı, gördüğü bir rüya üzerine terkettiği medrese. Yeşil Külliye içindeki medresenin konumu yaklaşık verilmiştir. İlişkili kişi dosyası Eşrefoğlu Rûmî : Eşrefoğlu Rûmî (ö. 874/1469-70), Hacı Bayrâm-ı Velî ve Hüseyin Hamevî’den yetişen, Kādiriyye’nin Anadolu’daki Eşrefiyye kolunu kuran mutasavvıf şairdir.

↗23

Emîr Sultan Türbesi, Bursa

Bursa · Türkiye · Bâtınî ilimlerden nasibi olduğu söylenince başvurduğu Emîr Sultan'ın makamı; Emîr Sultan onu ihtiyarlığından söz ederek Hacı Bayrâm-ı Velî'ye yönlendirdi. İlişkili kişi dosyası Eşrefoğlu Rûmî : Eşrefoğlu Rûmî (ö. 874/1469-70), Hacı Bayrâm-ı Velî ve Hüseyin Hamevî’den yetişen, Kādiriyye’nin Anadolu’daki Eşrefiyye kolunu kuran mutasavvıf şairdir.

↗24

Manisa

Manisa · Türkiye · Mısır ve Hama üzerinden Anadolu'ya göç eden ailesinin İznik'ten önce yerleştiği şehir. İlişkili kişi dosyası Eşrefoğlu Rûmî : Eşrefoğlu Rûmî (ö. 874/1469-70), Hacı Bayrâm-ı Velî ve Hüseyin Hamevî’den yetişen, Kādiriyye’nin Anadolu’daki Eşrefiyye kolunu kuran mutasavvıf şairdir.

↗25

Eşrefzâde Eyüp Efendi Zâviyesi

Bursa · Türkiye · Eşrefî zâviyesi Bursa’nın Hoca Mehmed Karamânî Mahallesi’ndeki Eyüp Efendi Zâviyesi, Eşrefiyye çevresine bağlı bir irşad ve defin alanı olarak kayıtlara geçer. Fahreddin Eşrefî bağı Ahmed Ziyâeddin Efendi’nin oğlu Şeyh Fahreddin Eşrefî, babasının ardından Habîb Efendi’nin terbiyesinde yetişti ve 1810 Rus seferine dervişleriyle katıldı. 14 Zilkade 1227/19 Kasım 1812’de vefat edince bu zâviyeye defnedildi. Belgeleme sınırı Mahalle ve kurum adı Meclis-i Meşâyih kayıtlarıyla eşleştirilmiştir. Kesin yapı parseli ve günümüze ulaşan mimari unsurlar doğrulanmadığından harita noktası üretilmemiştir. 1907 Meşihat kaydı 1907 tarihli defter kaydında Eşrefzâde Eyüp Efendi Zâviyesi için idarî bir kayıt yer alır. Bu belge, kurumun tarihî hafızasına aittir; manevî silsile veya kişi ilişkisi iddiası olarak kullanılmaz.

↗26

Eşrefzade İzzeddin Ahmed Efendi el-Eşrefi Türbesi

İstanbul · Türkiye · Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH EŞREFZADE İZZEDDİN AHMED EFENDİ EL-EŞREFİ” adıyla, EŞREFİYYE çevresinde, BEYOĞLU/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi KADİRİHANE TEKKESİ HAZİRESİ, KADİRİLER YOKUŞU NO:47 İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 13 ŞABAN 1153 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle ayrıca karşılaştırılmalıdır.

↗27

Eşrefiyye ve Rûmiyye

İki Osmanlı Kadirî kolu. Tezden hazırlanmış özgün editoryal inceleme.

↗28

Kadirî Tâcları: Eşrefî ve Rûmî Örnekleri

Eşrefî gülü, Rûmî düğmesi ve değişen terk düzenleri. Derleme ve ana başvuru kaynakları ihtiyatla karşılaştırılarak hazırlanmıştır.

↗29

Sefîne-i Evliyâ Cilt 1 Tarikat Haritası

Ana yollar, şubeler ve geç Osmanlı hafızası. Birinci cildin tamamı indekslenerek hazırlanmış editoryal rehber.

↗30

XIX. Yüzyıl Anadolu Tasavvuf Haritası

On dokuzuncu yüzyıl Anadolu tasavvufunu yalnız tekke sayılarıyla değil; tarikat kolları, şehir ağları, göçler, cami ve hâne tekkeleri, Meclis-i Meşâyih, ulema, mûsiki ve gündelik hizmet kurumları üzerinden okuyan kapsamlı dönem dosyası.

↗31

Kādiriyye'de Esmâ, Vird ve Kol Çeşitliliği

Ana yol, alt kollar, pîrler ve usul arasındaki bağlantıları açıklayan editoryal dosya.

↗32

Kādiriyye'nin Dünya Ağı: Bağdat'tan Anadolu, Hindistan ve Afrika'ya

Kādiriyye'nin Bağdat aile merkezi, Anadolu kolları, Güney Asya ve Batı Afrika teşekküllerini aynı soy ağacında fakat farklı kurum tipleri olarak gösteren ana dosya.

↗33

Eşrefoğlu Rûmî Dîvânı: Aşk, Riyazet ve Eşrefî Dil

↗34