tarikat.orgKādiriyye'nin Bağdat aile merkezi, Anadolu kolları, Güney Asya ve Batı Afrika teşekküllerini aynı soy ağacında fakat farklı kurum tipleri olarak gösteren ana dosya.
Bağdat: aile, medrese ve tekke
Abdülkādir-i Geylânî'nin vefatından sonra oğulları Abdülvehhâb, Abdürrezzâk, Abdülazîz ve başka aile üyeleri ilim, vakıf ve irşad mirasını sürdürdü. Moğol istilası Bağdat kurumunu sarstı; farklı bölgelere dağılan torunlar Kādirî nispetinin yayılmasında rol oynadı.
Anadolu ve Osmanlı coğrafyası
Eşrefoğlu Rûmî'nin Eşrefiyye'si, İsmâil Rûmî'nin Rûmiyye'si ve Kerkük merkezli Hâlisiyye aynı ana nispet içinde farklı usul, zikir ve post ağları geliştirdi. Halvetî çevrelerle karşılıklı icazet ve erkân alışverişi, yolların kapalı kurumlar olmadığını gösterir.
Güney Asya
Kādiriyye Hint alt kıtasında Geylânî aileleri, seyyah şeyhler ve yerel hanedan çevreleri üzerinden yayıldı. Nevşâhiyye gibi kollar Pencap ve çevresinde kendi silsile ve edebiyatını oluşturdu.
Sahra ve Batı Afrika
Küntiyye, Kādirî nispetini Sahra'daki ilim, ticaret, mektup ve arabuluculuk ağlarıyla birleştirdi. Senegal'de Ahmedü Bamba'nın Mürîdiyye'si ise emek, eğitim ve sömürge baskısı karşısındaki dayanışmayı öne çıkaran yerel bir Kādirî teşekkül olarak gelişti.
Tek ad, farklı kurumlar
Kādiriyye'nin dünya ölçeğindeki varlığı yaklaşık elli kol adıyla anlatılabilir; fakat her ad bağımsız kurumsal tarikat değildir. Aile hattı, icazet zinciri, tekke çevresi, yerel zikir meşrebi ve toplumsal hareket ayrı sınıflandırılır.